Bilinç bozuklukları ve diğer acil durumlar: bayılma, sara nöbeti, yanık, donma, zehirlenme

Bilinç bozuklukları, sıcak ve soğuğa bağlı acil durumlar, zehirlenmeler, hayvan ısırıkları, boğulma ve göz-kulak-burundaki yabancı cisimlerde ilk yardım.

6 durakMTSK · İlk Yardım · 12 soru
12 etkinlikeşleştir · sırala · doldur · çöz
0 / 12tamamlanan etkinlik
Sorularuygulamaya ekleniyor
BİLİNÇ

Bayılan kişiye ne yapılır? Bayılma, koma ve şok farkı

MTSK · İlk Yardım · Okuma 3 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaŞok nedir, şok belirtileri nelerdir, şok pozisyonu nasıl verilir?Bu konunun bağlandığı sayfadan (Kanamalar ve şok). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Şok, dolaşım bozulduğu için dokulara yeterli oksijen gitmemesidir. Hızlı ve zayıf nabız, hızlı ve yüzeysel solunum, soğuk-soluk-nemli cilt, susuzluk ve huzursuzlukla belirir. 112 aranır, kişi sırtüstü yatırılır; yaralanma yoksa bacaklar 30–60 derece kaldırılır, üstü örtülür, yiyecek-içecek verilmez.

İç kanama ve şok

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

Bayılan kişiye ne yapılır, bayılma ile koma arasındaki fark nedir?

Kısa cevap: Bayılma, beyne giden kanın kısa süre azalmasıyla olan geçici bilinç kaybıdır. Kişi düz zemine sırtüstü yatırılır, sıkı giysileri gevşetilir ve şok pozisyonu verilir. Kolonya koklatılmaz, su dökülmez, tokat atılmaz, yiyecek-içecek verilmez, oturtulmaz. Koma ise uyandırılamayan derin bilinç kaybıdır.

Sıcak bir otobüste ayakta giden birinin gözleri kararıp dizleri bükülüyorsa, en doğru yer sandalye değil yerdir.

Bayılma

Beyne giden kanın geçici olarak azalmasıyla olan kısa bilinç kaybına bayılma denir. Korku, heyecan, sıcak, kapalı ve havasız ortam, açlık ya da aniden ayağa kalkmak bayılmaya yol açabilir. Önce baş dönmesi, bulantı, terleme, soğuk cilt, görme bulanıklığı ve kulak çınlaması olur.

Kişiyi düz zemine sırtüstü yatır, sıkı giysilerini gevşet ve şok pozisyonu ver; bu pozisyonu Kanamalar ve şok sayfasında gördük. 20. haftası geçmiş gebeyi sol yanına yatır. Nefes yoksa 112'yi ara ve temel yaşam desteğine başla.

Yapılmazlar: sandalyeye ya da yüksek bir yere oturtmak, kolonya ya da amonyak koklatmak, su dökmek, tokat atmak, yiyecek ya da içecek vermek.

Koma

İç ve dış uyaranlara tepki vermeyen, gözleri kapalı ve uyandırılamayan duruma koma denir. Bilinç bozukluğu olan kişide 112 aranır. Nefes yoksa temel yaşam desteği, nefes varsa ve yaralanma şüphesi yoksa derlenme pozisyonu uygulanır.

Şok, bayılma, koma
DurumNe olur?Bilinç
Şokdokulara yeterli oksijen gitmezaçık ya da bulanık
Bayılmabeyne giden kan kısa süre azalırkısa süre kaybolur
Komaderin, uzun bilinç kaybıkapalı, uyandırılamaz
Akılda kalsın: Bayılana: yere yatır, bacakları kaldır, giysiyi gevşet. Kolonya, su, tokat, oturtmak yok.
Sınavda

Nasıl sorulurBayılan kişiye yapılmaması gereken davranış ya da verilecek pozisyon sorulur; şok, bayılma ve koma tanımları yan yana verilir.

TuzakKolonya koklatmayı ya da yüzüne su serpmeyi doğru saymak.

İpucuHalk arasında bilinen “ayıltma” yöntemlerinin hepsi yanlış şıktır.

?Soru çöz olumsuz kök

Otobüs durağında bir kadın başının döndüğünü söyleyip yere yığılıyor. Kısa süre sonra gözlerini açıyor; nefesi düzenli.

Bu kadına aşağıdakilerden hangisi yapılmamalıdır?

✓ B. Bayılan kişiye kolonya ya da amonyak koklatılmaz. A şok pozisyonu doğrudur; C sıkı giysiyi gevşetmek nefesi rahatlatır; D yanında kalıp izlemek doğrudur.

?Soru çöz görselli şıklar

Sıcak bir salonda ayakta duran bir genç yere yığılıyor, kısa sürede gözlerini açıyor; nefesi düzenli, yaralanması yok.

Bu gence hangi pozisyon verilmelidir?

✓ A. Bayılan kişi sırtüstü yatırılıp bacakları kaldırılır (şok pozisyonu). B yarı oturuş göğüs ağrısı içindir; C yan yatış bilinci kapalı kalan kişi içindir; D bacaklar da kaldırılmalıdır.
BİLİNÇ

Sara (epilepsi) nöbeti, şeker hastalığı acilleri ve inme

MTSK · İlk Yardım · Okuma 3 dk · 2 etkinlik

✎Konu anlatımı

Sara (epilepsi) nöbeti geçiren kişiye ne yapılır, şeker hastasında ve inmede ilk yardım nedir?

Kısa cevap: Nöbette çevredeki eşyalar uzaklaştırılır, başın altına yumuşak bir şey konur, süre kaydedilir; ağza bir şey sokulmaz, sonra derlenme pozisyonu verilir. Bilinci açık şeker hastasının şekeri düşükse şeker verilir. İnme FAST ile anlaşılır; şüphede 112 aranır.

Nöbet geçirenin ağzına kaşık sokan iyi niyetli kişi, ona en çok zarar verendir.

Sara (epilepsi) nöbeti

Kişinin istemi dışında kaslarının sarsılarak kasılmasına sara (epilepsi) nöbeti denir. Nöbet sırasında çevredeki eşyaları uzaklaştır, başının altına yumuşak bir şey koy ve nöbetin süresini kaydet. Nöbeti durdurmaya çalışma, çenesini açma, ağzına parmak ya da cisim sokma, su dökme, başka yere taşıma.

Nöbet bitince derlenme pozisyonuna getir. İlk nöbetse, 5 dakikadan uzun sürdüyse, nöbetler tekrarlıyorsa, kişi yaralandıysa ya da bilinci açılmıyorsa 112'yi ara. 5 yaşından küçük çocuğun ateşli nöbetinde giysiler çıkarılır, oda sıcaklığında suyla serinletilir, 112 aranır.

Şeker hastalığı

Kan şekeri acilleri
Şeker düşükŞeker yüksek
İpucuterleme, titreme, sersemliknefeste çürük elma kokusu, susuzluk
Bilinç açıksaşeker, meyve suyu ya da reçelsu içmesi istenir
Bilinç kapalıysaağızdan hiçbir şey, derlenmeağızdan hiçbir şey, derlenme

Düşük mü yüksek mi ayırt edemiyorsan bilinci açık kişiye şeker ver; insülin yapma, 112'yi ara.

İnme (felç)

Beyindeki bir damar aniden tıkanır ya da kanarsa inme olur. FAST ile anlaşılır; kişi adımlardan birinde zorlanırsa hemen 112 aranır. İnmeli kişiye yiyecek ve içecek verilmez, soluk yoluna kaçabilir.

Kırmızı çizgiler inme belirtisidir.Görsel: Sınav Defteri
Akılda kalsın: Nöbette ağza bir şey sokma, süreyi tut. Şüphede şeker ver. İnmede FAST: yüz, kol, konuşma, 112.
Sınavda

Nasıl sorulurNöbet geçiren kişiye yapılmayacak iş, şeker hastasına verilecek şey ya da inme belirtisi sorulur.

TuzakDilini yutmasın diye ağzını açmak, şeker hastasına iğne yapmak, inmeli kişiye su içirmek.

İpucuBilinci kapalı herkese ağızdan hiçbir şey verilmez.

?Soru çöz durum

Kafede bir genç aniden yere düşüyor; kolları ve bacakları sarsılarak kasılıyor. Yanındakiler ağzına kaşık sokmak istiyor.

Bu durumda doğru davranış hangisidir?

✓ D. Nöbette amaç kişinin yaralanmasını önlemektir; süre 112 kararı için önemlidir. A nöbet durdurulmaya çalışılmaz; B ağza bir şey sokmak zarar verir; C su dökmek önerilmez.

▭Boşluk doldurma havuzda çeldirici çok

5 dakikadan uzun süren nöbette aranır. Bilinci açık, şekeri düşen kişiye verilir. Bilinci kapalı kişiye ağızdan hiçbir şey .

114şekerinsülinverilmez112suverilir
YANIK · SICAK · SOĞUK

Yanıkta ilk yardım: yanık dereceleri, kimyasal ve elektrik yanığı

MTSK · İlk Yardım · Okuma 4 dk · 2 etkinlik

✎Konu anlatımı

Yanık dereceleri nelerdir, yanığa ne yapılır, yanığa yoğurt sürülür mü?

Kısa cevap: Yanık bölge en az 20 dakika soğuk su altında tutulur; büyük yanıkta soğuk suyla ıslatılmış bezle 15–30 dakika soğutulur ve kişi battaniyeyle örtülür. Kabarcıklar patlatılmaz; diş macunu, yoğurt, buz, pudra ya da merhem sürülmez. Yanıklar dört derecedir; kabarcık 2. derecenin işaretidir.

Yanığa sürülen yoğurt ya da diş macunu ısıyı içeride tutar ve mikrop taşır; doğru cevap su.

Yanık dereceleri

Yanık dereceleri
DereceEtkilenenGörünüm
1.derinin üst tabakasıkızarıklık, ağrı; kabarcık yok
2.üst ve alt tabakaiçi su dolu kabarcık, ağrılı
3.bütün deri, kas, sinir, damarkuru, sert, beyaz ya da kömürleşmiş; ağrı yok
4.deri altı yağ, kas, kemiksert, kömürleşmiş

Isı yanığında

Önce güvenliği sağla ve yanmayı durdur: sigortayı kapat, ateşi söndür. Alev almış kişiyi koşturma; yere yuvarla, battaniyeyle örtüp havayla temasını kes. Yanık bölgeyi en az 20 dakika soğuk su altında tut. Yanık büyükse kişi çok ısı kaybeder; bu durumda soğuk suyla ıslatılmış bezle 15–30 dakika soğut ve kişiyi battaniyeyle ört.

Şişme olacağı için yüzük, bilezik ve saati çıkar. Giysiyi soğutmadan sonra, yapışmışsa çekmeden, dikiş yerinden keserek çıkar. Yanığı streç film gibi tiftiksiz, temiz bir örtüyle kapat. Kabarcıkları patlatma; diş macunu, yoğurt, buz, pudra, merhem sürme.

Kimyasal ve elektrik yanığı

Kimyasal yanıkta eldiven giy; toz kimyasalı önce fırçala, sonra bölgeyi 10–15 dakika akan serin suyla yıka. Elektrik yanığında kişi akıma bağlıysa dokunma; önce elektriği kes. Yüksek gerilim hattında akım 18 metreye kadar sıçrayabilir, yaklaşma. Ev elektriğini kesemiyorsan kuru tahta ya da plastikle kişiyi uzaklaştır. Akım kesilince yanığı 10–15 dakika suyla soğut.

Bu sayfanın sayıları
Ne?SayıAnlamı
Nöbet5 dkdaha uzunsa 112
Ateşli nöbet5 yaş altı112 mutlaka aranır
FAST kol testi10 snkollar önde
Isı yanığıen az 20 dksoğuk suyla soğutma
Kimyasal, elektrik yanığı10–15 dksuyla yıkama, soğutma
Yüksek gerilim18 myaklaşma
Hipotermi · sıcak çarpması35 °C altı · 41,1 °C üstüvücut sıcaklığı
Akılda kalsın: Yanıkta tek ilaç: 20 dakika soğuk su. Kabarcık patlatılmaz; yoğurt, macun, buz yok. Elektrikte önce akımı kes.
Sınavda

Nasıl sorulurGörünümü anlatılan yanığın derecesi ya da yanığa yapılmaması gereken uygulama sorulur.

TuzakKabarcığı patlatmak, yanığa buz ya da yoğurt koymak, akıma bağlı kişiyi elle çekmek.

İpucuKabarcık varsa 2. derece, ağrısız ve kuruysa 3. derece. Sınavda işaretle: eski kaynaklarda yanık üç derece, elektrik yanığında “suyla müdahale edilmez” diye geçer; güncel bilgide yanık dört derecedir, akım kesildikten sonra yanık suyla soğutulur.

?Soru çöz durum

Mutfakta kaynar su devrilip bir çocuğun önkoluna geliyor. Kolunda kızarıklık ve içi su dolu kabarcıklar oluşmuş, çocuk ağlıyor.

Yapılması gereken ilk uygulama hangisidir?

✓ A. Kabarcıklı yanık 2. derecedir; ilk iş en az 20 dakika soğuk suyla soğutmaktır. B kabarcık patlatılmaz, yoğurt mikrop taşır; C buz dokuya zarar verir; D diş macunu sürülmez, yanık sıkı sarılmaz.

↕Sıralama giysisi alev alan kişi

  1. Yanık bölgeyi en az 20 dakika soğuk suyla soğut
  2. Koşmasını engelleyip yere yuvarla, battaniyeyle örtüp alevi söndür
  3. Yüzük ve saatini çıkarıp yanığı temiz streç filmle ört
  4. Nefes alıp almadığını ve bilincini kontrol et
YANIK · SICAK · SOĞUK

Donma, hipotermi ve sıcak çarpmasında ilk yardım

MTSK · İlk Yardım · Okuma 4 dk · 2 etkinlik

✎Konu anlatımı

Donmada ve sıcak çarpmasında ne yapılır, hipotermi nedir?

Kısa cevap: Donan bölge ovulmaz, ateşe ya da ısıtıcıya tutulmaz; soğukla teması kesilince elle ya da koltuk altında en az 30 dakika ısıtılır. Vücut sıcaklığı 35 °C'nin altına düşerse hipotermidir, kişi yavaş ısıtılır. Sıcak çarpmasında cilt kırmızı ve kurudur; kişi serin yere alınıp hemen soğutulur, 112 aranır.

Kar yolunda arabada saatlerce bekleyen biri ile temmuzda tarlada çalışan biri, iki zıt acilin adayıdır.

Donma

Dokuların soğukta zarar görmesine donma denir; en çok el, ayak, kulak, burun ve dudakta görülür. Önce iğnelenme, uyuşma, beyazlaşma olur. Kişiyi sıcak, kapalı bir yere taşı; donmuş ayaklarının üstünde yürütme. Islak giysiyi kuru giysiyle değiştir, takıları yavaşça çıkar. Bilinci açıksa sıcak içecek ver.

Isıtmaya ancak soğukla temas tamamen bitince başla; ısınan doku yeniden donarsa hasar kalıcı olur. Bölgeyi ellerinle ya da kişinin koltuk altında ısıt, en az 30 dakika sürdür. Ovma, ateşe ya da ısıtıcıya tutma, sigara içirme.

Hipotermi

Vücut sıcaklığı normalde 37 °C dolayındadır; 35 °C'nin altına düşmesine hipotermi denir. Titreme, konuşma bozukluğu, uyku hâli, yavaş nefes görülür. Kişiyi soğuktan uzaklaştır, ıslak giysiyi çıkar, kuru örtüyle sar. Boyun, göğüs ve kasığa ılık kompres koy; bilinci açıksa yudum yudum ılık, şekerli, alkolsüz içecek ver. Kol ve bacaklarını ovma, doğrudan ısıtma; 112'yi ara.

Sıcak yorgunluğu ve sıcak çarpması

Sıcağa bağlı iki acil
Sıcak yorgunluğuSıcak çarpması
Ciltsoluk, çok terlikırmızı, sıcak, kuru
Belirtikramp, baş ağrısı, halsizlikbilinç değişikliği, nöbet

Sıcak yorgunluğunda istisna olarak bol su içirilir. İkisinde de kişi serin bir yere alınır, bacakları hafifçe kaldırılarak uzandırılır, ıslak bez ya da serin duşla soğutulur ve 112 aranır. Sıcak çarpması (vücut sıcaklığı 41,1 °C ve üstü) gerçek bir acildir; vücut sıcaklığı 38–39 °C'ye inince soğutma durdurulur.

Akılda kalsın: Donma: ovma, ateş yok; yavaşça ısıt. Hipotermi: 35 °C altı. Sıcak çarpması: kırmızı kuru cilt, hemen soğut.
Sınavda

Nasıl sorulurDonan bölgeye yapılmaması gereken uygulama ya da belirtileri verilen sıcak acilinin adı sorulur.

TuzakDonan eli karla ovmak, sobaya tutmak; terlemeyen kırmızı cildi sıcak yorgunluğu sanmak.

İpucu“kuru, kırmızı cilt” sıcak çarpması, “bol terleme” sıcak yorgunluğudur. Sınavda işaretle: eski kaynaklarda sıcak çarpmasında tuzlu-karbonatlı su içirilir diye geçer; güncel bilgide yalnız sıcak yorgunluğunda bol su içirilir.

?Soru çöz durum

Temmuz öğleninde tarlada çalışan bir adam şaşkın konuşmaya başlıyor. Cildi kıpkırmızı, sıcak ve kuru; terlemiyor.

Bu durumda yapılması gereken hangisidir?

✓ C. Kırmızı, sıcak ve kuru cilt ile bilinç değişikliği sıcak çarpmasıdır; hemen soğutulur ve 112 aranır. A güneşte beklemek durumu ağırlaştırır, tuzlu içecek eski bir uygulamadır; B örtü ısıyı içeride tutar; D sarsmak ve yürütmek yarar sağlamaz.

▭Boşluk doldurma havuzda çeldirici çok

Donan bölge ve ateşe tutulmaz. Isıtma en az dakika sürdürülür. Vücut sıcaklığının °C'nin altına düşmesine hipotermi denir.

10ovulmaz3630ısıtılmaz35538
ZEHİRLENME

Zehirlenmeler, karbonmonoksit, hayvan ısırığı ve böcek sokması

MTSK · İlk Yardım · Okuma 3 dk · 2 etkinlik

✎Konu anlatımı

Zehirlenmede ne yapılır, karbonmonoksit zehirlenmesi belirtileri nelerdir, köpek ısırığında ne yapılır?

Kısa cevap: Zehirlenmede kişi kusturulmaz, yiyecek-içecek verilmez; 114 Ulusal Zehir Danışma Merkezi aranır. Kokusuz, renksiz karbonmonoksitten etkilenen kişi hemen temiz havaya çıkarılır. Köpek ısırığı 10–15 dakika su ve sabunla yıkanır, kuduz ve tetanoz aşısı yapılır.

Kışın kapısı kapalı bir odada mangal ya da soba, kokusuz bir tehlikedir.

Zehirlenme

Zehir vücuda ağızdan, solunumla, deriden, gözden ya da iğneyle girebilir; en sık yol ağızdır. Önce kendini koru, eldiven ve maske kullan. 114 Ulusal Zehir Danışma Merkezi'nden bilgi al. Ağızdan zehirlenmede kusturmaya çalışma, yiyecek ya da içecek verme.

Solunan zehirde kişi temiz havaya çıkarılır, kapı ve pencere açılır. Deriye bulaşan zehirde giysi çıkarılır, deri 20 dakika soğuk suyla yıkanır; göze kaçan zehir 10 dakika temiz suyla yıkanır.

Karbonmonoksit

Karbonmonoksit kokusuz, tatsız, renksiz bir gazdır; egzoz, soba, şofben ve mangal kömüründen çıkar. Baş ağrısı, bulantı, ciltte kısa süreli kiraz kırmızısı renk ve bilinç kaybı yapar. Kapalı alana girmeden 2–3 derin nefes alıp tut, kişiyi hemen temiz havaya çıkar, giysilerini gevşet.

Isırık ve sokmalar

Isırık ve sokmalarda
Ne oldu?YapYapma
Köpek, kedi10–15 dk su-sabunla yıka; kuduz ve tetanoz aşısıyaraya bir şey sürme
Yılanhareketsiz tut, dolaşımı kesmeyen bandajbuz, turnike, kesme, emme
Arıiğneyi düz bir kenarla kazıcımbızla sıkma
Keneince cımbızla deriye en yakın yerden çekyağ, kolonya, ateş
Akılda kalsın: Zehirde kusturma yok, 114. Karbonmonoksit: kokusuz, temiz hava. Isırık: su-sabun ve aşı.
Sınavda

Nasıl sorulurKapalı ortamda baş ağrısı çeken kişide düşünülecek zehirlenme ya da zehir yutana yapılmayacak iş sorulur.

TuzakZehir yutanı kusturmak, süt içirmek; yılan yarasını emmek; keneyi yakmak.

İpucu“kokusuz, renksiz gaz” karbonmonoksittir.

?Soru çöz durum

Kapısı kapalı bir garajda motoru çalışan aracın içinde uyuyakalmış bir sürücü buluyorsun. Sürücü sersem, baş ağrısından yakınıyor; garajda hiçbir koku yok.

İlk yapman gereken hangisidir?

✓ B. Egzozdaki karbonmonoksit kokusuzdur; kişi hemen temiz havaya çıkarılır. A koku olmaması tehlikenin yokluğu değildir; C kapalı ortamda kalmak ikinizi de zehirler; D sürücü gazı solumaya devam eder.

⇄Bilgi eşleştirme durum ↔ ilk yardım

BOĞULMA · YABANCI CİSİM

Suda boğulma ve göz, kulak, burundaki yabancı cisim

MTSK · İlk Yardım · Okuma 3 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaTemel yaşam desteği nedir, hangi sırayla uygulanır?Bu konunun bağlandığı sayfadan (Temel yaşam desteği). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Temel yaşam desteği (TYD), kalbi ve solunumu durmuş kişide kan dolaşımını sürdürmek için yapılan uygulamalardır. Sıra: olay yeri güvenli mi, kişi yanıt veriyor mu, 112 ve OED, hava yolunu açma, en çok 10 saniye solunum kontrolü. Nefes yoksa göğüs basısına başlanır.

TYD'nin sırası

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

Suda boğulan kişiye ne yapılır, göze kaçan yabancı cisim nasıl çıkarılır?

Kısa cevap: Suda boğulan kişiyi kurtarırken kendini tehlikeye atma; mümkünse suya girmeden ip, sopa ya da can simidi uzat. Sudan çıkan kişi nefes almıyorsa TYD'ye başlanır, nefes alıyorsa derlenme pozisyonu verilip üstü örtülür. Gözdeki cisim için göz ovulmaz, oda sıcaklığındaki temiz suyla burun tarafından dışa doğru yıkanır.

Boğulan birini kurtarmaya atlayan kişi, çoğu zaman ikinci kazazede olur.

Suda boğulma

Suya batma ya da dalma nedeniyle solunumun bozulmasına boğulma denir. Kendini tehlikeye atma: mümkünse suya girmeden bir ip, sopa ya da can simidi uzat. Sığ suya dalmış ya da yaralanma belirtisi olan kişide omurgayı koru.

Kişi sudan çıkınca nefesini kontrol et. Nefes yoksa sırtüstü yatır ve TYD'ye başla; bunu Temel yaşam desteği sayfasında gördük. Nefes alıyorsa derlenme pozisyonu ver ve üstünü battaniyeyle ört. Çoğu kusar; kusmuğun soluk yoluna kaçmasını önle.

Göz, kulak, burun

Göze bir şey kaçtıysa gözü ovma. Kişiyi oturt, alt kapağı nazikçe çekip bak. Gözü oda sıcaklığındaki temiz suyla burun tarafından dışa doğru yıka; su öbür göze akmasın. Göze saplanmış ya da yapışmış cisme dokunma, sağlık kuruluşuna git.

Su burun tarafındaki göz köşesinden dökülür, yüzün dışına akar.Görsel: Sınav Defteri

Kulaktaki cismi ancak tamamen görünüyorsa ve eminsen, içeri itmeden al. Kulağa böcek kaçtıysa kulak yukarıda kalacak biçimde ılık su dök. Burundaki cisme dokunma, cımbız ya da şiş sokma; kişi ağzından nefes alsın ve sağlık kuruluşuna gitsin.

Akılda kalsın: Boğulmada önce kendi güvenliğin, uzat, sonra TYD. Gözde ovma yok, burundan dışa yıka.
Sınavda

Nasıl sorulurBoğulma tanımı, kurtarmada ilk yapılacak iş ya da göze kaçan cisimde yapılmayacak uygulama sorulur.

TuzakYüzme bilmeden suya atlamak, boğulana önce suyu çıkarmak için karnına bastırmak, gözü ovmak.

İpucuKurtarma sorusunda “suya girmeden uzat” şıkkını ara.

?Soru çöz tanım → kavram

Suya batma ya da dalma nedeniyle solunumun bozulmasına ne ad verilir?

✓ D. Su ya da başka bir sıvıya batma veya dalma sonucu solunumun bozulması boğulmadır. A hava yolu tıkanıklığı yutulan ya da kaçan bir cisimle olur; B hipotermi vücut sıcaklığının 35 °C'nin altına düşmesidir; C şok dolaşım bozukluğuyla dokuların oksijensiz kalmasıdır.

?Soru çöz durum

Kampta bir çocuğun kulağına böcek kaçmış; böcek görünmüyor.

Yapılması gereken hangisidir?

✓ B. Etkilenen kulak yukarıda tutulup ılık su dökülür. A görünmeyen cisme alet sokmak kulak zarına zarar verebilir; C tıkamak sorunu çözmez; D vurmak yararsızdır.

Karma tekrar

Önceki 3 sayfadan karışık 10 soru. Sınavdaki gibi konular karışık gelir; hangi konudan olduğunu çözümde görürsün. Birkaç gün sonra yeniden çöz.

?Soru 1

Bir iş kazasında keskin bir sacın kestiği karın yarasından bağırsakların bir kısmı dışarı çıkmış. Yaralının bilinci açık, susadığını söylüyor.

Yapılması gereken hangisidir?

✓ D. Dışarı çıkan organlar nemli tutulup örtülür, dokunulmaz. A organları içeri sokmak zarar verir ve mikrop taşır; B karın yaralısına su dahil hiçbir şey verilmez; C organlar açıkta kurur, yürümek yarayı büyütür; mümkünse dizler bükülü yatırılır.Kaynak: Yaralanmalar ve kırıklar · Göğüs ve karın yaralanması

?Soru 2

I. Ön kolundaki kesik, doğrudan bası ile durmuş bir genç
II. Kaza sonucu ayağı kopmuş bir yaralı
III. Uyluğundaki ağır kanama, bası ve basınçlı bandaja rağmen süren bir işçi

Bu yaralılardan hangilerine turnike uygulanabilir?

✓ C. Turnike, bası ve bandajla durmayan hayatı tehdit eden kol-bacak kanamasında (III) ve uzuv kopmasında (II) uygulanır. I'de kanama basıyla durmuştur, turnike yapılmaz. A tam tersini seçer; B uzuv kopmasını atlar; D basıyla duran kanamayı da sayar.Kaynak: Kanamalar ve şok · Turnike

?Soru 3

Halı sahada baldırı kırılan bir gence atel yapılacak. Şekillerde kalın çizgi bacağı, yuvarlak dizi, kırmızı zikzak kırığı, altın şerit ateli gösteriyor.

Atel hangi şekildeki gibi yerleştirilmelidir?

✓ C. Atel kırığın üstündeki eklemi (diz) ve altındaki eklemi (ayak bileği) içine alır. A yalnız kırığı sarar, bacak dizden ve bilekten oynar; B ve D kırığı ya da alttaki eklemi dışarıda bırakır.Kaynak: Yaralanmalar ve kırıklar · Tespit ve atel

?Soru 4

Zedelenmiş dokuları ya da kırık kemiği düzgün biçimde sabit tutmak için kullanılan malzemeye ne ad verilir?

✓ B. Kırık ya da zedelenmiş bölgeyi sabitleyen malzeme ateldir. A turnike ağır kol-bacak kanamasını durdurur; C simit sargı saplanan cismi yerinde tutar; D basınçlı bandaj kanayan yaraya baskı uygular.Kaynak: Yaralanmalar ve kırıklar · Tespit ve atel

?Soru 5

Bir dinlenme tesisinde 55 yaşındaki bir yolcu göğsünde ağır bir baskı olduğunu, ağrının sol koluna ve çenesine yayıldığını söylüyor. Terliyor, bilinci açık.

Bu yolcuya hangi pozisyon verilmelidir?

✓ C. Göğüs ağrısında yarı oturur, yarı eğimli duruş en rahat olanıdır; ardından 112 aranır. A yan yatış (derlenme) bilinci kapalı ama nefes alan kişi içindir; B kalp krizi şüphesinde bacaklar kaldırılmaz; D kalp krizi ve nefes darlığında kişi düz yatırılmaz.Kaynak: Kanamalar ve şok · Göğüs ağrısı

?Soru 6

Mutfakta bıçakla elini derin kesen bir arkadaşının yarasına temiz bir havluyla bastırıyorsun. Üç dakika sonra havlu tamamen kanla ıslanıyor.

Bu durumda aşağıdakilerden hangisi yapılmamalıdır?

✓ B. Islanan bez kaldırılmaz; kaldırmak durmaya başlayan kanamayı yeniden açar. A doğrudur, üstüne yeni bez eklenir; C doğrudur, çıplak elle kana dokunulmaz; D doğrudur, kanamalı kişinin bilinci ve yaşam bulguları 2–3 dakikada bir kontrol edilir.Kaynak: Kanamalar ve şok · Dış kanama ve doğrudan bası

?Soru 7

Bir lokantada yemek yiyen bir adam aniden ellerini boğazına götürüyor. Konuşamıyor, öksüremiyor, morarıyor; bilinci açık. Garson 112'yi arıyor.

Adama ilk yapılması gereken uygulama hangisidir?

✓ C. Konuşamayan, öksüremeyen, bilinci açık kişide tıkanma tamdır; karın basısı gerekir. A kısmi tıkanma içindir; B göğüs basısına bilinç kaybolunca geçilir; D körlemesine aramak cismi daha derine itebilir.Kaynak: Temel yaşam desteği · Hava yolu tıkanıklığı

?Soru 8

Bisikletten düşen bir çocuğun dizinde kanayan, toprak bulaşmış bir yara var; ön dişi de kökü dahil kopmuş.

Aşağıdakilerden hangisi yapılmamalıdır?

✓ D. Yaraya yağ, benzin, ot ya da biber gibi maddeler sürülmez. A doğrudur, kanamada ilk iş doğrudan basıdır; B doğrudur, kopan diş temizlenmez, özel çözelti yoksa sütte saklanır; C doğrudur, diş ne kadar erken hekime ulaşırsa o kadar iyi.Kaynak: Yaralanmalar ve kırıklar · Saplanan cisim, kopan uzuv

?Soru 9

Kalbi ve solunumu durmuş kişide yapılan göğüs basısı ve kurtarıcı soluk uygulamalarının bütününe ne ad verilir?

✓ B. Göğüs basısı ve kurtarıcı soluk temel yaşam desteğinin (TYD) parçalarıdır. A nefes alan bilinçsiz kişinin yan yatışıdır; C soluk yolundaki cismi çıkarmak içindir; D kişinin durumunun ilk kontrolüdür.Kaynak: Temel yaşam desteği · TYD'nin sırası

?Soru 10

Parkta yere yığılan 6 yaşındaki bir çocuğa TYD uyguluyorsun. Getirilen OED'nin yanında yalnız yetişkin pedleri var.

Aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

✓ A. Yanlış olan budur: 1–8 yaşta çocuk pedi yoksa yetişkin pedi kullanılır. B doğrudur, TYD'de 1 yaş ile ergenlik arası çocuktur; C doğrudur, pedler birbirine değmemelidir; D doğrudur.Kaynak: Temel yaşam desteği · OED kullanımı
+
Daha fazla soru çözmek ister misin?İlk Yardım soruları hazırlanıyor. Şimdilik bu sayfadaki etkinlikler ve sondaki karma tekrarla kendini dene.
Soru çöz →