ÜNİVERSİTE REHBERİ · RESMÎ KAYNAKLI

Öğrenci ve mezun için genel sağlık sigortası: gelir testi, 25 yaş ve 2 yıl kuralı

Kısa cevap: 5510 sayılı Kanuna göre ana ya da babası üzerinden bakmakla yükümlü olunan çocuk, yükseköğrenim görüyorsa 25, lisede okuyorsa 20, aksi durumda 18 yaşını doldurana kadar evli değilse sağlık güvencesindedir. Mezun olanlar, lise mezunuysa 20, yükseköğrenim mezunuysa 25 yaşını geçmemek şartıyla, mezuniyeti izleyen günden itibaren 2 yıl gelir testi yapılmadan genel sağlık sigortalısı sayılır.

Kaynak: 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu (güncel metin), md. 3/1-10, 60, 67, 80 ↗

Okul biterken ya da yaş sınırı dolarken sağlık güvencesinin ne olacağı en çok sorulan sorulardan biridir. Aşağıda 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun öğrenciler, mezunlar ve gelir testi ile ilgili maddeleri sade dille anlatılır. Prim tutarları her yıl asgari ücrete göre değişir; güncel tutarı SGK'dan öğrenebilirsiniz.

Kaynak: 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu (güncel metin) · Son kaynak kontrolü:

Öğrenciyken: bakmakla yükümlü olunan kişi

Kanun, sağlık sigortalısının bakmakla yükümlü olduğu kişiyi tanımlar (md. 3/1-10). Anne ya da babası genel sağlık sigortalısı ise, evli olmayan çocukları belirli bir yaşa kadar onun üzerinden sağlık hizmetinden yararlanır. Çocuğun kendi sigortalılığı nedeniyle gelir ya da aylık bağlanmamış olması ve sigortalı ya da isteğe bağlı sigortalı olmaması gerekir.

DurumYaş sınırı
Genel sınır (öğrenim durumu aranmaz)18 yaşını doldurmamış, evli olmayan çocuk
Lise ve dengi öğrenim görüyor20 yaşını doldurmamış, evli olmayan çocuk
Çıraklık ve işletmede mesleki eğitim görüyor (3308 sayılı Kanun)20 yaşını doldurmamış, evli olmayan çocuk
Yükseköğrenim görüyor25 yaşını doldurmamış, evli olmayan çocuk
Maluliyeti tespit edilmişYaşa bakılmaksızın, evli olmayan çocuk

Evlenen çocuk bu kapsamdan çıkar. Sınırı aşan öğrenci için aşağıdaki gelir testi ya da kendi sigortası devreye girer.

Kaynak: 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu (güncel metin), md. 3/1-10, 60, 67, 80 ↗

Mezun olunca: 2 yıl gelir testi yapılmadan sağlık güvencesi

Kanunun 60. maddesindeki bir fıkraya göre, ana ya da babası üzerinden bakmakla yükümlü olunan kişi sayılmayan mezunlara bir geçiş süresi tanınır. Lise ve dengi mezunu 20, yükseköğrenim mezunu 25 yaşını geçmemişse, mezuniyet tarihini izleyen günden itibaren 2 yıl süreyle gelir tespiti yapılmadan genel sağlık sigortalısı sayılır. Bunun için kişinin başka bir nedenle bakmakla yükümlü olunan kişi ya da kendi sigortası nedeniyle genel sağlık sigortalısı olmaması şarttır.

  1. Mezuniyet tarihinizi belirleyin: süre mezuniyeti izleyen günden başlar.
  2. Yaşınızı kontrol edin: lise mezunu için 20, yükseköğrenim mezunu için 25 yaş sınırı aranır.
  3. İki yıl bitmeden sağlık güvencesi için bir plan yapın: işe girmek (4/a sigortalılığı), eşinizin sigortası üzerinden bakmakla yükümlü olunan kişi olmak ya da gelir testi başvurusu.
  4. Süre bitince başka bir güvencesi olmayan kişi, aşağıdaki gelir testi kuralına ya da zorunlu genel sağlık sigortalılığına tabi olur.

Kaynak: 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu (güncel metin), md. 3/1-10, 60, 67, 80 ↗

Gelir testi: asgari ücretin üçte biri

Başka bir sigortası ve bakmakla yükümlü olunan kişi durumu bulunmayan vatandaşlar için gelir testi yapılır (md. 60/c-1). Harcamalar, taşınır ve taşınmazlar ve bunlardan doğan haklar da dikkate alınarak SGK'nın belirlediği test yöntemleriyle aile içindeki gelir bulunur. Kişi başına düşen aylık gelir asgari ücretin üçte birinden azsa kişi genel sağlık sigortalısı sayılır.

  • Aile, kanunun 60. maddesine göre aynı hane içinde yaşayan eş, evli olmayan çocuk, büyük ana ve büyük babadan oluşur.
  • Tescil tebliğinden itibaren 1 ay içinde gelir testi talebinde bulunanlardan, gelir testi sonucuna göre aile içi gelirleri brüt asgari ücretin üçte birinin altında çıkanların bu sürelerde yaptıkları ödemeler faizsiz iade ya da mahsup edilir (md. 80).
  • Gelir testi sonucu bu şekilde genel sağlık sigortalısı sayılanlar için md. 67/a'daki 'son bir yılda 30 gün prim ödeme günü' şartı aranmaz.
  • Başka hiçbir bende girmeyen ve yurt dışında sağlık güvencesi olmayan vatandaşlar da 60. maddenin (g) bendiyle genel sağlık sigortalısı sayılır ve prim ödemekle yükümlü olurlar.

Kaynak: 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu (güncel metin), md. 3/1-10, 60, 67, 80 ↗

2 yıl bitince ya da yaş aşılınca ne olur?

DurumSonuç
İşe girdiniz (4/a sigortalı)Çalıştığınız sürece sigortalı sayılırsınız; sağlık hizmetinden kendi sigortalılığınızla yararlanırsınız (md. 60/a).
Eşiniz sigortalı, siz sigortasızsınızEşiniz genel sağlık sigortalısıysa siz bakmakla yükümlü olunan kişi olabilirsiniz (md. 3/1-10-a).
Hiçbiri yok, gelir testinde kişi başı gelir asgari ücretin üçte birinden azGenel sağlık sigortalısı sayılırsınız (md. 60/c-1).
Hiçbiri yok, gelir testinde kişi başı gelir sınırın üstünde çıktı60. maddenin (g) bendiyle genel sağlık sigortalısı sayılırsınız ve prim ödersiniz.

Kaynak: 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu (güncel metin), md. 3/1-10, 60, 67, 80 ↗

Öğrenci GSS ve gelir testi soruları

Kaynaklar

Son kontrol

Bu sayfadaki bilgiler tarihinde yukarıdaki resmî kaynakların yürürlükteki metniyle karşılaştırıldı. Mevzuat ve kılavuzlar değişebilir; başvuru ya da işlem öncesinde kaynağın güncel metnini esas alın. Yanlış ya da eskimiş bir bilgi görürseniz bize bildirin.

İlgili hesaplayıcı ve sayfalar

Üniversite ve öğrenci rehberi: diğer sayfalar

Rehberdeki diğer sayfalar