İlk yardım nedir? Amaçları ve acil tedaviden farkı
MTSK · İlk Yardım · Okuma 4 dk · 2 etkinlik
✎Konu anlatımı
İlk yardım nedir, ilk yardımın amaçları nelerdir?
Kısa cevap: İlk yardım, ani bir hastalık ya da yaralanmada olay yerindeki imkânlarla yapılan hızlı ve etkili müdahaledir. Dört amacı vardır: hayatı korumak, durumun kötüleşmesini önlemek, iyileşmeye destek olmak ve en yakın sağlık kuruluşuna güvenle ulaşmaya yardım etmek.Bir kazada ambulans yoldadır; ilk dakikalarda orada olan kişi sensin.
Tanım
Ani bir hastalık ya da yaralanmada yapılan ilk müdahaleye ilk yardım denir. Olay yerinde ne varsa onunla yapılır: bir bez, bir battaniye, senin ellerin. Hızlı ve etkili olmalıdır. Bu müdahaleyi eğitim almış kişiye ilk yardımcı denir.
Dört amaç
- Hasta ya da yaralının hayatını korumak
- Sağlık durumunun kötüleşmesini önlemek
- İyileşmesine destek olmak
- En yakın sağlık kuruluşuna güvenle ulaşmasına yardım etmek
Acil tedaviden farkı
Acil tedaviyi doktor ve sağlık personeli, tıbbi araç ve gereçle yapar. İlk yardımı ise eğitim almış herkes, olay yerinde yapabilir. İlk yardımcı teşhis koymaz; gördüğü belirtilerden neyin yanlış olabileceğini düşünür. Teşhis doktorun işidir.
| İlk yardım | Acil tedavi | |
|---|---|---|
| Kim yapar? | eğitim almış herkes | doktor, sağlık personeli |
| Nerede? | olay yerinde | sağlık ekibi ve kuruluşunda |
| Ne ile? | eldeki imkânlarla | tıbbi araç ve gereçle |
| Teşhis | konmaz | konur |
Acil durumu fark etmek
Sağlık, yaşam, mülk ya da çevre için hemen risk oluşturan duruma acil durum denir. Devrilmiş bir araç, çok araçlı bir kaza, kanlı bir manzara, alışılmadık sesler ya da panik içindeki insanlar acil durumun işaretidir. Yardımın ilk şartı, acil durumu fark etmektir.
Nasıl sorulurİlk yardımın tanımı, amaçlarından biri ya da ilk yardımcının görevi olmayan davranış sorulur.
TuzakTeşhis koymayı ya da tedavi etmeyi ilk yardım saymak.
İpucuŞıkta “teşhis”, “tedavi” geçiyorsa o iş ilk yardımcının değildir. Sınavda işaretle: eski kaynaklarda amaçlar “hayati tehlikeyi ortadan kaldırmak, yaşamsal işlevleri sürdürmek” diye geçer; ikisi de bugünkü “hayatı korumak” amacına denk düşer.
?Soru çöz olumsuz kök
Bir kavşakta motosikletli bir genç devriliyor. Yanına koşan Zeynep ilk yardım eğitimi almış.
Aşağıdakilerden hangisi Zeynep'in görevlerinden biri değildir?
▭Boşluk doldurma
İlk yardım, olay yerindeki yapılır. İlk yardımcı koymaz. Amaçlarından biri, durumun önlemektir.