ÜNİVERSİTE REHBERİ · RESMÎ KAYNAKLI

Yüksek Lisans ve Doktora Başvurusu: ALES ve Dil Şartı, Değerlendirme, Süreler, Burs

Kısa cevap: YÖK yönetmeliğine göre tezli yüksek lisans için ALES'ten en az 55 puan, doktora için tezli yüksek lisans diplomasıyla en az 55, lisans diplomasıyla en az 80 puan aranır; mezun adaylarda ALES'in ağırlığı en az %50'dir. Üniversiteler bu tabanları yükseltebilir; örneğin Uşak Üniversitesi 2026 yönetmeliğinde doktora için 65 istiyor.

Kaynak: Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği (Resmî Gazete 20 Nisan 2016, 29690; mevzuat.gov.tr güncel metin), md. 5, 6, 7, 11, 12, 15-17 ↗ · Uşak Üniversitesi Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği (Resmî Gazete 24 Mayıs 2026, 33263), md. 5, 6, 19-21, 28-30, 38-41 ↗

Lisansüstü başvuru şartlarının çerçevesini YÖK'ün Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği çizer; asıl puan eşiklerini, ağırlıkları ve tarihleri her üniversite kendi yönetmeliği ile ilanında belirler. Bu sayfa YÖK çerçevesini ve güncel bir üniversite yönetmeliğini (Uşak, 2026) yan yana verir; başvuracağınız programın ilanı her zaman önceliklidir. YÖK yönetmeliği 20 Nisan 2016'da yayımlandı ve birçok kez değişti (son değişiklik RG 6/3/2026); aşağıdaki maddeler güncel birleştirilmiş metne göredir.

Kaynak: Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği (Resmî Gazete 20 Nisan 2016, 29690; mevzuat.gov.tr güncel metin) ve 5 resmî kaynak daha · Son kaynak kontrolü:

Başvuru şartları: ALES ve dil puanı

ProgramYÖK Yönetmeliği (güncel metin)Örnek: Uşak Üniversitesi (2026)
Tezli yüksek lisansALES'ten senatoca belirlenen puan türünde en az 55 (md. 5/1)ALES'ten en az 55 (md. 5/1-b)
Tezsiz yüksek lisansALES aranmayabilir (md. 5/2)ALES şartını senato belirler (md. 5/1-c)
Doktora, tezli yüksek lisans diplomasıylaALES en az 55; yabancı dil en az 55 (md. 16/1-a, 16/5)ALES en az 65; son 5 yılda YDS'den en az 55 veya denk puan (md. 5/2-b, 5/2-d)
Doktora, lisans diplomasıylaALES en az 80 ve lisans not ortalaması 4'lük sistemde en az 3 (md. 16/1-c)Genel kural tezli yüksek lisans diplomasıdır (md. 5/2-a); tıp, diş hekimliği, veteriner, eczacılık gibi en az on yarıyıllık lisans mezunları ALES 65 ile başvurabilir (md. 5/2-ç)

YÖK tabanları en düşük sınırdır; üniversite senatosu bunları yükseltebilir. Yabancı dil puanı olmayan aday Uşak Üniversitesi'nde tezli ve tezsiz yüksek lisans değerlendirmesinde dil için sıfır puan alır (md. 6/3-c, 6/12). ALES'in geçerlilik süresi ve puan türleri için ALES rehberine bakın.

Kaynak: Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği (Resmî Gazete 20 Nisan 2016, 29690; mevzuat.gov.tr güncel metin), md. 5, 6, 7, 11, 12, 15-17 ↗ · Uşak Üniversitesi Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği (Resmî Gazete 24 Mayıs 2026, 33263), md. 5, 6, 19-21, 28-30, 38-41 ↗

Değerlendirme ağırlıkları

YÖK Yönetmeliği, ALES puanını arayan programlarda mezun adaylarda ALES'in ağırlığının en az %50 olmasını ister (yüksek lisans md. 5/3; doktora md. 16/3). Kalan ağırlıkları (not ortalaması, yabancı dil, mülakat) üniversite belirler. Uşak Üniversitesi örneği aşağıda.

ProgramAğırlıklar
Tezli yüksek lisans / doktora (ALES aranan)ALES %50, lisans veya yüksek lisans not ortalaması %20, yabancı dil %10, sözlü ve/veya yazılı sınav %20
Tezli yüksek lisans (ALES aranmayan)Not ortalaması %50, yabancı dil %10, sözlü/yetenek/portfolyo sınavı %40
Tezsiz yüksek lisans (ALES aranmayan)Not ortalaması %60, yabancı dil %40
Tezsiz yüksek lisans (ALES istenen)ALES %50, not ortalaması %40, yabancı dil %10

Tezli yüksek lisans sınavından geçmek için 100 üzerinden en az 60, doktora için en az 70 gerekir (md. 6/4). Sözlü ve/veya yazılı sınava çağrılacak aday sayısı kontenjanın en az üç katı ile sınırlandırılabilir (md. 6/6).

Kaynak: Uşak Üniversitesi Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği (Resmî Gazete 24 Mayıs 2026, 33263), md. 5, 6, 19-21, 28-30, 38-41 ↗

Kaynak: Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği (Resmî Gazete 20 Nisan 2016, 29690; mevzuat.gov.tr güncel metin), md. 5, 6, 7, 11, 12, 15-17 ↗ · Uşak Üniversitesi Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği (Resmî Gazete 24 Mayıs 2026, 33263), md. 5, 6, 19-21, 28-30, 38-41 ↗

Süreler ve ders yükü

ProgramNormal süreAzami süreDers yükü
Tezli yüksek lisans4 yarıyıl6 yarıyılEn az 21 kredi, yedi ders, bir seminer ve tez; en az 120 AKTS
Tezsiz yüksek lisans2 yarıyıl3 yarıyılEn az 30 kredi; en az on ders ve dönem projesi
Doktora (yüksek lisans diplomasıyla)8 yarıyıl12 yarıyılEn az 21 kredi, yedi ders; en az 240 AKTS
Doktora (lisans diplomasıyla)10 yarıyıl14 yarıyıl42 kredi, 14 ders; en az 300 AKTS

Uşak Üniversitesi örneğinde tezli yüksek lisansta tez aşamasına geçmek için ağırlıklı genel not ortalaması en az 2,50, doktorada yeterlik sınavına girmek için en az 3,00 aranır (md. 20, 39). Yönetmelikte 'bütünleşik doktora' diye ayrı bir program veya madde bulunmaz; bu tür programların şartları üniversitenin ilanındadır.

Kaynak: Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği (Resmî Gazete 20 Nisan 2016, 29690; mevzuat.gov.tr güncel metin), md. 5, 6, 7, 11, 12, 15-17 ↗ · Uşak Üniversitesi Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği (Resmî Gazete 24 Mayıs 2026, 33263), md. 5, 6, 19-21, 28-30, 38-41 ↗

TÜBİTAK 2210 ve 2211 lisansüstü bursları

ProgramŞartlarTutarSüre ve başvuru
2210/A yüksek lisansTezli yüksek lisansa kayıtlı; son 5 yılda ALES'te herhangi bir puan türünde en az 80; son 5 yılda YDS, e-YDS, YÖKDİL, e-YÖKDİL veya TIPDİL'den İngilizce en az 80 (ya da son 2 yılda ÖSYM'nin eşdeğer saydığı sınavdan muadil puan); bilimsel hazırlık dahil en geç 3. dönemde kayıtlı; tezsiz yapanlar başvuramazTam burs 16.500 TL; kısmi burs 4.750 TL (01.01.2026'dan geçerli)24 ay; yılda iki dönem başvuru, 2026/2 çağrısı 5-27 Ekim 2026'da yapıldı; e-BİDEB
2211-A doktoraDoktora programına kayıtlı (yüksek lisans sonrası doktorada en geç 6., bütünleşik doktorada en geç 8. dönemde); son 5 yılda ALES'te herhangi bir puan türünde en az 80; İngilizce dil puanı en az 80Tutar programın internet sayfasında ilan edilir; güncel tutarı oradan kontrol edinYüksek lisans sonrası doktorada 48 ay, bütünleşik doktorada 60 ay; e-BİDEB

Tam burs ücretle tam zamanlı çalışmayana, kısmi burs ücretle tam zamanlı çalışana veya ticari faaliyette bulunana ödenir. TÜBİTAK'ta ya da bağlı birimlerinde çalışanlar başvuramaz.

Kaynak: TÜBİTAK 2210-A Çağrı Duyurusu (2026/1), md. 2 ve 4 ↗ · TÜBİTAK 2211-A Çağrı Duyurusu (2026/1), md. 2 ve 4 ↗ · TÜBİTAK 2210: Burs miktarı ve ödeme koşulları ↗

Pedagojik formasyon: güncel durum

  • YÖK Genel Kurulu 29.12.2022'de Pedagojik Formasyon Eğitimi Sertifika Programına İlişkin Çerçeve Usul ve Esasları, 2022-2023 Bahar Yarıyılından itibaren uygulanmak üzere yeniden düzenledi.
  • Program, eğitim veya eğitim bilimleri fakültesi ya da eğitim bilimleri bölümü bulunan üniversitelerde yürütülür.
  • Başvurabilecekler, MEB Talim ve Terbiye Kurulunun 20.02.2014 tarihli ve 9 sayılı kararındaki lisans programlarından mezun olanlardır.
  • Süre ve ders ayrıntıları YÖK'ün çerçeve usul ve esaslar belgesinde yer alır.

Kaynak: YÖK Eğitim-Öğretim: Pedagojik Formasyon Eğitimi ↗

Lisansüstü sonrası akademik kadro

Araştırma görevlisi ve öğretim görevlisi gibi akademik kadrolarda ALES ve yabancı dil şartları her ilanda ayrıca yazılır. Güncel akademik ilanlara ve unvan bazında özetlere aşağıdan ulaşabilirsiniz.

Yüksek lisans ve doktora soruları

Doktora için ALES ve dil puanı kaç olmalı?

YÖK yönetmeliğinde tezli yüksek lisans diplomasıyla ALES en az 55, lisans diplomasıyla en az 80 ve yabancı dil en az 55 puandır. Uşak Üniversitesi 2026 yönetmeliğinde doktora için ALES 65 ve YDS 55 aranır.

Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği (Resmî Gazete 20 Nisan 2016, 29690; mevzuat.gov.tr güncel metin), md. 5, 6, 7, 11, 12, 15-17 ↗Uşak Üniversitesi Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği (Resmî Gazete 24 Mayıs 2026, 33263), md. 5, 6, 19-21, 28-30, 38-41 ↗

Lisansüstü kabulde ALES'in ağırlığı yüzde kaç?

Mezun adaylarda ALES'in ağırlığı en az %50 olmalıdır; Uşak Üniversitesi örneğinde ALES %50, not ortalaması %20, yabancı dil %10 ve sözlü/yazılı sınav %20'dir.

Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği (Resmî Gazete 20 Nisan 2016, 29690; mevzuat.gov.tr güncel metin), md. 5, 6, 7, 11, 12, 15-17 ↗Uşak Üniversitesi Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği (Resmî Gazete 24 Mayıs 2026, 33263), md. 5, 6, 19-21, 28-30, 38-41 ↗

TÜBİTAK 2210/A bursu için ALES kaç olmalı?

Son 5 yıl içinde herhangi bir ALES puan türünden en az 80 puan ve İngilizceden en az 80 dil puanı gerekir; tezli yüksek lisansa kayıtlı olmak ve en geç 3. dönemde bulunmak şarttır. Burs 24 ay sürer.

TÜBİTAK 2210-A Çağrı Duyurusu (2026/1), md. 2 ve 4 ↗

Pedagojik formasyon eğitimine kimler başvurabilir?

MEB Talim ve Terbiye Kurulunun 20.02.2014 tarihli ve 9 sayılı kararındaki lisans programlarından mezun olanlar, eğitim fakültesi ya da eğitim bilimleri bölümü bulunan üniversitelerin sertifika programlarına başvurabilir.

YÖK Eğitim-Öğretim: Pedagojik Formasyon Eğitimi ↗

Kaynaklar

Son kontrol

Bu sayfadaki bilgiler tarihinde yukarıdaki resmî kaynakların yürürlükteki metniyle karşılaştırıldı. Mevzuat ve kılavuzlar değişebilir; başvuru ya da işlem öncesinde kaynağın güncel metnini esas alın. Yanlış ya da eskimiş bir bilgi görürseniz bize bildirin.

İlgili hesaplayıcı ve sayfalar

İlgiliALES puan hesaplamaALES puanınızı netlerinizden tahmin edin.Sayfaya git İlgiliAkademik kadro ilanlarıUnvan ve üniversite bazında güncel akademik alımlar.Sayfaya git İlgiliKYK burs ve krediLisansüstü öğrenci burs ve kredi tutarları.Sayfaya git

Üniversite ve öğrenci rehberi: diğer sayfalar

Rehberdeki diğer sayfalar