Kanamalar ve şok: kanama durdurma, iç kanama, şok ve göğüs ağrısı

Kanamayı durdurma yöntemlerini sırasıyla, iç kanama ve şok belirtilerini, şok pozisyonunu ve göğüs ağrısında yapılacakları öğren.

5 durakMTSK · İlk Yardım · 12 soru
10 etkinlikeşleştir · sırala · doldur · çöz
0 / 10tamamlanan etkinlik
Sorularuygulamaya ekleniyor
KANAMA

Dış kanamada ilk yardım: doğrudan bası ve basınçlı bandaj

MTSK · İlk Yardım · Okuma 4 dk · 2 etkinlik

✎Konu anlatımı

Dış kanamada ilk yardım nasıl yapılır, kanayan yere kaç dakika bastırılır?

Kısa cevap: Dış kanamada temel yöntem doğrudan basıdır: temiz bir bezle yaranın üstüne en az 5 dakika sabit ve kesintisiz bastırılır. Bez kanla ıslanırsa kaldırılmaz, üstüne yenisi konur. 10 dakikada durmayan kanamada daha geniş ve sıkı bastırılır, sonra basınçlı bandaj yapılır.

Yetişkin bir insanın vücudunda 5–6 litre kan vardır; bunun 1 litresini hızla kaybetmek bile hayatı tehdit eder.

Kan nereden geliyor?

Kan, vücut ağırlığının yaklaşık %8'idir. Kanamanın ciddiyeti, kanın hangi damardan geldiğine bağlıdır. Kanın rengi ve akışı ipucu verir.

Damar türüne göre kanama
DamarKan nasıl görünür?Önemi
Atardamaraçık kırmızı, kalp atımıyla fışkırıren ciddi
Toplardamarkoyu kırmızı, yavaş ve düzenli akarciddi olabilir
Kılcal damarsızıntı biçimindeen yaygın

Doğrudan bası

Önce kendini koru: çıplak elle kana dokunma, eldiven ya da poşet kullan. Yaralıyı düz bir zemine sırtüstü yatır; hafif yarada oturabilir. Takılarını çıkar, giysisini keserek yarayı aç.

Temiz bir bezle yaranın üstüne bastır: küçük yarada parmakla, büyük yarada avuçla. Bası en az 5 dakika sabit ve kesintisiz sürmeli. Bez kanla ıslanırsa kaldırma; üstüne yeni bir bez koyup basıya devam et. İlk bezi değiştirmek, durmaya başlayan kanamayı yeniden açabilir.

Kanama 10 dakikada durmazsa üstüne daha çok malzeme ekle ve daha geniş bir alana daha sıkı bastır. Sonra yarayı basınçlı bandajla sar. Bandaj dolaşımı kesecek kadar sıkı olmamalı. Artan ağrı, uyuşma, karıncalanma ya da parmaklarda renk değişikliği bandajın fazla sıkı olduğunu gösterir.

Yaralıya yiyecek ve içecek verme. Bilincini ve yaşam bulgularını 2–3 dakikada bir kontrol et.

Akılda kalsın: Bastır, 5 dakika bırakma, ıslanan bezi kaldırma, üstüne ekle. Açık renkli fışkıran kan atardamardandır.
Sınavda

Nasıl sorulurKanın rengi ve akışı verilip damar türü ya da ilk yapılacak iş sorulur.

TuzakIslanan bezi çıkarıp yenisini koymak, bandajı sımsıkı sarmak.

İpucu“ilk yöntem” sorulursa cevap doğrudan basıdır. Sınavda işaretle: eski kaynaklarda kanayan kol ya da bacağı yukarı kaldırmak ve “basınç noktalarına” bastırmak geçer; güncel uygulamada ikisi de önerilmez.

?Soru çöz olumsuz kök

Mutfakta bıçakla elini derin kesen bir arkadaşının yarasına temiz bir havluyla bastırıyorsun. Üç dakika sonra havlu tamamen kanla ıslanıyor.

Bu durumda aşağıdakilerden hangisi yapılmamalıdır?

✓ B. Islanan bez kaldırılmaz; kaldırmak durmaya başlayan kanamayı yeniden açar. A doğrudur, üstüne yeni bez eklenir; C doğrudur, çıplak elle kana dokunulmaz; D doğrudur, kanamalı kişinin bilinci ve yaşam bulguları 2–3 dakikada bir kontrol edilir.

▭Boşluk doldurma havuzda çeldirici çok

Doğrudan bası en az dakika kesintisiz sürmelidir. Kanama dakikada durmazsa daha geniş ve sıkı bastırılır. Kalp atımıyla fışkıran açık renkli kan gelir.

2toplardamardan515atardamardan10kılcal damardan20
KANAMA · TURNİKE

Turnike ne zaman uygulanır? Yeri, saati ve gevşetme kuralı

MTSK · İlk Yardım · Okuma 4 dk · 2 etkinlik

✎Konu anlatımı

Turnike ne zaman ve nereye uygulanır, turnike gevşetilir mi?

Kısa cevap: Turnike, doğrudan bası ve basınçlı bandajla durmayan, hayatı tehdit eden kol ya da bacak kanamasında uygulanır. Üst kol ya da uyluk gibi tek kemikli bölgeye, kanamaya en yakın sağlam deriye sarılır, kanama durana kadar sıkılır. Uygulama saati yazılır; turnike sağlık ekibi gelene kadar gevşetilmez.

Turnike son çaredir; ama gerektiğinde gecikmeden uygulanmalıdır.

Ne zaman?

Doğrudan bası ve basınçlı bandajla durmayan, hayatı tehdit eden kol ya da bacak kanamasında turnike uygulanır. Kolu ya da bacağı kopmuş yaralıda ve çok sayıda yaralı varken de kullanılabilir. Basıyla durabilecek kanamada turnike yapılmaz. Turnikeyi deneyimli ilk yardımcı uygular; yalnız kol ve bacakta kullanılır.

Malzeme

Hazır turnike varsa o kullanılır. Yoksa en az 5–10 cm genişliğinde, esnemeyen bir kumaş ya da sargı seçilir. İp ve tel deriyi keser, kullanılmaz. Düğüme konan bir tahta parçası ya da kalem, turnikeyi sıkmaya yarar.

Nereye?

Turnike üst kol ve uyluk gibi tek kemikli bölgelere uygulanır. Ön kola ve diz altına uygulanmaz, çünkü el ve ayağın beslenmesini bozabilir; ama kopmuş uzuvda bu bölgelere de uygulanabilir. Turnike kanamaya en yakın, derisi sağlam yere sarılır.

Turnike tek kemikli bölgeye, kanamaya en yakın sağlam deriye sarılır.Görsel: Sınav Defteri

Saat yaz, gevşetme

Turnikeyi kanama durana kadar sık, sonra daha fazla sıkma. Üstünü örtme, görünür bırak. Uygulama saatini turnikenin üstüne yaz; çok yaralı varsa alnına “T” yaz. Turnike sağlık ekibi gelene kadar gevşetilmez; ekibe ne zaman uygulandığını söyle.

Akılda kalsın: Son çare, tek kemik, saat yaz, açık bırak, gevşetme.
Sınavda

Nasıl sorulurTurnikenin uygulanacağı durum, yeri ya da sonrasında yapılacaklar sorulur.

TuzakHer kanamaya turnike yapmak, ip ya da tel kullanmak, üstünü örtmek.

İpucu“basıyla durmayan” ve “kol-bacak” birlikte geçiyorsa turnike düşünülür. Sınavda işaretle: eski kaynaklarda turnike “15–20 dakikada bir gevşetilir” diye geçer; güncel uygulamada ekip gelene kadar gevşetilmez.

?Soru çöz I-II-III

I. Ön kolundaki kesik, doğrudan bası ile durmuş bir genç
II. Kaza sonucu ayağı kopmuş bir yaralı
III. Uyluğundaki ağır kanama, bası ve basınçlı bandaja rağmen süren bir işçi

Bu yaralılardan hangilerine turnike uygulanabilir?

✓ C. Turnike, bası ve bandajla durmayan hayatı tehdit eden kol-bacak kanamasında (III) ve uzuv kopmasında (II) uygulanır. I'de kanama basıyla durmuştur, turnike yapılmaz. A tam tersini seçer; B uzuv kopmasını atlar; D basıyla duran kanamayı da sayar.

↕Sıralama ağır kol-bacak kanaması

  1. Turnikeyi kanama durana kadar sık
  2. Yaraya doğrudan bası ve basınçlı bandaj uygula
  3. Uygulama saatini yazıp turnikeyi açıkta bırak
  4. Kanama durmazsa turnikeyi kanamaya en yakın sağlam deriye sar
KANAMA

Burun kanaması ve kulak kanamasında ilk yardım

MTSK · İlk Yardım · Okuma 4 dk · 2 etkinlik

✎Konu anlatımı

Burun kanamasında ne yapılır, baş geriye mi öne mi eğilir?

Kısa cevap: Burun kanamasında kişi oturtulur, başı hafifçe öne eğilir ve ağzından nefes alması söylenir; burun kanatları yaklaşık 10–15 dakika sıkılır. 20 dakika sonra kanama sürüyorsa 112 aranır. Kulak kanamasında kulak tıkanmaz; kulaktan kanlı sıvı gelmesi ciddi kafa yaralanmasını düşündürür.

Burun kanayan birine ilk söylenen “başını geriye at” sözü, en yaygın yanlıştır.

Burun kanaması

Burun kanaması darbeyle olabileceği gibi kuruluk, soğuk algınlığı ya da yüksek tansiyon yüzünden kendiliğinden de başlayabilir. Kişiyi sakinleştir ve oturt. Boyun yaralanması yoksa başını hafifçe öne eğdir; böylece kanı yutmaz. Ağzından nefes almasını söyle.

Burun kanatlarını, burun kemiğinin bittiği yerden işaret parmağı ve başparmakla sıkmasını iste; yapamıyorsa sen sık. Sıkma yaklaşık 10–15 dakika sürer. Bu sırada konuşmamasını, yutkunmamasını, öksürmemesini, tükürmemesini ve burnunu çekmemesini söyle. 20 dakika sonra kanama hâlâ sürüyorsa 112'yi ara.

Kulak kanaması

Kulak kanaması kulak yolundaki bir yaralanmadan ya da ciddi bir kafa darbesinden kaynaklanabilir. Kulaktan gelen sıvının kanlı olması ciddi kafa yaralanmasının işaretidir.

Kulak kanamasında ne yapılır?
DurumNe yapılır?
Hafif kanamakulak temiz bezle silinir
Ciddi kanamakulak tıkanmadan temiz bezle kapatılır
Bilinç açıkhareket ettirmeden sırtüstü yatırılır
Bilinç kapalı, omurga şüphesi yokkanayan kulağın olduğu yana yatırılır

Kanayan tarafa yatırmak, kanın ve sıvının dışarı akmasını sağlar. Kulağa pamuk ya da bez tıkayıp akışı durdurmaya çalışma.

Akılda kalsın: Burun: otur, öne eğil, sık, 10–15 dakika; 20 dakikada durmazsa 112. Kulak: tıkama, kanayan yana yatır.
Sınavda

Nasıl sorulurBurnu kanayan kişinin başının duruşu, sıkma süresi ya da 112'nin ne zaman aranacağı sorulur; kulaktan kanlı sıvı gelen yaralı da sık bir durumdur.

TuzakBaşı geriye yatırmak, buruna pamuk tıkamak, kanayan kulağı tıkamak.

İpucuBurun sorusunda “öne eğ”, kulak sorusunda “tıkamadan kapat” şıkkını ara.

?Soru çöz durum

Otobüs beklerken yanındaki gencin burnu kendiliğinden kanamaya başlıyor. Genç başını geriye atıp kanı yutmaya başlıyor.

Gence yapılacak doğru uygulama hangisidir?

✓ B. Oturup öne eğilmek kanın yutulmasını önler, kanatları sıkmak kanamayı durdurur. A sırtüstü yatan kişi kanı yutar; C baş geride kalınca kan boğaza akar, pamuk tıkamak önerilmez; D sümkürmek kanamayı yeniden başlatır.

⇄Bilgi eşleştirme durum ↔ yapılacak

ŞOK

İç kanama ve şok: belirtiler ve şok pozisyonu

MTSK · İlk Yardım · Okuma 4 dk · 2 etkinlik

✎Konu anlatımı

Şok nedir, şok belirtileri nelerdir, şok pozisyonu nasıl verilir?

Kısa cevap: Şok, dolaşım bozulduğu için dokulara yeterli oksijen gitmemesidir. Hızlı ve zayıf nabız, hızlı ve yüzeysel solunum, soğuk-soluk-nemli cilt, susuzluk ve huzursuzlukla belirir. 112 aranır, kişi sırtüstü yatırılır; yaralanma yoksa bacaklar 30–60 derece kaldırılır, üstü örtülür, yiyecek-içecek verilmez.

Dışarıda tek damla kan görünmese de kişi içten içe kan kaybediyor olabilir.

İç kanama

Kan damardan çıkar ama kafatası, göğüs ya da karın içinde kalırsa buna iç kanama denir. Dışarıda kan görünmediği için geç fark edilir. Ağız, burun, kulak ya da makattan kan gelmesi, karında şişlik ve ağrı, soğuk-nemli cilt ve hızlanan nabız iç kanamayı düşündürür.

Şok nedir?

Dokuların ihtiyacı olan oksijenin, dolaşım bozulduğu için karşılanamamasına şok denir. Ağır kanama, sıvı kaybı, kalp krizi ya da ağır alerji şoka yol açabilir. Beyin oksijensizliğe en çok 4–6 dakika dayanır; bu yüzden şok hayatı tehdit eder.

Şoktaki kişide endişe, baş dönmesi, bulantı, terleme ve susuzluk görülür. Nabız hızlı ve zayıf, solunum hızlı ve yüzeyseldir. Cilt soğuk, soluk ve nemlidir; dudaklar ve tırnaklar morarabilir, bilinç bulanıklaşabilir.

Ne yapılır?

112'yi ara, dış kanamayı durdur, sıkı giysileri gevşet. Kişiyi düz sırtüstü yatır. Yaralanma yoksa bacaklarını yaklaşık 30–60 derece kaldırıp altına destek koy; buna şok pozisyonu denir. Üstünü örtün ama aşırı ısıtma. Kusarsa yanına çevir. Yiyecek ve içecek verme; 2–3 dakikada bir bilincini ve nefesini kontrol et.

Şok pozisyonu bacaklardaki kanı gövdeye yönlendirir. Göğüs ağrısı ve nefes darlığında yarı oturuş rahatlatır.Görsel: Sınav Defteri

Bacakların ne zaman kaldırılacağını yaralının durumu belirler. Bayılan kişiye de şok pozisyonu verilir; bunu Bilinç bozuklukları ve diğer acil durumlar sayfasında göreceğiz.

Hangi durumda hangi pozisyon?
DurumPozisyon
Şok, yaralanma yoksırtüstü, bacaklar 30–60° yukarıda
Kalça ya da bacak yaralanması, kafa yaralanması, felçdüz sırtüstü, bacaklar kaldırılmaz
Göğüs yaralanması, nefes darlığı, kalp krizi şüphesiyarı oturur (omurga şüphesi yoksa); bacaklar kaldırılmaz
Akılda kalsın: Şok: hızlı-zayıf nabız, soğuk-soluk-nemli cilt. Sırtüstü yatır, yaralanma yoksa bacakları kaldır, ört, bir şey içirme.
Sınavda

Nasıl sorulurBelirtileri verilen durumun adı, şok pozisyonu ya da bacakların kaldırılmayacağı durum sorulur.

TuzakŞoktaki kişiye su içirmek, bacağı kırık kişinin bacağını kaldırmak.

İpucu“yaralanma yoksa” koşulunu ara. Sınavda işaretle: eski kaynaklarda şok pozisyonu “bacaklar 30 cm kaldırılır” diye geçer; güncel değer 30–60 derecedir, şıklarda derece yoksa 30 cm'yi seç.

?Soru çöz tanım → kavram

Dokuların ihtiyacı olan oksijenin, dolaşım bozulduğu için karşılanamaması durumuna ne ad verilir?

✓ D. Dolaşım bozukluğu yüzünden dokuların oksijensiz kalması şoktur. A bayılma beyne giden kanın kısa süreli azalmasıyla olan geçici bilinç kaybıdır; B koma uyandırılamayan derin bilinç kaybıdır; C iç kanama şokun nedenlerinden biridir, kendisi değildir.

?Soru çöz durum

Motosiklet kazasında uyluğu kırılan bir yaralının cildi soğuk, soluk ve nemli; nabzı hızlı ve zayıf. Bilinci açık, su istiyor. 112 aranmış.

Yapılması gereken hangisidir?

✓ A. Belirtiler şoku gösterir; bacak yaralandığı için bacaklar kaldırılmaz, kişi düz yatırılıp örtülür. B kırık bacak kaldırılmaz, şoktaki kişiye su verilmez; C aşırı ısıtma ve içecek önerilmez; D oturtmak ve kırığı oynatmak durumu kötüleştirir.
ŞOK · GÖĞÜS AĞRISI

Göğüs ağrısında ilk yardım: kalp krizi belirtileri

MTSK · İlk Yardım · Okuma 4 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaTemel yaşam desteği nedir, hangi sırayla uygulanır?Bu konunun bağlandığı sayfadan (Temel yaşam desteği). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Temel yaşam desteği (TYD), kalbi ve solunumu durmuş kişide kan dolaşımını sürdürmek için yapılan uygulamalardır. Sıra: olay yeri güvenli mi, kişi yanıt veriyor mu, 112 ve OED, hava yolunu açma, en çok 10 saniye solunum kontrolü. Nefes yoksa göğüs basısına başlanır.

TYD'nin sırası

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

Kalp krizi belirtileri nelerdir, göğüs ağrısında ilk yardım nasıl yapılır?

Kısa cevap: Göğüs ağrısında önce kalp krizi düşünülür. Göğüste baskı ve sıkışma, kola, omuza, sırta, boyna ya da çeneye yayılan ağrı, terleme, nefes darlığı ve bulantı tipik belirtilerdir. Kişi yarı oturur hâlde dinlendirilir, sıkı giysileri gevşetilir, 112 aranır; bilinci kaybolursa derlenme pozisyonu, nefesi durursa TYD uygulanır.

Uzun yolda göğsünü tutup araca yaslanan bir yolcu, sana saniyelerle değil dakikalarla zaman tanır.

Belirtiler

Göğüs ağrısı basit bir kas ya da mide sorunundan da kaynaklanabilir. Ama ilk yardımda öncelikle düşünülecek neden kalp krizidir. Ağrı genellikle göğsün ortasında ezici, sıkıştırıcı bir baskı gibidir. Omuza, kola, sırta, boyna, çeneye ya da mideye yayılabilir. Terleme, nefes darlığı, bulantı, baş dönmesi ve sıkıntı eşlik edebilir.

Sigara, yüksek tansiyon, şeker hastalığı ve fazla kilo kalp krizi riskini artırır. Kalp hastası birinin ağrısı dinlenme ve ilaca rağmen geçmiyorsa kalp krizi kabul edilir.

Ne yapılır?

Kişiyi yarı oturur, yarı eğimli bir duruşta dinlendir; yürütme, hareket ettirme. Sıkı giysilerini gevşet, sakinleştirip güven ver. Daha önce böyle bir ağrısı olup olmadığını ve kalp ilacı kullanıp kullanmadığını sor; hekimin verdiği ilacı yanındaysa almasına izin ver. Ağrı kalpten geliyor gibiyse ve aspirin varsa, yetişkin kişiye bir tablet çiğnet. Sonra biraz suyla yutsun; aspirin kalbe kan akışına yardım eder. Ağrının kalpten geldiğini düşünmüyorsan ya da kararsızsan aspirin verme. 112'yi ara ve ekip gelene kadar yanından ayrılma.

Bilinci kaybolursa derlenme pozisyonuna getir; nefesi durursa temel yaşam desteğine başla. Bunları Temel yaşam desteği sayfasında gördük.

Göğüs ağrısında
YapılırYapılmaz
yarı oturur dinlendirmekbacaklarını kaldırmak
sıkı giysileri gevşetmekyürüterek hastaneye götürmek
112'yi aramakyalnız bırakmak
kendi kalp ilacına izin vermek“geçer” deyip beklemek
Bu sayfanın sayıları
Ne?SayıAnlamı
Doğrudan basıen az 5 dkkesintisiz
Kanama sürerse10 dkdaha geniş ve sıkı bas
Turnike kumaşı5–10 cmen az genişlik, esnemez
Burun kanatları10–15 dksıkma süresi
Burun kanaması20 dksonra sürüyorsa 112
Şok pozisyonu30–60°bacaklar, yaralanma yoksa
Kontrol2–3 dk'da birbilinç ve nefes
Akılda kalsın: Sıkışan göğüs, kola-çeneye yayılan ağrı, terleme = kalp krizi şüphesi. Yarı oturt, dinlendir, 112.
Sınavda

Nasıl sorulurBelirtileri verilen kişide düşünülecek durum ya da ona verilecek pozisyon sorulur.

TuzakGöğüs ağrısı çeken kişinin bacaklarını kaldırmak, onu yürütmek.

İpucu“göğüs ağrısı”, “nefes darlığı” geçiyorsa “yarı oturur” pozisyonu ara; aspirin şıkkı “bir tablet çiğnetmek” ise doğrudur, kararsızlıkta verilmez.

?Soru çöz görselli şıklar

Bir dinlenme tesisinde 55 yaşındaki bir yolcu göğsünde ağır bir baskı olduğunu, ağrının sol koluna ve çenesine yayıldığını söylüyor. Terliyor, bilinci açık.

Bu yolcuya hangi pozisyon verilmelidir?

✓ C. Göğüs ağrısında yarı oturur, yarı eğimli duruş en rahat olanıdır; ardından 112 aranır. A yan yatış (derlenme) bilinci kapalı ama nefes alan kişi içindir; B kalp krizi şüphesinde bacaklar kaldırılmaz; D kalp krizi ve nefes darlığında kişi düz yatırılmaz.

⇄Bilgi eşleştirme belirti ↔ durum

Karma tekrar

Önceki 2 sayfadan karışık 10 soru. Sınavdaki gibi konular karışık gelir; hangi konudan olduğunu çözümde görürsün. Birkaç gün sonra yeniden çöz.

?Soru 1

Bir zincirleme kazada ilk yardımcı şu üç kişiyle karşılaşıyor:

I. Bilinci kapalı, nefes alan bir yetişkin
II. Annesi yanında olan 15 yaşında bir genç
III. Bilinci açık, “Dokunmayın” diyen bir sürücü

Bunlardan hangisine kimseden izin almadan ilk yardım yapılabilir?

✓ A. Bilinci kapalı kişide rıza alınmış sayılır. II'de 18 yaşından küçük gencin annesinden izin alınır; III'te bilinci açık yetişkinin reddetme hakkı vardır, ilk yardımcı yakında kalıp 112'yi arar. B reddeden kişiye zorla müdahale edilmez; C ve D annenin ve reddeden kişinin iznini atlar.Kaynak: İlk yardımın temelleri · İlk yardımcı ve rıza

?Soru 2

Bir lokantada yemek yiyen bir adam aniden ellerini boğazına götürüyor. Konuşamıyor, öksüremiyor, morarıyor; bilinci açık. Garson 112'yi arıyor.

Adama ilk yapılması gereken uygulama hangisidir?

✓ C. Konuşamayan, öksüremeyen, bilinci açık kişide tıkanma tamdır; karın basısı gerekir. A kısmi tıkanma içindir; B göğüs basısına bilinç kaybolunca geçilir; D körlemesine aramak cismi daha derine itebilir.Kaynak: Temel yaşam desteği · Hava yolu tıkanıklığı

?Soru 3

Köy yolunda devrilen bir otomobilin motorundan alev yükseliyor. Sürücü bilinçli ama araçtan kendisi çıkamıyor; en yakın ambulans 30 dakika uzakta.

Bu durumla ilgili hangisi doğrudur?

✓ C. Yerinde kalmak daha tehlikeliyse yaralı, ilk yardımcı kendini tehlikeye atmadan taşınabilir. A genel kuralın istisnalarını yok sayar; B yangın beklemez, inceleme zaman kaybettirir; D yaralıyı tek başına bırakır, oysa güvenli bir yoldan yardım mümkünse yapılır.Kaynak: İlk yardımın temelleri · Olay yeri ve trafik kazası

?Soru 4

Gece şehirlerarası yolda bir kazaya ilk ulaşan sürücüsün. Güvenliği sağladın ve 112'yi aradın; görevli telefonu açtı.

Görevliye ilk söylemen gereken hangisidir?

✓ A. 112 konuşması kendini tanıtmakla başlar, ne olduğu, kaç kişi, durum ve konumla sürer. B adres ve durum bilgisi olmadan ekip yönlendirilemez; C teşhis ilk yardımcının işi değildir; D kusur ilk yardımın konusu değildir, zaman kaybettirir.Kaynak: İlk yardımın temelleri · 112'yi aramak

?Soru 5

Kazadan sonra yerde yatan bir sürücü seslenince gözünü açmıyor, sorulara yanıt vermiyor. İki kaşının ortasına bastırınca yüzünü buruşturup başını çekiyor.

Bu sürücünün bilinç düzeyi USAY'a göre hangisidir?

✓ C. Sese yanıt vermeyip ağrıya yüzünü buruşturarak tepki veren kişi “ağrılı uyarana yanıt” düzeyindedir. A uyanık kişi kendiliğinden konuşur; B sesli uyarana yanıt veren seslenince yanıt verir; D yanıtsız kişi ağrıya da tepki vermez.Kaynak: İlk yardımın temelleri · Hasta değerlendirme

?Soru 6

Bir alışveriş merkezinin otoparkında yere yığılmış bir kadın görüyorsun. Seslendiğinde yanıt vermiyor; 10 saniyelik kontrolde göğsü düzenli inip kalkıyor. 112 aranıyor ve sen kadını şekildeki pozisyona getiriyorsun.

Bu pozisyonun asıl amacı hangisidir?

✓ B. Yan yatışta dil öne düşer, kusmuk ağızdan dışarı akar; soluk yolu açık kalır. A bacakları yükseltmek şok pozisyonunun işidir; C nefes alan kişiye göğüs basısı yapılmaz; D amaç omurga değil, soluk yoludur.Kaynak: Temel yaşam desteği · Derlenme pozisyonu

?Soru 7

Parkta yere yığılan 6 yaşındaki bir çocuğa TYD uyguluyorsun. Getirilen OED'nin yanında yalnız yetişkin pedleri var.

Aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

✓ A. Yanlış olan budur: 1–8 yaşta çocuk pedi yoksa yetişkin pedi kullanılır. B doğrudur, TYD'de 1 yaş ile ergenlik arası çocuktur; C doğrudur, pedler birbirine değmemelidir; D doğrudur.Kaynak: Temel yaşam desteği · OED kullanımı

?Soru 8

Bir kavşakta motosikletli bir genç devriliyor. Yanına koşan Zeynep ilk yardım eğitimi almış.

Aşağıdakilerden hangisi Zeynep'in görevlerinden biri değildir?

✓ D. Hangi kemiğin kırıldığını söylemek teşhistir; teşhis doktorun işidir. A güvenlik ilk yardımın ilk adımıdır; B 112'yi aramak ilk yardımcının görevidir; C güven vermek ve yanında kalmak da ilk yardımın parçasıdır.Kaynak: İlk yardımın temelleri · İlk yardım nedir?

?Soru 9

Kalbi ve solunumu durmuş kişide yapılan göğüs basısı ve kurtarıcı soluk uygulamalarının bütününe ne ad verilir?

✓ B. Göğüs basısı ve kurtarıcı soluk temel yaşam desteğinin (TYD) parçalarıdır. A nefes alan bilinçsiz kişinin yan yatışıdır; C soluk yolundaki cismi çıkarmak içindir; D kişinin durumunun ilk kontrolüdür.Kaynak: Temel yaşam desteği · TYD'nin sırası

?Soru 10

Otoyolda yere yığılan bir sürücüye ulaşıyorsun. Ortam güvenli, sürücü yanıt vermiyor, 112 aranıyor. Hava yolunu açınca arada bir, iç çeker gibi seyrek nefes aldığını görüyorsun.

Bu durumda yapman gereken hangisidir?

✓ C. Kalp durmasının hemen ardından görülen iç çeker gibi nefes (gasping) solunum sayılmaz. A bunu normal nefesle karıştırır; B nabız aramak halktan ilk yardımcının işi değildir, zaman kaybettirir; D su serpmek ve sarsmak yaşam desteği değildir.Kaynak: Temel yaşam desteği · TYD'nin sırası
+
Daha fazla soru çözmek ister misin?İlk Yardım soruları hazırlanıyor. Şimdilik bu sayfadaki etkinlikler ve sondaki karma tekrarla kendini dene.
Soru çöz →