Sözel mantık seti nedir? Testin son 8 sorusu ve süre bütçesi
ALES · DGS · Set yöntemi · Okuma 7 dk · 2 etkinlik
✎Konu anlatımı
ALES ve DGS'de sözel mantık soruları kaç tane, testin neresinde ve kaç dakikada çözülmeli?
Kısa cevap: ALES ve DGS'nin sözel testinde son 8 soru (S43–50) iki set hâlinde gelir: her sette bir bilgi kutusu ve ona bağlı 4 soru vardır. Hazırlıkta bu setlere “sözel mantık” denir. Bir set, çizelge kurmaya 2–3 dakika ve soru başına yaklaşık 1 dakika ayırınca 6–8 dakikada biter.Bir kongre programını düşün: beş konuşmacı, birkaç kural, “kim kimden önce konuşur?” Sözel mantık seti tam olarak budur; bilgi değil düzen ister.
ALES'te ve DGS'de sözel test 50 sorudur. İlk soruların hepsi Türkçe ve paragraf sorusudur; onlar için Türkçe serisinin paragraf anlatımına bakabilirsin. Son 8 soru farklıdır: kitapçıkta “… soruları aşağıdaki bilgilere göre birbirinden bağımsız olarak cevaplayınız” yönergesiyle başlayan iki set, her biri 4 soru. ÖSYM bu bölüme ayrı bir ad vermez; kılavuz “sözel akıl yürütme” der. “Sözel mantık” hazırlıkta bu setlere verilen addır.
Bir setin dört parçası
Her set aynı iskeletle gelir: kısa bir durum (kişiler, günler, katlar, ekipler), “Şunlar bilinmektedir:” ile başlayan 3–6 maddelik koşul listesi ve dört soru. Koşullar çoğu zaman tek bir düzene kilitlenmez; birkaç olası düzen kalır. Sorular da bu düzenleri ayırt etmeni ister: “kesinlikle doğrudur”, “kesinlikle yanlıştır”, “hangileri olabilir”, “hangisi olamaz”. Son soruların çoğu “… biliniyorsa” diye yalnız o soruya ait bir ek koşul getirir.
Bir kitap kulübünde Ayla, Bora, Cem ve Deniz pazartesiden perşembeye her gün bir kişi olmak üzere birer kitap sunumu yapacaktır. Şunlar bilinmektedir: Bora, Cem'den önceki bir gün sunum yapacaktır. Ayla salı günü sunum yapmayacaktır. Deniz perşembe günü sunum yapacaktır.
| Pzt | Salı | Çarş | Perş | |
|---|---|---|---|---|
| Düzen 1 | Ayla | Bora | Cem | Deniz |
| Düzen 2 | Bora | Cem | Ayla | Deniz |
Soru 1. Aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur? A) Ayla pazartesi sunum yapar. B) Cem çarşamba sunum yapar. C) Bora, Cem'den hemen önceki gün sunum yapar. D) Bora pazartesi sunum yapar.
- Kesin bilgiyi yaz: Deniz perşembe. Kalan üç güne Ayla, Bora, Cem.
- Ayla salı olamaz, o hâlde pazartesi ya da çarşamba. Ayla pazartesi ise Bora salı, Cem çarşamba (Bora önce); Ayla çarşamba ise Bora pazartesi, Cem salı. İki olası düzen kalır.
- “Kesinlikle” iki düzende de doğru demektir. A, B ve D yalnız birer düzende doğru; C ikisinde de doğru (salı-çarşamba, pazartesi-salı).
Cevap: C
Soru 2. Ayla, Cem'den sonra sunum yapıyorsa Bora hangi gün sunum yapar? A) Pazartesi B) Salı C) Çarşamba D) Perşembe
- Ek koşul yalnız bu soru için: Ayla, Cem'den sonra. Tablodan bu koşulu sağlayan satırı seç: yalnız Düzen 2.
- Düzen 2'de Bora pazartesidir.
Cevap: A
Süre: sona kalan setin bütçesi
ALES'te 150, DGS'de 135 dakikada 100 soru çözülür; ortalama soru başına 1,35–1,5 dakika. Sözel mantık testin sonunda olduğu için çoğu aday ona yorgun ve acele içinde varır. Oysa set bir kez çizelgeye döküldüğünde dört soru aynı çizelgeden hızla çözülür: çizelgeye 2–3 dakika, soruya yaklaşık 1 dakika. Bu yüzden iki set için önceden 14–16 dakika ayırmak, Türkçe sorularından kalan süreyi “ne kalırsa” diye kullanmaktan daha güvenlidir. Sayısal testte de durum aynıdır: Sayısal Mantık serisi oradaki setleri işler ve yöntem ortaktır: koşulu sembole çevir, olası düzenleri yaz, şıkları karşı örnekle ele.
✔ Doğru
- Önce bilgi kutusunu çizelgeye dök, sonra soruları oku.
- Dört soruyu aynı çizelgeden çöz.
- İki sete önceden 14–16 dakika ayır.
✘ Sık yapılan hata
- Koşulları akılda tutup her soruda baştan düşünmek.
- Tek düzen kurup “kesin” saymak.
- Seti zamanın son iki dakikasına bırakmak.
Nasıl sorulurALES ve DGS sözel testinin S43–46 ve S47–50 numaralı soruları iki ayrı settir; her setin ilk 1–2 sorusu yalnız bilgi kutusuyla, sonrakiler “… biliniyorsa” ek bilgisiyle çözülür. Sınavda şık sayısı 5'tir; bu serideki alıştırmalarda 4 şık kullanıyoruz.
TuzakSeti en sona bırakıp çizelge kurmadan, koşulları akılda tutarak çözmeye çalışmaktır.
▭Boşluğu doldur setin yeri
ALES ve DGS'de sözel testin son sorusu sözel mantıktır. Bu sorular set hâlinde gelir ve her sette soru vardır.
?Mini set
Ece, Ferit, Gül ve Hakan dört katlı bir apartmanın 1–4. katlarında oturuyor; her katta bir kişi. Hakan, Gül'ün bir üst katında oturuyor. Ece 1. katta, Ferit 4. katta oturmuyor. Buna göre aşağıdakilerden hangisi kesinlikle yanlıştır?