Yaralanmalar ve kırıklar: yaralar, organ yaralanmaları, kırık, çıkık ve burkulma

Yara türleri, baş-boyun-omurga, göğüs ve karın yaralanmaları, kırık-çıkık-burkulmayı ayırt etme ve hareketsiz tutma (tespit) kurallarını öğren.

5 durakMTSK · İlk Yardım · 12 soru
10 etkinlikeşleştir · sırala · doldur · çöz
0 / 10tamamlanan etkinlik
Sorularuygulamaya ekleniyor
YARALANMA

Saplanan cisim, kopan uzuv ve kopan diş: yaralarda ilk yardım

MTSK · İlk Yardım · Okuma 4 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaTurnike ne zaman ve nereye uygulanır, turnike gevşetilir mi?Bu konunun bağlandığı sayfadan (Kanamalar ve şok). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Turnike, doğrudan bası ve basınçlı bandajla durmayan, hayatı tehdit eden kol ya da bacak kanamasında uygulanır. Üst kol ya da uyluk gibi tek kemikli bölgeye, kanamaya en yakın sağlam deriye sarılır, kanama durana kadar sıkılır. Uygulama saati yazılır; turnike sağlık ekibi gelene kadar gevşetilmez.

Turnike

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

Vücuda saplanan cisim çıkarılır mı, kopan uzuv nasıl taşınır?

Kısa cevap: Vücuda saplanan cisim çıkarılmaz ve oynatılmaz; iki yanına rulo bez konup simit sargıyla sabitlenir. Kopan uzuv yıkanmaz, ıslatılmaz; kuru temiz beze sarılıp su geçirmez torbaya, o da bir ölçek su ve iki ölçek buz olan ikinci kaba konur, en geç 6 saatte yaralıyla birlikte hastaneye ulaştırılır.

Bir yaranın içindeki cisim, çoğu zaman kanamayı tıkayan bir tıpa gibi çalışır.

Yara ve yarada yapılmayacaklar

Derinin ya da ağız, burun içi gibi zarların bütünlüğünün bozulmasına yara denir. Bıçak ve camla olan yara kesik, taş ya da sopa darbesiyle olan ezik, sivri aletle olan delici, dokunun yırtılmasıyla olan parçalı yaradır. Delici yara küçük görünse de derindeki organlara ulaşmış olabilir.

  • Kana çıplak elle dokunulmaz; eldiven ya da temiz poşet kullanılır.
  • Kanama doğrudan bası ile durdurulur; bunu Kanamalar ve şok sayfasında gördük.
  • Yaranın içi kurcalanmaz, yaradaki cisim çıkarılmaz.
  • Yaraya yağ, benzin, ot ya da biber gibi maddeler sürülmez.

Saplanan cisim

Vücuda saplanan bıçak, demir ya da cam parçası çıkarılmaz ve oynatılmaz. Çıkarılırsa çevresindeki dokuyu yırtar, kanamayı artırır. Cismin iki yanına rulo yapılmış bez ya da sargı konur, cisme bastırmadan üstünden bandajla sarılır. Bu yuvarlak bandaja simit sargı denir. Bandaj kanamayı durduracak ama dolaşımı kesmeyecek sıkılıkta olmalıdır.

Simit sargı cismi yerinde sabit tutar, bandajın baskısı cisme değil bezlere biner.Görsel: Sınav Defteri

Kopan uzuv

Önce yaralının kanamasını durdur. Kopan parçayı su ya da başka bir sıvıyla yıkama, ıslatma. Temiz, kuru bir beze sar ve ağzı kapalı, su geçirmez bir torbaya koy. Bu torbayı bir ölçek su ve iki ölçek buz konmuş ikinci bir torbaya ya da kovaya yerleştir; parça buza doğrudan değmez, donmaz. Üstüne yaralının adını yaz. Parça yaralıyla aynı araçta, en geç 6 saat içinde sağlık kuruluşuna ulaşmalıdır. Tam kopmamış bir parçada aradaki dokular kesilmez.

Kopan diş

Kopan diş yerine takılmaz, temizlenmez, kökünden tutulmaz. Özel çözelti yoksa tükürükte ya da tam yağlı sütte saklanır; kişi hemen diş hekimine gider.

Akılda kalsın: Saplanan cisim yerinde kalır. Kopan uzuv kuru, soğuk ama donmadan, 6 saat. Kopan diş temizlenmez, kökünden tutulmaz.
Sınavda

Nasıl sorulurSaplanan cisimde ya da kopan uzuvda yapılacak ya da yapılmayacak iş sorulur.

TuzakCismi çekip çıkarmak, kopan parçayı yıkamak ya da doğrudan buza gömmek.

İpucuCisim sorusunda “sabitlenir”, uzuv sorusunda “ıslatılmaz, buza doğrudan değmez” ifadesini ara.

↕Sıralama kopan parmak

  1. Torbanın ağzını kapatıp içinde su ve buz olan ikinci kaba koy
  2. Yaralının elindeki kanamayı doğrudan bası ile durdur
  3. Kabın üstüne yaralının adını yaz, onunla aynı araca koy
  4. Kopan parmağı yıkamadan kuru, temiz bir beze sarıp torbaya koy

?Soru çöz olumsuz kök

Bisikletten düşen bir çocuğun dizinde kanayan, toprak bulaşmış bir yara var; ön dişi de kökü dahil kopmuş.

Aşağıdakilerden hangisi yapılmamalıdır?

✓ D. Yaraya yağ, benzin, ot ya da biber gibi maddeler sürülmez. A doğrudur, kanamada ilk iş doğrudan basıdır; B doğrudur, kopan diş temizlenmez, özel çözelti yoksa sütte saklanır; C doğrudur, diş ne kadar erken hekime ulaşırsa o kadar iyi.
YARALANMA

Baş, boyun ve omurga yaralanması: baş-boyun-gövde ekseni

MTSK · İlk Yardım · Okuma 4 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaTemel yaşam desteği nedir, hangi sırayla uygulanır?Bu konunun bağlandığı sayfadan (Temel yaşam desteği). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Temel yaşam desteği (TYD), kalbi ve solunumu durmuş kişide kan dolaşımını sürdürmek için yapılan uygulamalardır. Sıra: olay yeri güvenli mi, kişi yanıt veriyor mu, 112 ve OED, hava yolunu açma, en çok 10 saniye solunum kontrolü. Nefes yoksa göğüs basısına başlanır.

TYD'nin sırası

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

Omurga yaralanması şüphesinde ne yapılır, baş yaralanmasında ilk yardım nedir?

Kısa cevap: Omurga yaralanması şüphesinde yaralı tehlike yoksa bulunduğu pozisyonda bırakılır, baş ve boynu elle sabit tutulur, hareket etmesine izin verilmez; boyunluk takılmaz. Çevirmek gerekirse baş, boyun ve gövde aynı hizada, tek parça gibi çevrilir. Baş-boyun yaralısında aksi kanıtlanana kadar omurga yaralanması var sayılır.

Omurilik zarar görürse kişi kalıcı olarak felç kalabilir; yanlış bir hareket bu zararı büyütür.

Baş yaralanması

Başında yara, şişlik ya da kanama, baş ağrısı, baş dönmesi, kusma, yer ve zamanı karıştırma, hafıza kaybı ciddi baş yaralanmasını düşündürür. Kulak arkasında ve göz çevresinde morarma, burundan ya da kulaktan kanlı sıvı, göz bebeklerinin eşit olmaması da önemli işaretlerdir.

112'yi ara, bilincini ve nefesini kontrol et. Bilinci açık ve omurga şüphesi yoksa sırtüstü, baş ve omuzları hafif yüksek yatır. Saçlı deri kanamasında bası yaparken aşırı bastırma; altta kafatası kırığı olabilir. Başına darbe alıp kısa sürede iyileşmiş görünen kişi de sağlık kuruluşuna gitmelidir.

Boyun ve omurga yaralanması

Yaralanan yerde ağrı, kollarda ya da bacaklarda uyuşma, karıncalanma, his ya da güç kaybı omurga yaralanmasını düşündürür. Baş-boyun yaralısında aksi kanıtlanana kadar omurga yaralanması var sayılır; bunu İlk yardımın temelleri sayfasında gördük.

Tehlike yoksa yaralıyı bulduğun pozisyonda bırak, hareket etmemesini söyle. Başını ve boynunu ellerinle iki yandan sabit tut. Boyunluk takma. Kulaktan ya da burundan gelen sıvıyı durdurmaya çalışma.

Omurga şüphesinde başı tutan kişi, baş ile gövdenin aynı çizgide kalmasından sorumludur.Görsel: Sınav Defteri

Bilinci kapalı ama nefes alan yaralıyı, başını ve boynunu elle destekleyerek ve eksen bozulmadan derlenme pozisyonuna getir; bu pozisyonu Temel yaşam desteği sayfasında gördük. Kusan yaralı da aynı biçimde, baş-boyun-gövde birlikte yana çevrilir.

Akılda kalsın: Şüphe varsa omurga yaralı say. Başı sabitle, yaralıyı kımıldatma, boyunluk yok. Çevirirken baş, boyun, gövde tek parça.
Sınavda

Nasıl sorulurKaza sonrası boynunda ağrı ya da bacaklarında uyuşma olan yaralıya yapılacak iş sorulur; bazen baş yaralanmasının belirtileri sayılır.

TuzakYaralıyı oturtmak, “ayağa kalkabiliyor mu” diye denemek, boynunu düzeltmek.

İpucuOmurga şüphesinde doğru şık hep “hareket ettirmeden, baş ve boyun sabit” der.

?Soru çöz durum

Arkadan çarpılan bir otomobilin sürücüsü araçtan kendisi inmiş, kaldırımda sırtüstü yatıyor. Bilinci açık; boynunun ağrıdığını ve ellerinin karıncalandığını söylüyor. Ortam güvenli.

Yapılması gereken hangisidir?

✓ B. Boyun ağrısı ve ellerde karıncalanma omurga yaralanmasını düşündürür; yaralı kımıldatılmaz, baş ve boyun sabit tutulur. A oturtmak omurgayı oynatır; C boynu düzeltmek ve boyunluk takmak önerilmez; D ayağa kaldırarak denemek omuriliğe kalıcı zarar verebilir.

⇄Bilgi eşleştirme durum ↔ uygulama

YARALANMA

Göğüs ve karın yaralanmaları, ezilme

MTSK · İlk Yardım · Okuma 4 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaDış kanamada ilk yardım nasıl yapılır, kanayan yere kaç dakika bastırılır?Bu konunun bağlandığı sayfadan (Kanamalar ve şok). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Dış kanamada temel yöntem doğrudan basıdır: temiz bir bezle yaranın üstüne en az 5 dakika sabit ve kesintisiz bastırılır. Bez kanla ıslanırsa kaldırılmaz, üstüne yenisi konur. 10 dakikada durmayan kanamada daha geniş ve sıkı bastırılır, sonra basınçlı bandaj yapılır.

Dış kanama ve doğrudan bası

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

Açık göğüs yarasında ve karından organ çıkmasında ne yapılır?

Kısa cevap: Göğüs yaralısı yarı oturur tutulur. Hava emen açık göğüs yarası temiz bir bezle örtülür; bezin üç kenarı bantlanır, bir kenarı açık bırakılır. Karından dışarı çıkan organlara dokunulmaz, içeri sokulmaz; üstüne temiz nemli bez ve streç film konur. Karın yaralısına su dahil hiçbir şey verilmez.

Direksiyona çarpan bir göğüs ya da emniyet kemerinin sıktığı bir karın, dışarıdan hafif görünse de içeride ciddi hasar taşıyabilir.

Göğüs yaralanması

Kapalı (künt) göğüs yaralanmasında 112 aranır, yaralı Kanamalar ve şok sayfasında gördüğümüz yarı oturuş duruşunda tutulur ve yaralı tarafına doğru eğilmesi sağlanır. Bilinci kapanır ama nefes alırsa yaralı tarafının üstüne yan yatırılır.

Göğüs duvarında açık bir yara varsa ve nefes alıp verirken yaradan hava giriyorsa buna emici göğüs yarası denir. Yaranın üstüne temiz bir bez konur; üç kenarı bantlanır, bir kenarı açık bırakılır. Böylece nefes verirken hava dışarı çıkar, nefes alırken içeri giremez. Göğse saplanan cisim çıkarılmaz, simit sargıyla sabitlenir.

Örtü nefes alırken yaraya yapışıp havanın girmesini önler, açık kenar havanın çıkmasına izin verir.Görsel: Sınav Defteri

Karın yaralanması

Künt karın yaralanması hemen belirti vermeyebilir; karında ağrı, şişlik, morluk ve şok belirtilerini izle. Yaralıyı düz yatır ve su dahil hiçbir şey verme. Delici yarada yarayı kuru temiz bir bezle ört, kanamaya bastır. Dışarı çıkan organlara dokunma, içeri sokmaya çalışma. Üstlerine temiz nemli bir bez, onun üstüne streç film ya da alüminyum folyo koyup bandajla. Mümkünse dizlerini bük, üstünü ört; karına kuvvetle bastırma.

Ezilme

Göçük ya da araç altında kalan kişi, güvenliyse ezen ağırlıktan kurtarılır. Kanamaya bastırılır, ezilen uzuv oynatılmaz, kişi sıcak tutulur. Ağrısı olmasa bile organları etkilenebilir; mutlaka hastaneye gitmelidir.

Akılda kalsın: Göğüs: yarı oturuş, emici yarada üç kenar bant. Karın: organa dokunma, nemli bez + streç film, ağızdan hiçbir şey.
Sınavda

Nasıl sorulurGöğüs ya da karın yaralısının pozisyonu, açık yaranın örtülmesi ya da dışarı çıkan organda yapılacak iş sorulur.

TuzakOrganı içeri itmek, karın yaralısına su vermek, açık göğüs yarasını dört kenardan sıkıca kapatmak.

İpucuKarın sorusunda “su dahil hiçbir şey verilmez” şıkkı genellikle doğrudur.

?Soru çöz durum

Bir iş kazasında keskin bir sacın kestiği karın yarasından bağırsakların bir kısmı dışarı çıkmış. Yaralının bilinci açık, susadığını söylüyor.

Yapılması gereken hangisidir?

✓ D. Dışarı çıkan organlar nemli tutulup örtülür, dokunulmaz. A organları içeri sokmak zarar verir ve mikrop taşır; B karın yaralısına su dahil hiçbir şey verilmez; C organlar açıkta kurur, yürümek yarayı büyütür; mümkünse dizler bükülü yatırılır.

▭Boşluk doldurma havuzda çeldirici çok

Kapalı göğüs yaralanmasında yaralı tutulur. Karın yaralısına su dahil hiçbir şey . Delici karın yarası olan kişinin mümkünse bükülür.

yüzüstüverilmezdirsekleriyarı otururşok pozisyonundadizleriverilir
KIRIK

Kırık, çıkık ve burkulma: belirtiler ve farkları

MTSK · İlk Yardım · Okuma 4 dk · 2 etkinlik

✎Konu anlatımı

Kırık, çıkık ve burkulma arasındaki fark nedir, belirtileri nelerdir?

Kısa cevap: Kırık kemiğin kırılması ya da çatlamasıdır; çıkık eklemi oluşturan kemiklerin yerinden ayrılmasıdır; burkulma eklemdeki bağların yaralanmasıdır. Emin olunamıyorsa yaralanma kırık kabul edilir. Çıkık yerine oturtulmaz; burkulmada beze sarılı buz en çok 20 dakika uygulanır, masaj ve sıcak uygulama yapılmaz.

Yere düşüp bileğini tutan biri için ilk soru şudur: kırık mı, çıkık mı, burkulma mı? Cevabı bilmesen de ne yapacağını bilirsin.

Üç yaralanma

Kırık, kemikte kırılma ya da çatlamadır. Üstündeki deri sağlamsa kapalı kırık, deri açılmışsa açık kırık denir; açık kırıkta mikrop kapma riski yüksektir. Çıkık, eklemi oluşturan kemiklerin yer değiştirip eklem yüzeylerinin birbirinden ayrılmasıdır. Burkulma eklemin bağlarının, zorlanma ise kas liflerinin yaralanmasıdır; en çok ayak bileği, diz, el bileği ve parmaklarda görülür.

Ne zarar gördü, nasıl anlaşılır?
YaralanmaZarar görenTipik belirti
Kırıkkemikşekil bozukluğu, kısalma, doğal olmayan hareket
Çıkıkeklemeklemde şekil bozukluğu, eklem kullanılamaz
Burkulmaeklem bağlarıağrı, şişlik, morarma

Üçünde de ağrı, şişlik ve hareket güçlüğü olur; bu yüzden ayırmak zordur.

Kırıkta hareketle artan ağrı, dokununca hassasiyet ve işlev kaybı da görülür. Çıtırtı sesi olabilir ama duymaya çalışmak için uzuv oynatılmaz. Uyluk ve leğen kemiği kırıklarında kan kaybı şoka yol açabilir.

Ne yapılır?

Çıkığı kapalı bir kırıktan ayırmak zordur; bu yüzden emin değilsen kırık kabul et. Şekil bozukluğunu düzeltmeye çalışma. Yerinden çıkmış eklemi oynatma, yerine oturtmaya çalışma; olduğu gibi destekle. Ağrı ve şişlik için buzu bir beze ya da havluya sarıp en çok 20 dakika uygula; buz doğrudan cilde değmez.

Burkulma ve zorlanmada bölgeyi dinlendir, beze sarılı buz uygula. Masaj ve sıcak uygulama yapma. Ağrı şiddetliyse ya da geçmiyorsa sağlık kuruluşuna git.

Akılda kalsın: Kırık = kemik, çıkık = eklem, burkulma = bağ. Şüphede kırık say; çıkığı yerine oturtma; buz beze sarılı, en çok 20 dakika.
Sınavda

Nasıl sorulurTanımı verilen yaralanmanın adı ya da burkulmada yapılmaması gereken uygulama sorulur.

TuzakÇıkığı yerine oturtmak, burkulan bileğe masaj yapmak, sıcak su torbası koymak.

İpucu“emin değilse” geçen soruda cevap “kırık kabul edilir”dir. Sınavda işaretle: eski kaynaklarda burkulan eklem “sıkıştırıcı bandajla tespit edilir” diye geçer; güncel uygulamada burkulmaya baskılı bandaj yapılmaz.

?Soru çöz olumsuz kök

Halı sahada topa basıp bileğini burkan bir genç ayağına basamıyor; bileği şişmiş ve ağrıyor. Bileğinde şekil bozukluğu yok.

Bu gence aşağıdakilerden hangisi yapılmamalıdır?

✓ A. Burkulmada masaj yapılmaz; sıcak uygulama da yapılmaz. B dinlendirmek doğrudur; C buz havluya sarılı ve en çok 20 dakika uygulanır; D geçmeyen ağrıda sağlık kuruluşuna gidilir, altta kırık da olabilir.

⇄Bilgi eşleştirme durum ↔ ilk yardım

KIRIK

Kırıkta tespit ve atel: hareketsiz tutmanın kuralları

MTSK · İlk Yardım · Okuma 4 dk · 2 etkinlik

✎Konu anlatımı

Kırıkta atel nasıl yapılır, tespit kuralları nelerdir?

Kısa cevap: Kırıkta amaç yaralı bölgeyi hareketsiz tutmaktır. Atel ya da bandaj, kırığın üstündeki ve altındaki eklemleri de içine alacak biçimde konur; bağlar kırığın üstüne gelmez. Ardından parmaklarda solukluk, soğukluk, morarma ve uyuşma kontrol edilir; varsa bandaj gevşetilir. Yaralıya su dahil hiçbir şey verilmez.

Kırık kemiğin keskin uçları her harekette çevresindeki damara ve sinire zarar verebilir.

Önce genel kurallar

Olay yerinin güvenli olduğuna bak, birine 112'yi arat. Eldiven kullan. Kırıkla birlikte daha acil bir sorun, ör. ağır kanama ya da nefes sorunu varsa önce onunla ilgilen. Kırık bölge sabitlenene kadar yaralıyı oynatma. Yaralı kendisi destekleyebiliyorsa yaralı kısmı tutmasını iste.

Tespit nasıl yapılır?

Zedelenmiş dokuyu ya da kırık kemiği sabit tutmak için kullanılan malzemeye atel denir; bu işe de tespit denir. Tahta ya da karton gibi sert, düz bir malzeme atel olarak kullanılabilir. Atel, kırığın üstündeki ve altındaki eklemleri de içine alır; yalnız kırık bölgeyi sarmak yetmez. Bağlar kırığın tam üstüne konmaz.

Bölgeye göre tespit
BölgeNasıl?
Bacaksağlam bacakla birlikte bağlanabilir
Uylukkoltuk altından ayağa uzanan uzun bir tahta
Kol, omuz, köprücük kemiğikol askısı; geniş bandajla göğse sabitlenir, düğüm yaradan uzakta
Elşişlik başlamadan yüzük, bilezik, saat çıkarılır

Sıkı bağlanan atel dolaşımı bozar: parmaklarda solukluk, soğukluk, morarma ya da uyuşma varsa bandajı gevşet. Kol tespitinde bu kontrol 10 dakikada bir yapılır.

Ekip gelene kadar

Yaralıyı gözünün önünden ayırma, güven ver. Kırık bölgeye bastırma. Su dahil yiyecek ve içecek verme; bu, ağır yaralılar için serinin genel kuralıdır. Bilinci kapanır ama nefes alırsa derlenme pozisyonuna getir.

Bu sayfanın sayıları
Ne?SayıAnlamı
Kopan uzuv paketi1 ölçek su + 2 ölçek buzikinci torbada, buza değmeden
Kopan uzuven geç 6 saatyaralıyla birlikte hastanede
Buzen çok 20 dkbeze sarılı
Kol tespiti10 dk'da birparmaklarda renk ve his kontrolü
Akılda kalsın: Bir üst, bir alt eklem; bağ kırığa değil; parmakta renk ve his kontrolü.
Sınavda

Nasıl sorulurAtelin tanımı, atelin nereden nereye uzanacağı ya da tespitten sonra yapılacak kontrol sorulur.

TuzakYalnız kırık bölgeyi sarmak, bandajı kırığın üstünden bağlamak, kırık kemiği düzeltip öyle sarmak.

İpucu“üstündeki ve altındaki eklem” ifadesini taşıyan şık doğrudur.

?Soru çöz tanım → kavram

Zedelenmiş dokuları ya da kırık kemiği düzgün biçimde sabit tutmak için kullanılan malzemeye ne ad verilir?

✓ B. Kırık ya da zedelenmiş bölgeyi sabitleyen malzeme ateldir. A turnike ağır kol-bacak kanamasını durdurur; C simit sargı saplanan cismi yerinde tutar; D basınçlı bandaj kanayan yaraya baskı uygular.

?Soru çöz görselli şıklar

Halı sahada baldırı kırılan bir gence atel yapılacak. Şekillerde kalın çizgi bacağı, yuvarlak dizi, kırmızı zikzak kırığı, altın şerit ateli gösteriyor.

Atel hangi şekildeki gibi yerleştirilmelidir?

✓ C. Atel kırığın üstündeki eklemi (diz) ve altındaki eklemi (ayak bileği) içine alır. A yalnız kırığı sarar, bacak dizden ve bilekten oynar; B ve D kırığı ya da alttaki eklemi dışarıda bırakır.

Karma tekrar

Önceki 3 sayfadan karışık 10 soru. Sınavdaki gibi konular karışık gelir; hangi konudan olduğunu çözümde görürsün. Birkaç gün sonra yeniden çöz.

?Soru 1

Gece şehirlerarası yolda bir kazaya ilk ulaşan sürücüsün. Güvenliği sağladın ve 112'yi aradın; görevli telefonu açtı.

Görevliye ilk söylemen gereken hangisidir?

✓ A. 112 konuşması kendini tanıtmakla başlar, ne olduğu, kaç kişi, durum ve konumla sürer. B adres ve durum bilgisi olmadan ekip yönlendirilemez; C teşhis ilk yardımcının işi değildir; D kusur ilk yardımın konusu değildir, zaman kaybettirir.Kaynak: İlk yardımın temelleri · 112'yi aramak

?Soru 2

Bir lokantada yemek yiyen bir adam aniden ellerini boğazına götürüyor. Konuşamıyor, öksüremiyor, morarıyor; bilinci açık. Garson 112'yi arıyor.

Adama ilk yapılması gereken uygulama hangisidir?

✓ C. Konuşamayan, öksüremeyen, bilinci açık kişide tıkanma tamdır; karın basısı gerekir. A kısmi tıkanma içindir; B göğüs basısına bilinç kaybolunca geçilir; D körlemesine aramak cismi daha derine itebilir.Kaynak: Temel yaşam desteği · Hava yolu tıkanıklığı

?Soru 3

Köy yolunda devrilen bir otomobilin motorundan alev yükseliyor. Sürücü bilinçli ama araçtan kendisi çıkamıyor; en yakın ambulans 30 dakika uzakta.

Bu durumla ilgili hangisi doğrudur?

✓ C. Yerinde kalmak daha tehlikeliyse yaralı, ilk yardımcı kendini tehlikeye atmadan taşınabilir. A genel kuralın istisnalarını yok sayar; B yangın beklemez, inceleme zaman kaybettirir; D yaralıyı tek başına bırakır, oysa güvenli bir yoldan yardım mümkünse yapılır.Kaynak: İlk yardımın temelleri · Olay yeri ve trafik kazası

?Soru 4

Parkta yere yığılan 6 yaşındaki bir çocuğa TYD uyguluyorsun. Getirilen OED'nin yanında yalnız yetişkin pedleri var.

Aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

✓ A. Yanlış olan budur: 1–8 yaşta çocuk pedi yoksa yetişkin pedi kullanılır. B doğrudur, TYD'de 1 yaş ile ergenlik arası çocuktur; C doğrudur, pedler birbirine değmemelidir; D doğrudur.Kaynak: Temel yaşam desteği · OED kullanımı

?Soru 5

Bir zincirleme kazada ilk yardımcı şu üç kişiyle karşılaşıyor:

I. Bilinci kapalı, nefes alan bir yetişkin
II. Annesi yanında olan 15 yaşında bir genç
III. Bilinci açık, “Dokunmayın” diyen bir sürücü

Bunlardan hangisine kimseden izin almadan ilk yardım yapılabilir?

✓ A. Bilinci kapalı kişide rıza alınmış sayılır. II'de 18 yaşından küçük gencin annesinden izin alınır; III'te bilinci açık yetişkinin reddetme hakkı vardır, ilk yardımcı yakında kalıp 112'yi arar. B reddeden kişiye zorla müdahale edilmez; C ve D annenin ve reddeden kişinin iznini atlar.Kaynak: İlk yardımın temelleri · İlk yardımcı ve rıza

?Soru 6

I. Ön kolundaki kesik, doğrudan bası ile durmuş bir genç
II. Kaza sonucu ayağı kopmuş bir yaralı
III. Uyluğundaki ağır kanama, bası ve basınçlı bandaja rağmen süren bir işçi

Bu yaralılardan hangilerine turnike uygulanabilir?

✓ C. Turnike, bası ve bandajla durmayan hayatı tehdit eden kol-bacak kanamasında (III) ve uzuv kopmasında (II) uygulanır. I'de kanama basıyla durmuştur, turnike yapılmaz. A tam tersini seçer; B uzuv kopmasını atlar; D basıyla duran kanamayı da sayar.Kaynak: Kanamalar ve şok · Turnike

?Soru 7

Dokuların ihtiyacı olan oksijenin, dolaşım bozulduğu için karşılanamaması durumuna ne ad verilir?

✓ D. Dolaşım bozukluğu yüzünden dokuların oksijensiz kalması şoktur. A bayılma beyne giden kanın kısa süreli azalmasıyla olan geçici bilinç kaybıdır; B koma uyandırılamayan derin bilinç kaybıdır; C iç kanama şokun nedenlerinden biridir, kendisi değildir.Kaynak: Kanamalar ve şok · İç kanama ve şok

?Soru 8

Bir dinlenme tesisinde 55 yaşındaki bir yolcu göğsünde ağır bir baskı olduğunu, ağrının sol koluna ve çenesine yayıldığını söylüyor. Terliyor, bilinci açık.

Bu yolcuya hangi pozisyon verilmelidir?

✓ C. Göğüs ağrısında yarı oturur, yarı eğimli duruş en rahat olanıdır; ardından 112 aranır. A yan yatış (derlenme) bilinci kapalı ama nefes alan kişi içindir; B kalp krizi şüphesinde bacaklar kaldırılmaz; D kalp krizi ve nefes darlığında kişi düz yatırılmaz.Kaynak: Kanamalar ve şok · Göğüs ağrısı

?Soru 9

Motosiklet kazasında uyluğu kırılan bir yaralının cildi soğuk, soluk ve nemli; nabzı hızlı ve zayıf. Bilinci açık, su istiyor. 112 aranmış.

Yapılması gereken hangisidir?

✓ A. Belirtiler şoku gösterir; bacak yaralandığı için bacaklar kaldırılmaz, kişi düz yatırılıp örtülür. B kırık bacak kaldırılmaz, şoktaki kişiye su verilmez; C aşırı ısıtma ve içecek önerilmez; D oturtmak ve kırığı oynatmak durumu kötüleştirir.Kaynak: Kanamalar ve şok · İç kanama ve şok

?Soru 10

Kalbi ve solunumu durmuş kişide yapılan göğüs basısı ve kurtarıcı soluk uygulamalarının bütününe ne ad verilir?

✓ B. Göğüs basısı ve kurtarıcı soluk temel yaşam desteğinin (TYD) parçalarıdır. A nefes alan bilinçsiz kişinin yan yatışıdır; C soluk yolundaki cismi çıkarmak içindir; D kişinin durumunun ilk kontrolüdür.Kaynak: Temel yaşam desteği · TYD'nin sırası
+
Daha fazla soru çözmek ister misin?İlk Yardım soruları hazırlanıyor. Şimdilik bu sayfadaki etkinlikler ve sondaki karma tekrarla kendini dene.
Soru çöz →