İstatistiksel araştırma: sorudan yoruma dört adım
MEB 5. sınıf · İstatistiksel araştırma süreci · Okuma 4 dk · 3 etkinlik
✎Konu anlatımı
İstatistiksel araştırma hangi adımlarla yapılır, iyi bir araştırma sorusu nasıl olur?
Kısa cevap: İstatistik, veri toplayıp düzenleyerek sorulara cevap arar. Araştırma dört adımda yürür: soruyu belirle, veriyi topla, tablo ve grafikle özetle, sonucu yorumla. İyi bir araştırma sorusunun amacı açıktır ve cevabı kişiden kişiye değişir.Okul kantininde hangi yiyecek daha çok satılmalı? Tahmin etmek yerine arkadaşlarına sorabilirsin. 4. sınıfta veri toplayıp sonuç çıkardın; şimdi bu işi adım adım planlayacağız.
Bir soruya cevap bulmak için bilgi toplayıp düzenlemeye istatistik denir. Topladığımız her bilgi parçası bir veridir.
Dört adım
Önce bir araştırma sorusu seçeriz. Sonra veriyi toplar, tabloya ve grafiğe dökeriz. En son, sonuçların soruya ne cevap verdiğini yorumlarız.
Her soru araştırma sorusu olmaz. Cevabı herkes için aynı olan ya da tek kişiyle ilgili soru veri toplamayı gerektirmez.
| Soru | Olur mu? |
|---|---|
| Sınıfımızdaki öğrenciler en çok hangi sporu sever? | Evet, cevaplar değişir |
| Elif'in kaç kardeşi var? | Hayır, tek kişi, tek cevap |
| Bir hafta kaç gündür? | Hayır, cevap herkes için 7 |
Kategorik veri ve anket
Cevapları sayı değil, ad olan verilere kategorik veri denir. Sevilen renk, spor dalı, okula geliş biçimi kategorik veridir.
Veriyi toplamak için herkese aynı soruları sorarız. Bu soru listesine anket denir. Ankette seçenekler açık ve yönlendirmesiz olmalıdır.
"Bir yılda kaç ay vardır?" sorusu bir araştırma sorusu mudur?
Önce kendin dene → Çözümü göster
- Cevap herkes için aynıdır: 12.
- Veri toplamaya gerek yoktur, cevaplar değişmez.
Cevap: Araştırma sorusu değildir.
Sınıf başkanı Ayşe, sınıfa hangi kutu oyununun alınacağına karar vermek istiyor. Ne yapmalıdır?
Önce kendin dene → Çözümü göster
- Soru: "Sınıfımız en çok hangi kutu oyununu oynamak ister?"
- Herkese aynı seçeneklerle sorar, cevapları tabloya ve grafiğe döker, en çok seçilen oyunu yorumlar.
Cevap: Anket yapıp verileri özetlemeli ve yorumlamalıdır.
Nasıl sorulurÖğrencilerin sorduğu birkaç soru verilir, hangilerinin araştırma sorusu olabileceği sorulur.
TuzakTek kişiyle ilgili soruyu araştırma sorusu sanmak.
İpucuCevaplar kişiden kişiye değişiyor mu, ona bak.
↕Adımları sırala Araştırma süreci
- Cevapları tablo ve grafikle özetle.
- Cevabını merak ettiğin araştırma sorusunu yaz.
- Sonucun soruna ne cevap verdiğini yorumla.
- Anketle arkadaşlarından veri topla.
?Soru çöz
Öğrenciler araştırma yapmak için şu soruları yazdı:
I. Okulumuzdaki öğrenciler okula nasıl geliyor?
II. Öğretmenimizin doğum günü hangi aydadır?
III. Sınıfımızdaki öğrenciler en çok hangi meyveyi sever?
Buna göre hangileri araştırma sorusu olabilir?
?Soru çöz Bursluluk tarzı
Ege, sınıfının en sevdiği meyveyi bulmak için iki anket hazırladı.
Ege şunları söyledi:
I. 1. anketle toplanan veri kategorik veridir.
II. 2. anketin sorusu yönlendiricidir.
III. İki anket de aynı derecede güvenilir sonuç verir.
Buna göre hangileri doğrudur?