Eşleştirme ve çoklu atama: kişi-nesne tablosu, adet ve tercih

Eşleştirme setlerini kişi × nesne tablosunda ✓ ve ✗ ile çözmeyi, satır ve sütun sayımlarından sonuç çıkarmayı ve sıralı tercih kurallarını uygulamayı öğren.

6 durakALES · DGS
12 etkinlikeşleştir · sırala · doldur · çöz
0 / 12tamamlanan etkinlik
Sorularuygulamaya ekleniyor
SET · EŞLEŞTİRME

Kişi × nesne tablosu: satıra ve sütuna birlikte bak

ALES · DGS · Set tipleri · Okuma 7 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaSözel mantık setinde çizelge nasıl kurulur, birden fazla olasılık çıkınca dallandırma nasıl yapılır?Bu konunun bağlandığı sayfadan (Sözel mantık setine giriş). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Çizelge iki biçimde kurulur: sıralamada konum sütunları (1, 2, 3…), eşleştirmede kişi × nesne tablosu (✓ / ✗). Önce en kısıtlı koşul yerleştirilir (sabit konum, blok, iki seçenekli koşul). Bir koşul iki ihtimal bırakırsa çizelge Düzen 1 / Düzen 2 diye dallandırılır ve her dal kalan koşullarla ayrı süzülür.

Çizelge ve dallandırma

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

Sözel mantıkta eşleştirme soruları nasıl çözülür, kişi-nesne tablosunda ✓ ve ✗ nasıl kullanılır?

Kısa cevap: Eşleştirme setinde kişiler satıra, nesneler (atölye, görev, oda) sütuna yazılır; her koşul tabloya ✗ ya da ✓ olarak işlenir. Birebir eşleştirmede her satırda ve her sütunda tam bir ✓ vardır: bir sütunda tek boş hücre kaldıysa ✓ oraya gider. Kesinleşen ✓ kendi satırını ve sütununu kapatır; sonra en az seçenekli kişide dallanılır.

Bir sanat merkezinin kayıt görevlisi beş kursiyeri beş atölyeye yerleştirirken önce “kimse istemiyor” denen atölyeye bakar; oraya gidebilecek tek kişi kalmışsa iş kendiliğinden çözülür.

Sözel mantık setine giriş sayfasında kitap kulübü setinde kişi × nesne tablosunu kurduk ve öykü sütununda tek boş hücre kalınca Deniz'in kesinleştiğini gördük. Eski tam kitapçıklarda en sık görülen sözel set tipi budur: kişilere nesne atanır. Tablo iki yönden okunur: satır “bu kişi neleri alabilir?”, sütun “bu nesneyi kim alabilir?” sorusunu cevaplar. Çoğu aday yalnız satırlara bakar; oysa en hızlı sonuç çoğu zaman sütundan gelir.

Koşul → tabloda ne yapılır?
KoşulTabloda
“Ayla seramik ya da dokuma atölyesine katılır.”Ayla satırında öteki sütunlara ✗
“Bora ahşap ve deri atölyelerine katılmaz.”Bora satırında iki ✗
Bir sütunda tek boş hücreoraya ✓; o satırın kalanına ✗
“Bora seramikse Cem ahşap.”yalnız Bora = seramik dalında uygulanır
Çözümlü set · sınav düzeyi (4 soru)

Bir sanat merkezinde Ayla, Bora, Cem, Deniz ve Ece; cam, ahşap, seramik, dokuma ve deri atölyelerinden birine katılacaktır. Her atölyeye bir kişi katılacaktır. Şunlar bilinmektedir: Ayla seramik ya da dokuma atölyesine katılacaktır. Bora ahşap ve deri atölyelerine katılmayacaktır. Cem cam ya da ahşap atölyesine katılacaktır. Ece dokuma ve deri atölyelerine katılmayacaktır. Bora seramik atölyesine katılırsa Cem ahşap atölyesine katılacaktır.

Başlangıç tablosu (koşullardan gelen ✗)
CamAhşapSeramikDokumaDeri
Ayla✗✗??✗
Bora?✗??✗
Cem??✗✗✗
Deniz????✓
Ece???✗✗
  1. Deri sütununda dört ✗ var: Deniz = deri. Deniz satırının kalanı ✗ olur.
  2. En az seçenekli kişi Ayla (2 seçenek); dallan. Ayla seramik: dokuma sütununda Ayla dolu, Cem ve Ece ✗, Deniz deride → Bora = dokuma. Cem ile Ece cam ve ahşabı paylaşır: 2 düzen.
  3. Ayla dokuma: Bora cam ya da seramik. Bora cam ise Cem ahşap, Ece seramik. Bora seramik ise “ise” koşulu çalışır: Cem ahşap, Ece cam. 2 düzen. (Koşul olmasaydı Cem cam, Ece ahşap da olurdu.)
Atölye seti: 4 olası düzen
AylaBoraCemDenizEce
D1seramikdokumacamderiahşap
D2seramikdokumaahşapdericam
D3dokumacamahşapderiseramik
D4dokumaseramikahşapdericam

Soru 1. Hangisi kesinlikle doğrudur? A) Ayla seramik atölyesine katılır. B) Cem ahşap atölyesine katılır. C) Deniz deri atölyesine katılır. D) Ece cam atölyesine katılır.

  1. Sütun okumasından çıkan kesin bilgi. A D3'te, B D1'de, D D1'de çürür.

Cevap: C

Soru 2. Hangisi kesinlikle yanlıştır? A) Bora cam, Ece seramik atölyesine katılır. B) Cem cam, Ece ahşap atölyesine katılır. C) Ayla dokuma, Ece cam atölyesine katılır. D) Bora seramik, Ece ahşap atölyesine katılır.

  1. A D3'te, B D1'de, C D4'te sağlanır.
  2. Bora seramikse Cem ahşaptadır; Ece ahşaba giremez. D olamaz: “ise” koşulunun sildiği düzendir.

Cevap: D

Soru 3. Ece seramik atölyesine katılmazsa I. Ayla seramik atölyesine katılır, II. Bora dokuma atölyesine katılır, III. Bora cam atölyesine katılır ifadelerinden hangileri olabilir? A) Yalnız I B) I ve II C) II ve III D) I, II ve III

  1. Süzgeç: D3 düşer; D1, D2, D4 kalır. I ve II D1'de sağlanır.
  2. Bora yalnız D3'te camdaydı; III olamaz.

Cevap: B

Soru 4. Cem cam atölyesine katılırsa hangisi kesinlikle doğrudur? A) Ayla dokuma atölyesine katılır. B) Ece ahşap atölyesine katılır. C) Bora seramik atölyesine katılır. D) Ece seramik atölyesine katılır.

  1. Önceki süzgeci sil. Cem yalnız D1'de camda; orada Ece ahşapta. A, C ve D D1'de yanlıştır.

Cevap: B

✔ Doğru

  • Koşulları önce ✗ olarak işle, sonra sütunları tara.
  • Kesinleşen ✓'nin satırını ve sütununu kapat.
  • En az seçenekli kişide dallan.

✘ Sık yapılan hata

  • Yalnız satırlara bakıp “deriyi kim alır?” sorusunu sormamak.
  • “Bora seramikse Cem ahşap” koşulunu Bora'nın öteki dallarına da uygulamak.
  • İki parçalı şıkkı (Bora seramik, Ece ahşap) parça parça farklı düzenlerde doğrulamak.
Akılda kalsın: Satır “ne alabilir?”, sütun “kim alabilir?” Birebir eşleştirmede her sütunda tam bir ✓ vardır; dört ✗ alan sütunun son hücresi kendiliğinden ✓ olur.
Sınavda

Nasıl sorulurEski tam kitapçıklarda eşleştirme setleri 4–6 kişi ve aynı sayıda nesneyle gelir; koşulların çoğu “… değildir” ya da “… veya …” biçimindedir, biri “ise” koşuludur. İlk soru sütun okumasıyla bulunan kesin bilgiyi sorar.

Tuzak“ise” koşulunun sildiği iki parçalı düzeni şıklara koymasıdır: parçalar tek tek olası görünür, birlikte olamaz.

⇄Bilgi eşleştirme koşul → tablo

?Mini set

Bir markette Ece, Ferit, Gül ve Hakan kasa, raf, depo ve kargo görevlerinden birini alıyor; her görevi bir kişi alıyor. Ece kasa ve depo görevini almıyor; Ferit raf ya da depo görevini alıyor; Gül kargo görevini almıyor; Hakan raf ve depo görevini almıyor. Hakan kargo görevini alırsa Ferit raf görevini alıyor. Buna göre hangisi kesinlikle yanlıştır?

✓ C. Hakan kargo alsa Ferit raf alır; Ece'nin seçenekleri (raf, kargo) ikisi de dolar. O hâlde Hakan kasa, Ece kargo; Ferit ile Gül raf ve depoyu paylaşır: 2 düzen. A ve D farklı düzenlerde sağlanır; B, Ferit'in depoda olduğu düzende sağlanır. Kesin yanlış, hiçbir düzende sağlanmayan şıktır.
SET · ADET

Adetli nesneler: sütun toplamı bir kapasitedir

ALES · DGS · Set tipleri · Okuma 6 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaSözel mantıkta yarışma ve eleme turları soruları nasıl çözülür, “daha ileri aşamaya kaldı” koşulu nasıl kullanılır?Bu konunun bağlandığı sayfadan (Gruplama ve dağıtım). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Eleme setinde her kişiye elendiği aşamanın numarası verilir: 1. turda elenen 1, 2. turda elenen 2, finale kalan 3. Böylece “daha ileri aşamaya kaldı” A > B, “aynı turda elenmedi” A ≠ B olur ve set, tur başına kişi sayısı verilmiş bir gruplamaya döner. Tur kapasiteleri, kimin nerede olamayacağını hızla gösterir.

Aşamalı eleme

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

Sözel mantıkta nesnelerin adetle verildiği (2 çay, 2 kahve, 1 limonata gibi) eşleştirme soruları nasıl çözülür?

Kısa cevap: Nesnelerin adetle verildiği sette (2 çay, 2 kahve, 1 limonata, 1 ayran) her sütunun ✓ sayısı o nesnenin adedidir. Aynı nesneyi alması gereken ikili yalnız en az 2 adetli nesneye gider ve o sütunu doldurabilir; tek adetli nesneler ise yalnız bir kişiye gider. Sütun kapasitesi, gruplamadaki kutu kapasitesi gibi çalışır.

Kafede altı kişilik bir masaya iki çay, iki kahve, bir limonata ve bir ayran gelmişse garson, “aynısından istiyoruz” diyen iki kişiye limonata getiremez.

Birinci konudaki tabloda her sütunda tam bir ✓ vardı. Adetli nesnede sütunda adet kadar ✓ olur. Bu, set tipini gruplamaya yaklaştırır: Gruplama ve dağıtım sayfasında gördüğümüz kutu mantığı burada aynen işler. Her içecek bir kutudur, adedi de kutunun yer sayısıdır. Bu yüzden aynı yöntemi kullanırız: önce birlikte taşınan ikiliyi yeterli kapasiteye sığdır, sonra tek adetli nesneleri kimlerin alabileceğine bak.

Çözümlü set · kafe siparişi (3 soru)

Bir kafede Ayla, Bora, Cem, Deniz, Ece ve Ferit birer içecek sipariş etmiştir. Siparişlerde 2 çay, 2 kahve, 1 limonata ve 1 ayran vardır. Şunlar bilinmektedir: Ayla ile Cem aynı içeceği sipariş etmiştir. Bora çay ya da kahve sipariş etmemiştir. Deniz kahve sipariş etmemiştir. Ece ile Ferit farklı içecekler sipariş etmiştir. Ferit çay sipariş ettiyse Deniz ayran sipariş etmiştir.

  1. Sütun kapasiteleri: çay 2, kahve 2, limonata 1, ayran 1. [Ayla ≡ Cem] ikilisi çay ya da kahve sütununu doldurur. Bora yalnız limonata ya da ayran alabilir.
  2. İkili çayda olsa: Deniz çay ve kahve alamaz, tek adetlilerden birini alır; öteki Bora'nın. Ece ile Ferit'e iki kahve kalır, ama farklı içecek içmeleri gerekir. Çelişki: Ayla ile Cem kahve.
  3. Kalanlar: 2 çay, limonata, ayran; kişiler Bora, Deniz, Ece, Ferit. Ferit çay olsa Deniz ayran, Bora limonata, Ece çay olur; Ece ile Ferit aynı içer. Çelişki: Ferit tek adetli bir içecek alır, Bora ötekini; Deniz ile Ece çay. 2 olası düzen.
Kafe seti: 2 olası düzen
AylaBoraCemDenizEceFerit
D1kahvelimonatakahveçayçayayran
D2kahveayrankahveçayçaylimonata

Soru 1. Hangisi kesinlikle doğrudur? A) Ayla çay sipariş etmiştir. B) Deniz ile Ece aynı içeceği sipariş etmiştir. C) Ferit ayran sipariş etmiştir. D) Bora limonata sipariş etmiştir.

  1. İki düzende de Deniz ve Ece çay içer. A hiçbir düzende yok; C ve D D2'de çürür.

Cevap: B

Soru 2. Hangisi kesinlikle yanlıştır? A) Ece çay sipariş etmiştir. B) Ferit limonata sipariş etmiştir. C) Ayla kahve sipariş etmiştir. D) Cem çay sipariş etmiştir.

  1. A ve C iki düzende, B D2'de sağlanır. Cem, Ayla ile birlikte kahvede: D olamaz.

Cevap: D

Soru 3. Ferit limonata sipariş etmediyse Bora ne sipariş etmiştir? A) Çay B) Kahve C) Limonata D) Ayran

  1. Süzgeç: yalnız D1. Ferit ayran içtiğine göre Bora'ya limonata kalır. A ve B Bora'nın koşuluna aykırıdır; D, D2'nin cevabıdır.

Cevap: C

✔ Doğru

  • Sütun başına adet yaz: tabloda kapasite görünsün.
  • İkiliyi yalnız 2 ve üstü adetli nesnelere dene.
  • Kalan kişi ve kalan adet sayısının eşit olduğunu her dalda denetle.

✘ Sık yapılan hata

  • Ayla-Cem ikilisini limonataya da dallandırıp zaman kaybetmek.
  • Çay dalını sonuna kadar yürütmeden bırakmak: çelişki ancak Ece ile Ferit'e iki kahve kalınca görünür.
  • “Ferit çay ise” koşulunu “Deniz ayran ise Ferit çay” diye tersine okumak.
Akılda kalsın: Adet = sütun kapasitesi. Aynı nesneyi isteyen ikili tek adetliye sığmaz; iki adetliye girerse onu doldurur. Kapasite dolunca o sütun kapanır, kalanlar öteki sütunlara itilir.
Sınavda

Nasıl sorulurAdetli eşleştirmede (2 çay, 2 kahve…) koşullar “aynı / farklı nesne” ve “… değil” biçimindedir; soru çoğu zaman bir kişinin nesnesini doğrudan sorar (“Bora ne sipariş etmiştir?”) ya da iki kişinin aynı nesneyi aldığını kesin doğru yapar.

TuzakSütun adedini unutup aynı içeceği üç kişiye vermek ya da tek adetliyi iki kişiye dağıtmaktır.

↕Çözüm adımlarını sırala adetli set

  1. Her dalda kalan kişileri kalan adetlere dağıt, çelişen dalı sil.
  2. Her sütunun üstüne adedini yaz (çay 2, limonata 1…).
  3. Kalan düzenlerle soru kökünü uygula.
  4. Aynı nesneyi alan ikiliyi 2 adetli nesnelere dallandır.

?Mini set

Bir fırından Ece, Ferit, Gül, Hakan ve İpek birer ürün alıyor; alınanlar 2 simit, 2 poğaça ve 1 açmadır. Ece ile Ferit aynı ürünü alıyor; Gül poğaça da açma da almıyor; Hakan ile İpek farklı ürünler alıyor. Buna göre hangisi kesinlikle doğrudur?

✓ A. Gül simit alır; simitte tek yer kalır. Ece-Ferit ikilisi 2 adetli bir ürün ister, simite sığmaz: ikisi de poğaça. Hakan ile İpek kalan simit ve açmayı paylaşır: 2 düzen. B ve C aynı düzende, D öteki düzende doğrudur; hiçbiri iki düzende birden doğru değildir.
SET · ÇOKLU SEÇİM

Kişi başına çoklu seçim: satır ve sütun sayıları konuşur

ALES · DGS · Set tipleri · Okuma 6 dk · 2 etkinlik

✎Konu anlatımı

Sözel mantıkta her kişinin birden fazla seçim yaptığı (iki ders, iki kurs gibi) eşleştirme soruları nasıl çözülür?

Kısa cevap: Her kişi birden çok nesne seçtiğinde satır toplamı (kişi başına seçim sayısı) ile sütun toplamları (nesneyi seçen kişi sayısı) aynı toplamı vermelidir. Bu eşitlik ve “ortak seçim yok” gibi koşullar, bazı satırları tamamen belirler. Kişi üç seçenekten ikisini seçiyorsa “hangisini seçmedi?” diye düşünmek işi tek seçime indirir.

Dört kişilik bir dil kursu grubunda herkes iki ders seçmişse kayıt listesinde tam sekiz satır vardır; ders başına sayılar bu sekizi paylaşır.

Önceki konularda her kişi tek nesne alıyordu. Çoklu seçimde tablo aynı kalır, ama bir satırda birden çok ✓ olur. Çözümü iki sayım taşır: toplam seçim (4 kişi × 2 = 8) ve sütun sayıları. Bir de “Ayla ile Bora'nın ortak dersi yok” türü koşul var: ikişer seçimli iki kişi ortak seçimsizse, dört dersin her birini ikisinden tam biri seçmiş demektir.

Ortak seçim yok koşulu iki satırı bir “bölüşüm”e çevirir; sütun sayıları da kalan iki satırı kilitler.Görsel: Sınav Defteri
Çözümlü set · dil kursu (3 soru)

Bir dil kursunda Ayla, Bora, Cem ve Deniz; İngilizce, Almanca, Fransızca ve Rusça derslerinden tam ikişer tane seçmiştir. Her dersi en az bir kişi seçmiştir. Şunlar bilinmektedir: İngilizce'yi 3 kişi, Rusça'yı 1 kişi seçmiştir. Ayla ile Bora'nın ortak dersi yoktur. Cem Almanca'yı seçmiş, Deniz seçmemiştir.

  1. Satır toplamı: 4 × 2 = 8 seçim. İngilizce 3 + Rusça 1 = 4; Almanca ile Fransızca 4 seçimi paylaşır.
  2. Ayla ile Bora ortak dersiz ve ikişer seçimli: dört dersin her biri ikisinden tam birindedir. İngilizce'nin 3 seçiminden biri onlardan, öteki ikisi Cem ve Deniz'den gelir. Rusça'nın tek seçimi de Ayla ya da Bora'dadır.
  3. Cem: İngilizce + Almanca. Deniz: İngilizce + (Almanca ✗, Rusça ✗) Fransızca. İki satır kesinleşti.
  4. Ayla ile Bora dört dersi iki çifte böler: üç bölüşüm × kimin hangisini aldığı (2) = 6 olası düzen.
Dil kursu seti: 6 olası düzen (Cem İng+Alm, Deniz İng+Fr hepsinde)
AylaBora
D1İngilizce + AlmancaFransızca + Rusça
D2İngilizce + FransızcaAlmanca + Rusça
D3İngilizce + RusçaAlmanca + Fransızca
D4Almanca + Fransızcaİngilizce + Rusça
D5Almanca + Rusçaİngilizce + Fransızca
D6Fransızca + Rusçaİngilizce + Almanca

Soru 1. Hangisi kesinlikle doğrudur? A) Almanca'yı 3 kişi seçmiştir. B) Ayla İngilizce'yi seçmiştir. C) Deniz Fransızca'yı seçmiştir. D) Bora Rusça'yı seçmiştir.

  1. 3. adımın sonucu. A hiçbir düzende yok (Almanca hep 2 kişi: Cem + Ayla/Bora); B D4'te, D D3'te çürür.

Cevap: C

Soru 2. Fransızca'yı kaç kişi seçmiştir? A) 1 B) 2 C) 3 D) 4

  1. Deniz + Ayla ile Bora'dan tam biri = 2. Almanca da 2: 2 + 2 = 4, 1. adımla tutarlı.

Cevap: B

Soru 3. Ayla Rusça'yı seçtiyse hangisi kesinlikle yanlıştır? A) Bora Almanca'yı seçmiştir. B) Ayla ile Deniz'in ortak bir dersi vardır. C) Bora İngilizce'yi seçmiştir. D) Ayla ile Cem'in ortak dersi yoktur ve Bora Fransızca'yı seçmiştir.

  1. Süzgeç: D3, D5, D6. A D3'te, B D3'te (İngilizce), C D5'te sağlanır.
  2. D'nin ilk parçası yalnız D6'da (Ayla Fransızca + Rusça), ikinci parçası yalnız D3 ve D5'te. Aynı düzende birlikte yoklar: D olamaz.

Cevap: D

✔ Doğru

  • Önce toplam seçimi hesapla, sütun sayılarıyla eşleştir.
  • “Ortak seçim yok” + eşit satır = nesneleri bölüşme.
  • Üçten iki seçimde “seçmediği” tek nesneyi yaz.

✘ Sık yapılan hata

  • Kişi başına iki seçimi unutup tabloyu birebir doldurmak.
  • İki parçalı şıkkın parçalarını ayrı düzenlerde bulup “olabilir” demek.
  • Verilmeyen sütun sayısını (Almanca) hesaplamadan dallanmak.
Akılda kalsın: Satırların toplamı = sütunların toplamı. Kişi başına 2 seçim ve 4 kişi = 8. Verilen sütunları çıkar, kalan sütunların payını bul. Üç seçenekten iki seçimde “seçmediğini” düşünmek tabloyu üç kat küçültür.
Sınavda

Nasıl sorulurÇoklu seçim setlerinde (iki ders, üç kitap, iki kurs) bilgi kutusu bazı sütun sayılarını verir, bazılarını vermez; soru çoğu zaman verilmeyen sayıyı (“Fransızca'yı kaç kişi seçmiştir?”) ya da kesinleşen bir satırı sorar.

Tuzakİki parçalı şıktır: her parça bir düzende olabilir, ikisi birlikte olamaz.

▭Boşluğu doldur seçmediğini say

Dört kişinin her biri yüzme, tenis ve voleybol kurslarından tam ikisini seçiyor. Toplam seçim sayısı olur. Yüzmeyi 3 kişi seçtiyse yüzmeyi seçmeyen kişi sayısı olur.

8163

?Mini set

Ece, Ferit, Gül ve Hakan; yüzme, tenis ve voleybol kurslarından tam ikişer tane seçiyor. Yüzmeyi 3 kişi, tenisi 2 kişi seçiyor. Ece tenisi seçiyor; Ferit ile Gül aynı iki kursu seçiyor. Buna göre hangisi kesinlikle yanlıştır?

✓ D. “Seçmediği” kursu düşün: yüzmeyi 1, tenisi 2, voleybolu 1 kişi seçmez. Ferit ile Gül aynı kursu seçmez; iki kişilik tek “seçmeme” tenistir. Gül tenis seçemez. Tenisi Ece ve Hakan seçer; Ece'nin öteki kursu yüzme ya da voleybol: 2 düzen. A iki düzende de doğrudur; B ve C, Ece'nin voleybol seçtiği düzende sağlanır.
SET · TERCİH

Sıralı tercih: iki sütunlu tablo, iki ayrı sayım

ALES · DGS · Set tipleri · Okuma 8 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaSıralama sorularında “arasında iki kişi var” ve “en az bir kişi var” koşulları nasıl çözülür?Bu konunun bağlandığı sayfadan (Sıralama ve yerleştirme). Önce kendin cevapla, sonra aç.

“K ile L arasında tam iki kişi var” koşulu sıra numaraları farkının 3 olduğunu söyler: |K − L| = 3. “Arasında en az bir kişi var” fark en az 2, “hemen yanında” fark 1 demektir. Sıra belirtilmemişse iki yön de denenir. Uzaklık koşulu, sıranın uzunluğuyla birlikte olası yer çiftlerini sayılı hâle getirir.

Aradaki kişi sayısı

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

Sözel mantıkta birinci ve ikinci tercih soruları nasıl çözülür, tercih tablosu nasıl kurulur?

Kısa cevap: Sıralı tercih setinde her kişi bir 1. tercih ve ondan farklı bir 2. tercih yazar. Çizelge kişi × (1. tercih, 2. tercih) tablosudur; iki sütun ayrı ayrı sayılır: “Excel'i 1. tercih yazan tek kişi” yalnız 1. sütunu, “İngilizce'yi 2. tercih yazan yok” yalnız 2. sütunu kısıtlar. Bir satırın iki hücresi asla aynı olamaz.

Hizmet içi eğitim formunda “1. tercih” ile “2. tercih” iki ayrı kutudur; insan kaynakları da onları iki ayrı liste hâlinde sayar.

Tercih setleri iki boyutlu bir eşleştirmedir: kişi × kurs, ama her kişinin iki sıralı seçimi vardır. Sıralama ve yerleştirme sayfasında “ikinci özellik” için sıranın altına bir satır daha eklemiştik; burada her kişinin satırına iki hücre açarız. İki hücreyi karıştırmamak için koşulları sütun etiketiyle yaz: “1: Excel yalnız Cem”, “2: İngilizce yok”. Kişi başına iki hücrenin farklı olması da gizli bir yasaktır.

Çözümlü set · sınav düzeyi (4 soru)

Bir şirkette Ayla, Bora, Cem, Deniz ve Ece hizmet içi eğitim için Excel, İngilizce ve İletişim kurslarından birini 1. tercih, farklı birini 2. tercih olarak yazmıştır. Şunlar bilinmektedir: Excel'i 1. tercih olarak yazan tek kişi Cem'dir. İngilizce'yi 2. tercih olarak yazan kimse yoktur. İletişim'i 1. tercih olarak yazan tam 2 kişi vardır. Deniz'in 2. tercihi, Ece'nin 1. tercihidir.

  1. Sütun sayımları: 1. tercihte Excel 1 (Cem), İletişim 2, kalan İngilizce 2. 2. tercihte yalnız Excel ya da İletişim.
  2. Cem'in 2. tercihi Excel olamaz (aynı), İngilizce olamaz: Cem = Excel › İletişim.
  3. Ece'nin 1. tercihi Excel olamaz; Deniz'in 2. tercihi de İngilizce olamaz. İkisinin ortak değeri yalnız İletişim. Deniz'in 1. tercihi İletişim (2. ile aynı) ve Excel olamaz: Deniz = İngilizce › İletişim. Ece'nin 2. tercihi: İngilizce ✗, İletişim ✗ → Ece = İletişim › Excel.
  4. 1. tercihte İngilizce ve İletişim'in ikinci yerleri Ayla ile Bora'ya kalır: biri İngilizce, öteki İletişim. İletişim'li olanın 2. tercihi Excel; İngilizce'li olanınki Excel ya da İletişim. 2 × 2 = 4 olası düzen.
Tercih seti: 4 olası düzen (1. › 2.; Cem, Deniz, Ece hepsinde aynı)
AylaBoraCemDenizEce
D1İng › Excelİlet › ExcelExcel › İletİng › İletİlet › Excel
D2İng › İletİlet › Excel
D3İlet › Excelİng › Excel
D4İlet › Excelİng › İlet

Soru 1. Hangisi kesinlikle doğrudur? A) Ayla'nın 1. tercihi İngilizce'dir. B) Deniz'in 1. tercihi İngilizce'dir. C) Bora'nın 2. tercihi Excel'dir. D) Ayla'nın 2. tercihi Excel'dir.

  1. 3. adımın sonucu. A D3'te, C D4'te, D D2'de çürür.

Cevap: B

Soru 2. Hangisi kesinlikle yanlıştır? A) Ayla'nın 2. tercihi İletişim'dir. B) Bora'nın 1. tercihi İletişim, 2. tercihi Excel'dir. C) Ayla ile Bora'nın 1. tercihleri aynıdır. D) Bora'nın 2. tercihi İletişim'dir.

  1. A D2'de, B D1'de, D D4'te sağlanır. 1. tercih sayımı Ayla ile Bora'yı İngilizce ve İletişim'e ayırır: C olamaz.

Cevap: C

Soru 3. Excel'i 2. tercih olarak yazan kişi sayısı en az kaçtır? A) 1 B) 2 C) 3 D) 4

  1. Ece ve Ayla/Bora'dan İletişim'li olan hep Excel yazar: 2. İngilizce'li olan İletişim yazarsa (D2, D4) sayı 2'de kalır, Excel yazarsa 3 olur. En az 2.

Cevap: B

Soru 4. Ayla'nın iki tercihi de Deniz'inkilerle aynıysa hangisi kesinlikle doğrudur? A) Bora'nın 1. tercihi İletişim, 2. tercihi Excel'dir. B) Bora'nın 2. tercihi İletişim'dir. C) Ece'nin 1. tercihi İngilizce'dir. D) Ayla'nın 1. tercihi İletişim'dir.

  1. Ayla = İngilizce › İletişim: yalnız D2. Orada Bora İletişim › Excel. B, C ve D D2'de yanlıştır.

Cevap: A

✔ Doğru

  • Koşulu hangi sütunu kısıtladığıyla birlikte yaz (1: …, 2: …).
  • Her sütunu ayrı say; 1. tercih sütununun toplamı kişi sayısıdır.
  • Satırda iki hücre aynı olamaz: gizli ✗.

✘ Sık yapılan hata

  • “İngilizce'yi 2. tercih yazan yok” cümlesini “İngilizce'yi kimse yazmadı” okumak.
  • 1. ve 2. tercih sayılarını tek sütunda toplamak.
  • “Deniz'in 2. tercihi, Ece'nin 1. tercihidir” koşulunu ters yöne çevirmek.
Akılda kalsın: İki tercih = iki sütun = iki ayrı sayım. 1. sütunun sayıları kişi sayısını tamamlar; 2. sütundaki yasaklar seçenekleri daraltır. “X'in 2. tercihi Y'nin 1. tercihidir” iki hücreyi aynı değere bağlar: ikisinin ortak seçeneğini ara.
Sınavda

Nasıl sorulurTercih setlerinde (kurs, tatil yeri, nöbet günü) koşullar çoğu zaman “… tek kişi …dır”, “… yazan kimse yoktur”, “… tam 2 kişi” gibi sayım cümleleridir; sorular arasında “en az / en çok kaç kişi” kökü de görülür.

Tuzak1. tercih için verilen bilgiyi 2. tercihe de uygulamaktır. Kişileri ayrıca bir özellikle sınıflandıran setleri Çok özellikli sınıflandırma sayfasında göreceğiz.

⇄Bilgi eşleştirme tercih cümlesi → tablo

?Mini set

Ece, Ferit ve Gül; Kaş, Ayvalık ve Datça'dan birini 1. tercih, farklı birini 2. tercih olarak yazıyor. Her yer tam bir kişinin 1. tercihidir. Ece'nin 2. tercihi Ferit'in 1. tercihidir; Ferit'in 2. tercihi Kaş'tır; Gül Kaş'ı hiç yazmamıştır. Buna göre hangisi kesinlikle doğrudur?

✓ B. Kaş birinin 1. tercihi olmalı: Gül yazmadı, Ferit 2. tercihine yazdı (1. ile aynı olamaz); geriye Ece kalır. Ferit ile Gül, Ayvalık ve Datça'yı 1. tercih olarak paylaşır; Ece'nin 2. tercihi Ferit'inkidir: 2 düzen. A ve C Ferit'in Ayvalık'ı seçtiği düzende, D öteki düzende doğrudur; hiçbiri ikisinde birden değil.
YÖNTEM · SAYIM

Satır ve sütun sayım denetimi: tabloyu kenarlarından doldur

ALES · DGS · Set tipleri · Okuma 7 dk · 2 etkinlik

✎Konu anlatımı

Sözel mantıkta kişi başına ve tür başına sayıların verildiği tablo soruları nasıl çözülür, “en az kaç / en çok kaç” nasıl bulunur?

Kısa cevap: Hem kişi başına (satır) hem nesne başına (sütun) sayılar verildiyse önce iki toplamın eşitliği denetlenir. Sonra bir satırda ya da sütunda boş hücre sayısı gereken ✓ sayısına eşitse hepsi ✓, gereken ✓ sayısı dolduysa kalanlar ✗ olur. “En az / en çok kaç” soruları tek düzenle değil, bütün düzenlerdeki değerlerin en küçüğü ya da en büyüğüyle cevaplanır.

Bir kütüphane görevlisi gün sonunda “8 kitap, 4 okur” diye not alır; hangi okurun hangi türü aldığını unutmuş olsa bile kenar sayıları ona çok şey söyler.

Bu konu önceki üç konunun sayım fikrini bir yönteme çevirir. Tablonun dört kenarında sayılar vardır: satır sonunda “kişi kaç aldı?”, sütun altında “türden kaç alındı?”. İki kural tabloyu doldurur: boş hücre = gereken ✓ ise hepsi ✓; ✓ sayısı doldu ise kalanlar ✗. Bu iki kural her uygulandığında yeni bir satır ya da sütun kapanır; tıpkı birinci konudaki deri sütunu gibi.

Çözümlü set · sınav düzeyi (4 soru)

Bir kütüphaneden Ayla, Bora, Cem ve Deniz roman, öykü, şiir ve deneme türlerinden kitap ödünç almıştır; kimse aynı türden iki kitap almamıştır. Ayla 3, Bora 1, Cem 2, Deniz 2 kitap almıştır. Ödünç alınan kitapların 3'ü roman, 2'si öykü, 2'si şiir, 1'i denemedir. Şunlar bilinmektedir: Bora roman da şiir de almamıştır. Deniz şiir almıştır.

Kenar sayıları ve ilk iki kural
RomanÖyküŞiirDenemeSatır
Ayla✓???3
Bora✗?✗?1
Cem✓???2
Deniz✓✗✓✗2
Sütun32218 = 8
  1. Denetim: satırlar 3 + 1 + 2 + 2 = 8, sütunlar 3 + 2 + 2 + 1 = 8. Tutarlı.
  2. Roman sütununda 3 ✓ gerekir, Bora ✗: kalan üç hücre ✓ (Ayla, Cem, Deniz roman). Deniz'in satırı roman + şiir ile doldu, kalanı ✗. Şiirde bir yer kaldı.
  3. Bora: öykü ya da deneme. Bora öykü: kalan öykü 1, şiir 1, deneme 1; Ayla'nın 2 ve Cem'in 1 eksiği bunları paylaşır: Cem hangisini alırsa Ayla ötekileri alır, 3 düzen.
  4. Bora deneme: deneme doldu; kalan öykü 2, şiir 1. Ayla iki öykü alamaz: Ayla öykü + şiir, Cem öykü. 1 düzen. Toplam 4 olası düzen.
Kitap seti: 4 olası düzen (Deniz hepsinde roman + şiir)
AylaBoraCem
D1roman, öykü, şiiröyküroman, deneme
D2roman, öykü, şiirdenemeroman, öykü
D3roman, öykü, denemeöyküroman, şiir
D4roman, şiir, denemeöyküroman, öykü

Soru 1. Hangisi kesinlikle doğrudur? A) Ayla öykü almıştır. B) Deniz roman ve şiir almıştır. C) Bora öykü almıştır. D) Cem şiir almamıştır.

  1. 2. adımda Deniz'in satırı kapandı. A D4'te, C D2'de, D D3'te çürür.

Cevap: B

Soru 2. Ayla ile Cem'in ikisinin de aldığı tür sayısı en çok kaçtır? A) 1 B) 2 C) 3 D) 4

  1. Ortak tür her düzende en az roman: D1, D3, D4'te 1; D2'de roman ve öykü, 2. En çok 2. Cem'in iki kitabı olduğu için 3 ve 4 zaten olamaz.

Cevap: B

Soru 3. Bora deneme almışsa hangisi kesinlikle yanlıştır? A) Cem öykü almıştır. B) Ayla şiir almıştır. C) Ayla ile Cem'in ikisinin de aldığı iki tür vardır. D) Cem şiir almıştır.

  1. Süzgeç: yalnız D2. A, B ve C D2'de doğrudur; Cem orada roman ve öykü alır, D olamaz.

Cevap: D

Soru 4. Ayla deneme almışsa I. Cem şiir almıştır, II. Ayla öykü almıştır, III. Bora deneme almıştır ifadelerinden hangileri olabilir? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III

  1. Önceki süzgeci sil. Ayla denemede: D3 ve D4. I ve II D3'te sağlanır.
  2. Deneme 1 adet ve Ayla'da: III olamaz.

Cevap: B

✔ Doğru

  • Önce satır ve sütun toplamlarının eşitliğini denetle.
  • “Boş hücre = gereken ✓” ve “✓ doldu” kurallarını sırayla uygula.
  • “En çok / en az” için bütün düzenlerin değerini yaz.

✘ Sık yapılan hata

  • “En çok kaç” sorusunu ilk kurulan düzendeki değerle cevaplamak.
  • Bir satır dolduğunda kalan hücrelere ✗ yazmayı unutmak.
  • Tek adetli sütunu (deneme) iki kişiye vermek.
Akılda kalsın: Kenarlardan doldur. Boş hücre sayısı gereken sayıya eşitse hepsi ✓; gereken sayı dolduysa kalanlar ✗. “En çok / en az” = düzenler listesinin en büyük / en küçük değeri.
Sınavda

Nasıl sorulurKenar sayılı tablolar eski kitapçıklarda eşleştirme setlerinin içinde “kişi kaç tane aldı, türden kaç tane alındı” biçiminde verilir; sorular “kesinlikle doğrudur” yanında “en çok kaç”, “en az kaç” köklerini de içerir.

TuzakTek bir uygun düzenin değerini “en çok” sanmak ve iki toplamın eşitliğini denetlemeden başlamaktır.

↕Çözüm adımlarını sırala kenar sayıları

  1. Boş hücresi gereken ✓ sayısına eşit olan sütunu (roman) tamamen ✓ yap.
  2. Seçenek kalan kişide (Bora) dallanıp düzenleri yaz.
  3. Satır ve sütun toplamlarının eşit olduğunu denetle.
  4. ✓ sayısı dolan satırın (Deniz) kalan hücrelerine ✗ yaz.

?Mini set

Ece, Ferit ve Gül roman, öykü ve şiir türlerinden kitap alıyor; kimse aynı türden iki kitap almıyor. Ece 3, Ferit 1, Gül 2 kitap alıyor; her türden 2 kitap alınıyor. Ferit şiir almıyor. Buna göre hangisi kesinlikle doğrudur?

✓ A. Ece'nin satırı 3: üç türü de alır. Her sütunda 1 yer kalır; Ferit 1, Gül 2 kitapla bu üç yeri doldurur. Şiir sütununda Ferit ✗, o yer Gül'ün. Ferit roman ya da öykü alır, Gül ötekini: 2 düzen. B ve C aynı düzende (Ferit öykü) doğrudur, öteki düzende çürür; D olamaz, çünkü Ece her türü aldığından Gül'ün iki türü de ortaktır.
PROVA · KARMA

Karma set: birebir eşleştirme ile adetli araçları birlikte yürüt

ALES · DGS · Set tipleri · Okuma 7 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaSözel mantıkta “aynı grupta” ve “farklı grupta” koşulları birleşince ne sonuç çıkar, iki gruplu sorular nasıl çözülür?Bu konunun bağlandığı sayfadan (Gruplama ve dağıtım). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Yalnız iki grup varsa “farklı grupta” demek “karşı grupta” demektir; bu yüzden A ≢ B ve B ≢ C birlikte A ≡ C sonucunu verir. Üç ya da daha çok grupta bu zincir çalışmaz. Aynı ve farklı koşulları önce birlikte taşınan parçalara dönüştürülür, sonra parçalar grup sayılarına sığdırılır.

Aynı ve farklı grup

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

Sözel mantıkta kişi-şehir ve kişi-araç gibi iki ayrı eşleştirmenin birlikte verildiği sorular nasıl çözülür?

Kısa cevap: İki ayrı eşleştirme birlikte verildiğinde (kişi × şehir birebir, kişi × araç adetli) iki çizelge kurulur ve köprü koşulları (“Konya'ya giden trenle gider”) ikisini bağlar. Önce kapasitesi en küçük sütun (tek koltuklu uçak) kimin olabileceğiyle çözülür; sonra ikililer adetli araçları doldurur ve köprü koşulu şehirleri yerleştirir.

Beş kişilik bir ekip beş şehre dağılırken seyahat birimi iki liste tutar: kim nereye, kim neyle. İki liste bir yerde birbirine değer: Konya'ya tren gider.

Bu konu sayfanın provasıdır: birebir tablo (birinci konu), adet kapasitesi (ikinci konu) ve Gruplama ve dağıtım sayfasında gördüğümüz ikiliyi kutuya sığdırma tek sette birleşir. Yöntem değişmez; yalnız iki çizelgeyi aynı anda tutarsın. Kural: köprü koşulu hangi çizelgede daha çok bilgi varsa o çizelgeden ötekine doğru kullanılır.

Önce en küçük kapasite (uçak) çözülür; iki ikili kalan iki aracı doldurur, köprü koşulu şehirleri yerleştirir.Görsel: Sınav Defteri
Çözümlü set · tam set provası (4 soru)

Ayla, Bora, Cem, Deniz ve Ece; Ankara, İzmir, Bursa, Konya ve Sivas'a birer kişi olmak üzere yolculuk yapacaktır. Yolculuklardan 2'si otobüsle, 2'si trenle, 1'i uçakla yapılacaktır. Şunlar bilinmektedir: Uçakla giden kişi İzmir'e gidecektir. Ayla ile Bora aynı tür araçla gidecektir. Cem Bursa'ya ya da Konya'ya gidecektir. Konya'ya giden kişi trenle gidecektir. Deniz Ankara'ya gidecektir.

  1. İki çizelge: kişi × şehir (birebir) ve kişi × araç (otobüs 2, tren 2, uçak 1).
  2. Uçak tek koltuk: Ayla-Bora ikilisi sığmaz; uçakla giden İzmir'e gider, Deniz (Ankara) ve Cem (Bursa/Konya) gidemez. Ece uçakla İzmir'e.
  3. Ayla-Bora iki kişilik bir aracı doldurur; ötekini Cem ile Deniz paylaşır (aynı araç).
  4. Ayla-Bora trende: Cem otobüste, Konya'ya gidemez → Bursa. Konya Ayla ya da Bora'nın, öteki Sivas'a: 2 düzen. Ayla-Bora otobüste: Konya'ya trendeki biri gider; Deniz Ankara'da → Cem Konya. Ayla ile Bora Bursa ve Sivas'ı paylaşır: 2 düzen. Toplam 4 olası düzen.
Yolculuk seti: 4 olası düzen (Deniz Ankara, Ece İzmir/uçak hepsinde)
AylaBoraCemDeniz
D1Bursa · otobüsSivas · otobüsKonya · trenAnkara · tren
D2Konya · trenSivas · trenBursa · otobüsAnkara · otobüs
D3Sivas · otobüsBursa · otobüsKonya · trenAnkara · tren
D4Sivas · trenKonya · trenBursa · otobüsAnkara · otobüs

Soru 1. Hangisi kesinlikle doğrudur? A) Cem otobüsle gider. B) Ayla Sivas'a gider. C) Cem ile Deniz aynı tür araçla gider. D) Bora trenle gider.

  1. 3. adımın sonucu. A, B ve D D1'de çürür.

Cevap: C

Soru 2. Hangisi kesinlikle yanlıştır? A) Bora Bursa'ya otobüsle gider. B) Ayla Konya'ya gider. C) Cem Konya'ya trenle gider. D) Bora Bursa'ya trenle gider.

  1. A D3'te, B D2'de, C D1'de sağlanır.
  2. Bora trendeyse Cem otobüste ve Bursa'yı o alır. D olamaz: köprü ile ikili birlikte eler.

Cevap: D

Soru 3. Cem Bursa'ya giderse I. Ayla Konya'ya gider, II. Deniz trenle gider, III. Bora Sivas'a gider ifadelerinden hangileri olabilir? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III

  1. Süzgeç: D2 ve D4. I ve III D2'de sağlanır. Deniz ikisinde de otobüste: II olamaz.

Cevap: C

Soru 4. Bora otobüsle giderse hangisi kesinlikle doğrudur? A) Ayla Bursa'ya gider. B) Cem Konya'ya gider. C) Bora Sivas'a gider. D) Ayla Sivas'a gider.

  1. Önceki süzgeci sil. Bora otobüste: D1 ve D3; ikisinde de Cem trenle Konya'ya. A ve D birer düzende çürür, C D3'te çürür.

Cevap: B

✔ Doğru

  • İki çizelgeyi ayrı kur, köprü koşulunu ikisinin arasına yaz.
  • En küçük kapasiteli sütundan (uçak) başla.
  • İkilinin doldurduğu aracı kapat, kalan ikiliyi ötekine koy.

✘ Sık yapılan hata

  • “Konya'ya giden trenle gider”i “trenle giden Konya'ya gider” okumak.
  • Ece'nin hiçbir koşulda adı geçmediği için serbest olduğunu sanmak.
  • Şehir tablosunu bitirmeden araç tablosuna geçip dalları karıştırmak.
Akılda kalsın: İki çizelge, bir köprü. En dar kapasiteyi önce çöz, ikilileri adetli kutulara sığdır, köprüyü yalnız yazıldığı yönde uygula: “Konya → tren” doğru; “tren → Konya” değil.
Sınavda

Nasıl sorulurKarma setlerde iki özellik (şehir ve araç, gün ve görev, oda ve renk) birlikte verilir; ilk soru çoğu zaman hiçbir koşulda adı geçmeyen birinin kesin bilgisini ya da iki kişinin “aynı tür araç” ilişkisini sorar.

TuzakKöprü koşulunu tersine çevirmektir. Farklı tiplerden setleri karışık çözmeyi Rota, kural uygulama ve karma setler sayfasında göreceğiz.

▭Boşluğu doldur ikili ve araç

Beş kişilik bir yolculukta 2 otobüs, 2 tren ve 1 uçak koltuğu var. Aynı tür araçla gitmesi gereken bir ikili ile gidemez. Bu ikili trenle giderse trende boş koltuk kalır.

uçak0otobüs1

?Mini set

Ece, Ferit ve Gül; Van, Muş ve Kars'a birer kişi olmak üzere gidiyor. İkisi otobüsle, biri trenle gidiyor. Kars'a giden kişi trenle gidiyor; Ece otobüsle gidiyor; Ferit Van'a gitmiyor. Buna göre hangisi kesinlikle doğrudur?

✓ D. Köprü: Kars'a giden trenle gider; Ece otobüste olduğu için Kars'a gidemez. Olası düzenler: Ece Van, Ferit Muş, Gül Kars (tren) · Ece Van, Ferit Kars (tren), Gül Muş · Ece Muş, Ferit Kars (tren), Gül Van. A ilk ikisinde, B son ikisinde, C yalnız ikincide doğrudur; üçü de bir düzende çürür.

Karma tekrar

Önceki 3 sayfadan karışık 10 soru. Sınavdaki gibi konular karışık gelir; hangi konudan olduğunu çözümde görürsün. Birkaç gün sonra yeniden çöz.

?Soru 1

Bir dergi Ece, Ferit, Gül, Hakan ve İpek'in yazılarından tam 3'ünü yayımlayacak. Ece ile Ferit'in yazılarından yalnızca biri yayımlanacak; Gül'ün yazısı yayımlanırsa Hakan'ınki de yayımlanacak. I. Gül ile İpek'in yazıları birlikte yayımlanır. II. Ferit'in yazısı yayımlanır, Gül'ünki yayımlanmaz. III. Hakan'ın yazısı yayımlanmaz. Hangileri olabilir?

✓ B. Ece/Ferit'ten biri 1 yer; kalan 2 yer Gül, Hakan, İpek'ten ikisine. Gül seçilirse Hakan da seçilir, bu yüzden Gül-İpek ikilisi olamaz: düzenler Ece/Ferit + (Gül Hakan) ya da (Hakan İpek). II, Ferit-Hakan-İpek düzeninde sağlanır. A ve C, “ise” koşulunun Gül-İpek'i dışladığını kaçırmaktır; D'deki III olamaz, çünkü Hakan her düzende yayımlanır.Kaynak: Gruplama ve dağıtım · Seçim: yalnızca biri, ise

?Soru 2

Ayla, Bora, Cem, Deniz ve Ece 1–5. sıralarda konuşma yapacak. Ayla ile Cem arasında tam iki kişi konuşacak; Bora üçüncü konuşacak; Deniz, Ece'den önce konuşacak. Buna göre hangisi kesinlikle yanlıştır?

✓ C. Fark 3: Ayla-Cem çifti (1,4) ya da (2,5), iki yönde; Bora 3'te. Her durumda Deniz ile Ece'ye kalan yerler de 3 farklıdır (2 ile 5 ya da 1 ile 4), yani asla yan yana gelmezler. A olabilir: Ayla 1, Cem 4; B olabilir: Ayla 2, Cem 5; D olabilir: Deniz 1, Ece 4.Kaynak: Sıralama ve yerleştirme · Aradaki kişi sayısı

?Soru 3

Ece, Ferit, Gül, Hakan ve İpek bir otelde mavi, yeşil ve sarı odalara yerleşiyor. Mavi ve yeşil oda 2, sarı oda 1 kişiliktir ve hepsi doludur. Ece ile Ferit aynı odada; Ferit mavi odada değil; Gül sarı odada değil; Hakan ile İpek farklı odalarda kalıyor. Buna göre hangisi kesinlikle doğrudur?

✓ C. Ece-Ferit ikilisi sarıya sığmaz, mavide de olamaz (Ferit); yeşili doldurur. Gül sarıda olamadığı için maviye gider; mavinin öteki yeri ile sarı, Hakan ve İpek'e kalır. Düzenler: mavi Gül-Hakan, sarı İpek · mavi Gül-İpek, sarı Hakan. A ve B yalnız ilk düzende, D yalnız ikinci düzende doğrudur; tek düzene bakıp “kesin” demektir.Kaynak: Gruplama ve dağıtım · Sayılı gruplar (3-2-1)

?Soru 4

Ferit, Gül, Hakan ve İpek bir otobüs hattının art arda dört durağında birer kişi olmak üzere iniyor. Gül, Hakan'dan önce iniyor; İpek ile Ferit art arda duraklarda iniyor; Hakan son durakta inmiyor. Buna göre hangisi kesinlikle doğrudur?

✓ D. G < H ve H ≠ 4 olduğundan Hakan 2. ya da 3. Hakan 3. olsa kalan iki boş durak bitişik olmaz, [F/İ] sığmaz; o hâlde Gül 1, Hakan 2, [F/İ] 3-4. Olası düzenler: G H F İ · G H İ F. A ilk düzende çürür (İpek 4. ama ikincide 3.); B ikinci düzende çürür; C ikinci düzende çürür, çünkü [F/İ] sırayı açık bırakır.Kaynak: Sözel mantık setine giriş · Koşulları sembole çevirme

?Soru 5

Ece, Ferit, Gül, Hakan, İpek ve Kaan, Mavi ve Beyaz adlı iki takıma üçer kişi olarak ayrılıyor. Ece ile Ferit farklı takımlarda; Ferit ile Gül farklı takımlarda; Hakan ile İpek aynı takımda. Buna göre hangisi kesinlikle doğrudur?

✓ A. İki takımda zincir: Ece ≡ Gül, ikisi Ferit'in karşısında. Ece-Gül'ün takımında tek yer kalır; Hakan-İpek ikilisi oraya sığmaz, Ferit'in yanına gider. Ece-Gül'ün yanına Kaan kalır. B ve C takım adlarını sabit sanmaktır: iki düzen var (adlar yer değiştirir). D olamaz: Ferit'in takımı Hakan ve İpek'le dolar.Kaynak: Gruplama ve dağıtım · Aynı ve farklı grup

?Soru 6

Ayla, Bora, Cem, Deniz ve Ece 1–5. sıralarda sunum yapacak. Ayla, Cem ve Ece öğretmendir ve iki öğretmen art arda sunum yapmaz. Ayla, Cem'den önce sunum yapar; Bora ikinci sırada değildir. Buna göre hangisi kesinlikle doğrudur?

✓ B. 5 yerde tek kalıp: öğretmenler 1, 3, 5'te; Bora ile Deniz 2 ve 4'te, Bora 2 olamadığından Bora 4, Deniz 2. Öğretmenler: Ayla Cem Ece · Ayla Ece Cem · Ece Ayla Cem (Ayla, Cem'den önce). A üçüncü düzende çürür; C ikinci ve üçüncü düzende çürür; D ikinci düzende çürür.Kaynak: Sıralama ve yerleştirme · Aynı tür art arda değil

?Soru 7

Ece, Ferit, Gül, Hakan ve İpek bir yarışmaya katılıyor. Birinci turda 2, ikinci turda 2 kişi eleniyor ve kalan 1 kişi yarışmayı kazanıyor. Ferit, Ece'den daha önceki bir turda elenmedi; Gül ile Hakan aynı turda elendi; İpek birinci turda elenmedi. Buna göre hangisi kesinlikle yanlıştır?

✓ D. Ece kazansaydı Ferit, Ece'den önce elenmemek için o da kazanmalıydı; oysa tek kazanan var. Gül-Hakan bir turu doldurur. Düzenler: Ece-Ferit 1. tur, Gül-Hakan 2. tur, İpek kazanır · Gül-Hakan 1. tur, Ece-Ferit 2. tur, İpek kazanır · Gül-Hakan 1. tur, Ece-İpek 2. tur, Ferit kazanır. A ilk iki düzende, B ikincide, C son ikisinde sağlanır; kesin yanlış olamazlar.Kaynak: Gruplama ve dağıtım · Aşamalı eleme

?Soru 8

Ece, Ferit, Gül, Hakan ve İpek iki araçla yola çıkıyor: biri 3, öteki 2 kişilik ve ikisi de dolu. Ece ile Ferit farklı araçta; Gül ile Hakan farklı araçta; İpek 3 kişilik araçta. I. Ece ile Gül aynı araçtadır. II. Ferit, İpek'le aynı araçta değildir. III. Gül ile Hakan'dan hiçbiri İpek'le aynı araçta değildir. Hangileri olabilir?

✓ B. 3 kişilik araç = İpek + Ece/Ferit'ten biri + Gül/Hakan'dan biri; 4 düzen var. I ve II aynı düzende bile sağlanır: Ece-Gül-İpek ve Ferit-Hakan. III olamaz: Ece ile Ferit'ten yalnız biri İpek'in aracına girebildiği için üçüncü koltuğu Gül ya da Hakan doldurmak zorunda. A, II'yi sağlayan düzeni aramamaktır; C ve D, sayımdan çıkan bu zorunluluğu kaçırmaktır.Kaynak: Sözel mantık setine giriş · Olabilir / olamaz

?Soru 9

Ece, Ferit, Gül ve Hakan mavi, sarı, yeşil ve mor toplantı odalarından birer tanesini ayırtıyor; her odayı bir kişi alıyor. Ece mavi ya da sarı odayı alıyor; Ferit mavi odayı almıyor; Gül yeşil odayı alıyor; Hakan sarı odayı almıyor. Buna göre hangisi kesinlikle yanlıştır?

✓ C. Gül yeşil; Ece'de dallan. Ece mavi ise Hakan sarıyı alamaz, mor alır, Ferit sarı alır. Ece sarı ise Ferit maviyi alamaz, mor alır, Hakan mavi alır. Ece sarıyken Hakan hiçbir dalda mor almaz. A ikinci dalda sağlanır; B ve D birinci dalda sağlanır, bu yüzden kesin yanlış değildir.Kaynak: Sözel mantık setine giriş · Çizelge ve dallandırma

?Soru 10

Ayla, Bora, Cem ve Deniz araçlarını yan yana 1–4 numaralı yerlere park ediyor. Araçların ikisi beyaz, ikisi gri ve aynı renkten iki araç yan yana değil. Ayla 2 numarada; Bora'nın aracı beyaz, Cem'inki gri. Buna göre hangisi kesinlikle doğrudur?

✓ D. Renkler dönüşümlü: 1 ile 3 bir renk, 2 ile 4 öteki renk. Bora ile Cem farklı renkte olduğundan biri 4 numarada (Ayla'nın rengi), öteki 1 ya da 3'te; Deniz kalan 1 ya da 3'e girer, yani Ayla'nın tersi renkte. A çürür: Cem 4'teyken Ayla gri, Bora 4'teyken Ayla beyaz; B ve C ancak bazı düzenlerde doğrudur (dört düzenin ikisinde).Kaynak: Sıralama ve yerleştirme · İkinci özellik: renk, tür
+
Daha fazla soru çözmek ister misin?Sözel Mantık soruları hazırlanıyor. Şimdilik bu sayfadaki etkinlikler ve sondaki karma tekrarla kendini dene.
Soru çöz →