Sıralama ve yerleştirme: sabit konum, bitişiklik, iki boyutlu düzen

Sıralama setlerinde en kısıtlı koşuldan başlamayı, bitişik öğeleri blok olarak taşımayı, olası düzenleri dallandırmayı ve iki boyutlu yerleşimi çizelgeyle çözmeyi öğren.

6 durakALES · DGS
12 etkinlikeşleştir · sırala · doldur · çöz
0 / 12tamamlanan etkinlik
Sorularuygulamaya ekleniyor
SET · SIRALAMA

Sabit konum ve blok: sıralamayı bölen iki parça

ALES · DGS · Set tipleri · Okuma 8 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaSözel mantık setinde çizelge nasıl kurulur, birden fazla olasılık çıkınca dallandırma nasıl yapılır?Bu konunun bağlandığı sayfadan (Sözel mantık setine giriş). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Çizelge iki biçimde kurulur: sıralamada konum sütunları (1, 2, 3…), eşleştirmede kişi × nesne tablosu (✓ / ✗). Önce en kısıtlı koşul yerleştirilir (sabit konum, blok, iki seçenekli koşul). Bir koşul iki ihtimal bırakırsa çizelge Düzen 1 / Düzen 2 diye dallandırılır ve her dal kalan koşullarla ayrı süzülür.

Çizelge ve dallandırma

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

Sözel mantık sıralama sorularında nereden başlanır, sabit konum ve “hemen sonra” bloğu nasıl yerleştirilir?

Kısa cevap: Sıralama setinde önce sabit konum (C = 4) yerleştirilir; bu konum sırayı iki boşluğa böler. Sonra bitişik ikililer ([AB], [D/E]) blok olarak bu boşluklara sığdırılır: n yerlik bir sırada 2'li blok n − 1 yere konabilir. Boşlukların uzunluğu çoğu zaman blokların nereye girebileceğini tek başına belirler.

Bir otoparkta bir aracın yeri baştan belliyse, geri kalan yerler artık tek bir sıra değil, iki ayrı küçük sıradır.

Sözel mantık setine giriş sayfasında koşulları sembole çevirmeyi ve en kısıtlı koşuldan başlamayı gördük. Sıralama setlerinde bu kuralın en somut hâli şudur: sabit konum sırayı böler. Altı yerlik sırada 4. yer doluysa elinde 3 yerlik ve 2 yerlik iki boşluk kalır. Bir blok iki yer kaplar; bir boşluğa ancak yeterince uzunsa girer. Bu yüzden önce boşlukları, sonra blokları düşün; tek tek kişileri en sona bırak.

Şekilde yalnız sabit koşul var: Cem 4 numarada. Sabit konum sırayı 3 + 2 yerlik iki boşluğa ayırır; blokların nereye sığacağına bu uzunluklar karar verir.Görsel: Sınav Defteri
Çözümlü set · sınav düzeyi · hedef süre ≈ 6 dk

1–4. soruları aşağıdaki bilgilere göre birbirinden bağımsız olarak cevaplayınız. Bir iş yerinin otoparkında soldan sağa 1'den 6'ya numaralı, yan yana altı park yeri vardır. Ayla, Bora, Cem, Deniz, Ece ve Ferit araçlarını bu yerlere birer araç olacak biçimde park etmiştir. Şunlar bilinmektedir:

  • Cem'in aracı 4 numaradadır.
  • Bora'nın aracı, Ayla'nınkinin hemen sağındadır.
  • Deniz ile Ece'nin araçları yan yanadır.
  • Ferit'in aracı 1 numarada değildir.
  1. Sembol: C = 4, [AB], [D/E], F ≠ 1.
  2. C = 4 sırayı 1–3 ve 5–6 diye böler. İki blok ve Ferit kaldı; 5–6'ya tam bir blok girer, öteki blok ile Ferit 1–3'ü paylaşır.
  3. 1–3'te blok 1-2 ya da 2-3'te durur. 2-3'te olsa Ferit 1'e düşer, F ≠ 1 bozulur. O hâlde blok 1-2'de, Ferit 3'te.
  4. Dal 1: [AB] 1-2'de, [D/E] 5-6'da; Deniz ile Ece'nin sırası açık → 2 düzen.
  5. Dal 2: [D/E] 1-2'de, [AB] 5-6'da; yine Deniz-Ece sırası açık → 2 düzen. Toplam 4.
  6. Denetim: her satırda Cem 4'te, Bora Ayla'nın hemen sağında, Deniz ile Ece bitişik, Ferit 3'te (1'de değil) ✓.
Otopark seti: 4 olası düzen
123456
Düzen 1AylaBoraFeritCemDenizEce
Düzen 2AylaBoraFeritCemEceDeniz
Düzen 3DenizEceFeritCemAylaBora
Düzen 4EceDenizFeritCemAylaBora

Soru 1. Hangisi kesinlikle doğrudur? A) Ayla'nın aracı 1 numaradadır. B) Ferit'in aracı 3 numaradadır. C) Deniz'in aracı 5 numaradadır. D) Bora'nın aracı 6 numaradadır.

  1. 3. adımda bulduğumuz gizli sonuç: Ferit her düzende 3'te. A ve C Düzen 3'te, D Düzen 1'de çürür.

Cevap: B

Soru 2. Hangisi olamaz? A) Ece'nin aracı 1 numaradadır. B) Bora'nın aracı 2 numaradadır. C) Deniz'in aracı 6 numaradadır. D) Ayla ile Ece'nin araçları yan yanadır.

  1. “Olamaz” kökü: şıkkı sağlayan bir düzen bulunca şık elenir. A Düzen 4'te, B Düzen 1'de, C Düzen 2'de sağlanır.
  2. İki blok, Ferit ile Cem'in iki yanındaki ayrı boşluklarda durur; Ayla ile Ece hiçbir düzende bitişik değil.

Cevap: D

Soru 3. I. Ece'nin aracı 1 numaradadır. II. Bora'nın aracı, Ferit'inkinin hemen solundadır. III. Ayla ile Deniz'in araçları arasında tam bir araç vardır. Hangileri olabilir? A) Yalnız I B) Yalnız III C) I ve II D) II ve III

  1. I Düzen 4'te, II Düzen 1 ve 2'de (Bora 2, Ferit 3) sağlanır.
  2. III için fark 2 gerekir; Ayla ile Deniz arasındaki fark düzenlerde 4, 5, 4, 3. III olamaz.

Cevap: C

Soru 4. Deniz'in aracı Cem'inkinin solundaysa hangisi kesinlikle doğrudur? A) Deniz'in aracı 1 numaradadır. B) Ece'nin aracı 2 numaradadır. C) Bora'nın aracı 6 numaradadır. D) Ayla'nın aracı 4 numaradadır.

  1. Ek koşul yalnız bu soru için süzgeç: D < C ile Düzen 3 ve 4 kalır.
  2. İkisinde de [AB] 5–6'da, Bora 6'da. A Düzen 4'te, B Düzen 3'te çürür; D hiçbir düzende yok (4 numara Cem'in).

Cevap: C

✔ Doğru

  • Sabit konumu koy, kalan boşlukların uzunluğunu yaz.
  • Blokları boşluklara sığdır; tek kişileri sona bırak.
  • “Hemen sağında”: sıra belli blok, [AB].

✘ Sık yapılan hata

  • Bloğu sabit konumun üstünden geçirmek (3-4'e [D/E] koymak).
  • “Sağında”yı “hemen sağında” okumak.
  • Gizli sonucu (Ferit 3) bulup yazmamak, her soruda yeniden aramak.
Akılda kalsın: Sabit konum böler, blok doldurur. Önce boşlukların uzunluğunu say: 2 yerlik boşluk tam bir blok ister; tek kişilik boşluk bloğa kapalıdır.
Sınavda

Nasıl sorulurEski tam kitapçıklarda sıralama setleri sabit konum, “hemen önce/sonra” ve “… değil” koşullarıyla gelir; ilk soru çoğu zaman bu koşulların birlikte ürettiği gizli bir kesin bilgiyi (burada Ferit 3) sorar.

TuzakBloğu sabit konumun iki yanına bölmek ya da “sağında”yı bitişik okumaktır.

▭Boşluğu doldur blok yerleri

Altı yerlik bir sırada iki kişilik bir blok farklı yere, üç kişilik bir blok farklı yere konabilir.

?Mini set

Ayla, Bora, Cem, Deniz ve Ece bir kuyrukta 1–5. sıralarda bekliyor. Ece üçüncü sırada; Bora, Ayla'nın hemen arkasında (Ayla'dan hemen sonra); Cem birinci sırada değil. Buna göre hangisi kesinlikle doğrudur?

✓ A. Ece 3'te; sıra 1-2 ve 4-5 diye ikiye bölünür. [AB] bir boşluğu doldurur, Cem ile Deniz ötekini: Ayla Bora Ece Cem Deniz · Ayla Bora Ece Deniz Cem · Deniz Cem Ece Ayla Bora. Cem ile Deniz hep aynı boşlukta, yani art arda. B üçüncü düzende çürür; C ikinci düzende çürür; D birinci düzende kalır ama öteki ikisinde çürür.
SET · UZAKLIK

Aradaki kişi sayısı: uzaklığı sayıya çevir

ALES · DGS · Set tipleri · Okuma 7 dk · 2 etkinlik

✎Konu anlatımı

Sıralama sorularında “arasında iki kişi var” ve “en az bir kişi var” koşulları nasıl çözülür?

Kısa cevap: “K ile L arasında tam iki kişi var” koşulu sıra numaraları farkının 3 olduğunu söyler: |K − L| = 3. “Arasında en az bir kişi var” fark en az 2, “hemen yanında” fark 1 demektir. Sıra belirtilmemişse iki yön de denenir. Uzaklık koşulu, sıranın uzunluğuyla birlikte olası yer çiftlerini sayılı hâle getirir.

Bir bekleme salonunda “benimle annem arasında iki kişi var” diyen biri yerini tam söylemez, ama sıra numaraları arasındaki farkı söyler.

Aradaki kişi sayısı koşulu en çok yanlış okunan koşuldur. Arada iki kişi varsa sıra numaraları arasındaki fark 3'tür, 2 değil: K 1'de ise L 4'te. Kuralı akılda tutmanın yolu basit: fark = aradaki kişi + 1. Sonra olası yer çiftlerini yaz: altı yerlik sırada fark 3 olan çiftler (1, 4), (2, 5), (3, 6) ve bunların tersidir. Çiftlerin sayısı azdır; her biri bir dal olur.

Uzaklık koşulları ve sembolleri
Bilgi kutusundaki cümleSembol6 yerde olası çiftler
K ile L arasında tam iki kişi var|K − L| = 3(1,4) (2,5) (3,6), iki yönde
K, L'den önce ve aralarında en az bir kişi varL − K ≥ 2K önce; bitişik değil
K ile L arasında en çok bir kişi var|K − L| ≤ 2yan yana ya da bir boşluklu
K ile L yan yana değil|K − L| ≥ 2bitişik çiftler hariç hepsi
Çözümlü set · sınav düzeyi · hedef süre ≈ 4 dk

1–2. soruları aşağıdaki bilgilere göre birbirinden bağımsız olarak cevaplayınız. Bir aile hekimliğinde Ayla, Bora, Cem, Deniz, Ece ve Ferit 1'den 6'ya sırayla muayene olacaktır. Şunlar bilinmektedir:

  • Ayla ile Deniz arasında tam iki kişi muayene olur.
  • Bora, Cem'den önce muayene olur ve aralarında en az bir kişi vardır.
  • Ece en son muayene olur.
  • Ferit, Ayla'dan önce muayene olur.
  1. Sembol: |A − D| = 3, C − B ≥ 2, E = 6, F < A. Ece 6'da olduğundan Ayla-Deniz çifti (1,4) ya da (2,5) yerlerine, iki yönden biriyle girer.
  2. Ayla 1 olamaz (Ferit ondan önce). Ayla 2, Deniz 5 olursa Ferit 1'e gider; Bora ile Cem'e 3 ve 4 kalır, bitişik oldukları için C − B ≥ 2 bozulur. Kalan iki dal: Ayla 4 – Deniz 1 ve Ayla 5 – Deniz 2.
  3. Dal Ayla 4, Deniz 1: boş yerler 2, 3, 5. Cem'den önce gelecek Bora 2 ya da 3, Cem 5; Ferit kalan yer → 2 düzen.
  4. Dal Ayla 5, Deniz 2: boş yerler 1, 3, 4. Bora ile Cem arasında boşluk gerektiği için Bora 1; Cem 3 ya da 4; Ferit kalan yer → 2 düzen. Toplam 4.
  5. Denetim: her satırda Ayla-Deniz farkı 3, Bora Cem'den en az iki yer önde, Ece 6'da, Ferit Ayla'dan önce ✓.
Muayene seti: 4 olası düzen
123456
Düzen 1DenizBoraFeritAylaCemEce
Düzen 2DenizFeritBoraAylaCemEce
Düzen 3BoraDenizCemFeritAylaEce
Düzen 4BoraDenizFeritCemAylaEce

Soru 1. Hangisi kesinlikle doğrudur? A) Deniz, Ayla'dan önce muayene olur. B) Cem beşinci muayene olur. C) Bora ilk muayene olur. D) Ferit üçüncü muayene olur.

  1. Kalan iki dalda da Deniz (1 ya da 2) Ayla'dan (4 ya da 5) önce. B Düzen 3'te, C Düzen 1'de, D Düzen 2'de çürür.

Cevap: A

Soru 2. I. Bora ile Cem arasında üç kişi muayene olur. II. Ferit ile Ayla art arda muayene olur. III. Deniz ile Bora art arda muayene olur. Hangileri olabilir? A) Yalnız I B) I ve II C) Yalnız II D) II ve III

  1. II Düzen 1'de (Ferit 3, Ayla 4), III Düzen 3'te (Bora 1, Deniz 2) sağlanır.
  2. Bora ile Cem arasındaki kişi sayısı düzenlerde 2, 1, 1, 2; üç kişi için fark 4 gerekir, hiçbir düzende yok.

Cevap: D

✔ Doğru

  • Arada k kişi → fark k + 1.
  • Yön belirtilmemişse iki yönü de dene.
  • Olası yer çiftlerini sıranın uzunluğuyla birlikte yaz.

✘ Sık yapılan hata

  • “Arada iki kişi”yi fark 2 almak.
  • Yalnız “K önde” yönünü denemek.
  • “En az bir kişi”yi “tam bir kişi” okumak.
Akılda kalsın: Fark = aradaki kişi + 1. Arada iki kişi: 1 ile 4, 2 ile 5, 3 ile 6. Sabit konumla birleşince bu çiftlerin çoğu hemen düşer.
Sınavda

Nasıl sorulurUzaklık koşulu çoğu zaman bir sabit konum ve bir “önce” koşuluyla birlikte gelir; sorular “… arasında kaç kişi olabilir”, “kesinlikle doğru” ve öncüllü “olabilir” köklerini kullanır.

TuzakAradaki kişi sayısını sıra numaraları farkıyla karıştırmak ve tek yönü denemektir.

⇄Bilgi eşleştirme cümle → sembol

?Mini set

Ayla, Bora, Cem, Deniz ve Ece 1–5. sıralarda konuşma yapacak. Ayla ile Cem arasında tam iki kişi konuşacak; Bora üçüncü konuşacak; Deniz, Ece'den önce konuşacak. Buna göre hangisi kesinlikle yanlıştır?

✓ C. Fark 3: Ayla-Cem çifti (1,4) ya da (2,5), iki yönde; Bora 3'te. Her durumda Deniz ile Ece'ye kalan yerler de 3 farklıdır (2 ile 5 ya da 1 ile 4), yani asla yan yana gelmezler. A olabilir: Ayla 1, Cem 4; B olabilir: Ayla 2, Cem 5; D olabilir: Deniz 1, Ece 4.
SET · TÜR KALIBI

Aynı tür art arda değil: önce yer kalıbını bul

ALES · DGS · Set tipleri · Okuma 8 dk · 2 etkinlik

✎Konu anlatımı

Sıralama sorularında “aynı türden ikisi art arda gelmez” koşulu nasıl çözülür, yer kalıpları nasıl sayılır?

Kısa cevap: “Aynı türden iki kişi art arda gelmez” koşulunda kişiler değil, önce türlerin yer kalıbı bulunur. 5 yerde yan yana gelmeyen 3 kişi için tek kalıp vardır (1-3-5); 6 yerde dört kalıp (1-3-5, 1-3-6, 1-4-6, 2-4-6). Kalıp sayısı azdır; öteki koşullar kalıpları eler, sonra kişiler yerleştirilir.

Bir yetenek yarışmasında üç şarkıcının art arda sahneye çıkmasını istemeyen sunucu, önce programın iskeletini çizer: şarkı, dans, şarkı…

Bu koşul iki katmanlı bir çizelge ister: üst satırda tür (Ş / D), alt satırda kişi. Kişileri hemen yerleştirmeye çalışırsan olasılık patlar; türlerin kalıbını yazarsan dört satırla başlarsın. Sayım burada kilit rol oynar: türlerin sayıları eşitse (3 + 3 gibi) ve ikisi de art arda gelemiyorsa kalıp zorunlu olarak dönüşümlü olur; Sözel mantık setine giriş sayfasındaki nöbet setinde bunu gördük. Burada yalnız şarkıcılar için yasak var; dansçılar yan yana gelebilir.

Altın kutular şarkıcıların yerleri. Önce dört kalıp yazılır, sonra öteki koşullar ikisini eler; kişiler ancak bundan sonra yerleşir.Görsel: Sınav Defteri
Çözümlü set · sınav düzeyi · hedef süre ≈ 6 dk

1–4. soruları aşağıdaki bilgilere göre birbirinden bağımsız olarak cevaplayınız. Bir yetenek yarışmasında Ayla, Bora, Cem, Deniz, Ece ve Ferit 1'den 6'ya sırayla sahneye çıkacaktır. Ayla, Cem ve Ece şarkıcı; Bora, Deniz ve Ferit dansçıdır. Şunlar bilinmektedir:

  • İki şarkıcı art arda sahneye çıkmaz.
  • Deniz, Bora'dan hemen sonra sahneye çıkar.
  • Ece son sırada sahneye çıkar.
  1. Sembol: şarkıcılar aralıklı, [BD], E = 6. Şarkıcı kalıpları dört: 1-3-5, 1-3-6, 1-4-6, 2-4-6.
  2. Ece 6'da olduğundan 1-3-5 düşer; 2-4-6'da dansçılar 1, 3, 5'te kalır ve [BD] bloğu sığmaz. İki kalıp kalır (şekil).
  3. Kalıp 1-3-6: [BD] 4-5'e, Ferit 2'ye; Ayla ile Cem 1 ve 3'ü paylaşır → 2 düzen.
  4. Kalıp 1-4-6: [BD] 2-3'e, Ferit 5'e; Ayla ile Cem 1 ve 4'ü paylaşır → 2 düzen. Toplam 4.
  5. Denetim: her satırda şarkıcılar arasında en az bir dansçı var, Deniz Bora'nın hemen arkasında, Ece 6'da ✓.
Yarışma seti: 4 olası düzen (Ş = şarkıcı)
123456
Düzen 1Ayla ŞBoraDenizCem ŞFeritEce Ş
Düzen 2Cem ŞBoraDenizAyla ŞFeritEce Ş
Düzen 3Ayla ŞFeritCem ŞBoraDenizEce Ş
Düzen 4Cem ŞFeritAyla ŞBoraDenizEce Ş

Soru 1. Hangisi kesinlikle doğrudur? A) Ferit ikinci sırada çıkar. B) İlk sırada bir şarkıcı çıkar. C) Bora dördüncü sırada çıkar. D) Ayla ilk sırada çıkar.

  1. Kalan iki kalıp da 1. yerle başlar; ilk sırada her zaman bir şarkıcı var. A ve C Düzen 1'de, D Düzen 2'de çürür.

Cevap: B

Soru 2. Hangisi kesinlikle yanlıştır? A) Ayla üçüncü sırada çıkar. B) Bora ikinci sırada çıkar. C) Cem üçüncü, Ferit beşinci sırada çıkar. D) Cem dördüncü sırada çıkar.

  1. 3. yerde şarkıcı varsa kalıp 1-3-6'dır ve orada Ferit 2'dedir. C'nin iki parçası aynı düzende buluşmaz. A Düzen 4'te, B Düzen 1 ve 2'de, D Düzen 1'de sağlanır.

Cevap: C

Soru 3. I. Ayla ile Cem arasında iki kişi sahneye çıkar. II. Bora ile Ferit art arda sahneye çıkar. III. Cem ile Bora art arda sahneye çıkar. Hangileri olabilir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve III D) II ve III

  1. I Düzen 1'de (Ayla 1, Cem 4), III Düzen 3'te (Cem 3, Bora 4) sağlanır.
  2. II: Ferit 2 iken Bora 4'te, Ferit 5 iken Bora 2'de; aralarında hep biri var. II olamaz.

Cevap: C

Soru 4. Ferit ikinci sırada sahneye çıkıyorsa hangisi kesinlikle doğrudur? A) Bora dördüncü sırada çıkar. B) Ayla ilk sırada çıkar. C) Cem üçüncü sırada çıkar. D) Deniz üçüncü sırada çıkar.

  1. Ek koşul yalnız bu soru için: Ferit 2 yalnız kalıp 1-3-6'da var; Düzen 3 ve 4 kalır.
  2. İkisinde de [BD] 4-5'te, Bora 4'te. B Düzen 4'te, C Düzen 4'te çürür; D hiçbir düzende yok (Deniz 5'te).

Cevap: A

✔ Doğru

  • Önce tür kalıplarını yaz, sonra kişileri yerleştir.
  • Kalıpları sabit konum ve blokla ele.
  • Sayılar eşit ve iki tür de yasaklıysa kalıp dönüşümlüdür.

✘ Sık yapılan hata

  • Yasağı öteki türe de uygulamak (dansçılar yan yana gelebilir).
  • Kalıplardan birini (ör. 1-4-6) atlamak.
  • Kişileri kalıptan önce yerleştirip dallarda kaybolmak.
Akılda kalsın: Tür önce, kişi sonra. 5 yerde aralıklı 3 yer: 1 kalıp; 6 yerde: 4 kalıp; 7 yerde: 10 kalıp. Kalıp listesi kısa; asıl iş onu eksiksiz yazmak.
Sınavda

Nasıl sorulurEski tam kitapçıklarda sıralama setlerinde “aynı türden iki … art arda gelmez” ya da “… ardışık gelir” koşuluna rastlanır; renk, tür, branş gibi bir ikinci özellik bu koşulu taşır.

TuzakYasağı yalnız bir türe değil iki türe birden uygulamak ve kalıpları eksik yazmaktır.

▭Boşluğu doldur kalıp sayısı

Yan yana gelmeyecek 3 kişi için 5 yerlik sırada yer kalıbı, 7 yerlik sırada yer kalıbı vardır.

?Mini set

Ayla, Bora, Cem, Deniz ve Ece 1–5. sıralarda sunum yapacak. Ayla, Cem ve Ece öğretmendir ve iki öğretmen art arda sunum yapmaz. Ayla, Cem'den önce sunum yapar; Bora ikinci sırada değildir. Buna göre hangisi kesinlikle doğrudur?

✓ B. 5 yerde tek kalıp: öğretmenler 1, 3, 5'te; Bora ile Deniz 2 ve 4'te, Bora 2 olamadığından Bora 4, Deniz 2. Öğretmenler: Ayla Cem Ece · Ayla Ece Cem · Ece Ayla Cem (Ayla, Cem'den önce). A üçüncü düzende çürür; C ikinci ve üçüncü düzende çürür; D ikinci düzende çürür.
SET · İKİ ÖZELLİK

İkinci özellik: sıranın altına bir satır daha

ALES · DGS · Set tipleri · Okuma 9 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaSözel mantıkta “kesinlikle doğrudur” ve “kesinlikle yanlıştır” soruları nasıl çözülür, şıklar nasıl elenir?Bu konunun bağlandığı sayfadan (Sözel mantık setine giriş). Önce kendin cevapla, sonra aç.

“Kesinlikle doğrudur” sorusunda doğru şık bütün olası düzenlerde doğrudur; bir şıkkı elemek için onu çürüten tek bir düzen (karşı örnek) yeter. “Kesinlikle yanlıştır” sorusunda doğru şık hiçbir düzende sağlanmaz; bir şıkkı elemek için onu sağlayan tek bir düzen yeter. Eski tam kitapçıklarda en sık görülen iki kök bunlardır.

Kesinlikle doğru / yanlış

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

Sıralama sorularında kişinin yanında renk ya da tür gibi ikinci bir özellik varsa çizelge nasıl kurulur?

Kısa cevap: Sıradaki her kişinin bir de rengi ya da türü varsa çizelge iki satır olur: üstte kişi, altta özellik. Önce özelliğin sayım ve yan yana kuralları yer kalıbını verir (2 beyaz + 2 gri + 1 kırmızı, aynı renk yan yana değil); sonra kişiler bu kalıba yerleştirilir. Şıklar çoğu zaman iki satırı birlikte sorar.

Bir otoparkta görevli yalnız kimin nerede durduğunu değil, hangi rengin nerede olduğunu da bilmek ister: aynı renk iki araç yan yana gelince karışıyor.

İkinci özellik setleri ilk bakışta iki ayrı bulmaca gibi görünür, ama aslında birbirini daraltan iki katmandır. Renk kuralı kişilerden bağımsız olarak yer kalıbını sınırlar; kişi koşulları da renkleri sabitler. En verimli yol, sabit bir noktadan (Cem'in yeri ve rengi) başlayıp iki satırı birlikte doldurmaktır. Sözel mantık setine giriş sayfasında gördüğümüz eleme tablosu burada da işe yarar; yalnız her hücrede artık iki bilgi vardır.

Çözümlü set · sınav düzeyi · hedef süre ≈ 5 dk

1–3. soruları aşağıdaki bilgilere göre birbirinden bağımsız olarak cevaplayınız. Bir iş yerinin otoparkında soldan sağa 1'den 5'e numaralı yerlere Ayla, Bora, Cem, Deniz ve Ece araçlarını birer araç olacak biçimde park etmiştir. Araçların ikisi beyaz, ikisi gri, biri kırmızıdır. Şunlar bilinmektedir:

  • Aynı renkten iki araç yan yana değildir.
  • Cem'in aracı kırmızıdır ve 3 numaradadır.
  • Ayla'nın aracı beyaz, Ece'ninki gridir.
  • Bora'nın aracı, Deniz'inkinin hemen sağındadır.
  • Ece'nin aracı, Ayla'nınkinin solundadır.
  1. Renk satırı: kırmızı 3'te; 1-2 ve 4-5 yanlarında ikişer araç kalır. Aynı renk yan yana olamayacağı için her yanda bir beyaz, bir gri vardır.
  2. Kişi satırı: [DB] bloğu bir yanı doldurur; Ece ile Ayla öteki yanı paylaşır ve Ece solda. Ece gri, Ayla beyaz olduğundan o yanın renkleri kendiliğinden doğru.
  3. [DB] yanında renkler beyaz-gri ya da gri-beyaz olabilir. 2 yan × 2 renk sırası = 4 düzen.
  4. Denetim: her satırda 2 beyaz, 2 gri, 1 kırmızı; komşu iki araç farklı renkte; Bora Deniz'in hemen sağında, Ece Ayla'nın solunda ✓.
Renk seti: 4 olası düzen (B beyaz, G gri, K kırmızı)
12345
Düzen 1Ece GAyla BCem KDeniz GBora B
Düzen 2Ece GAyla BCem KDeniz BBora G
Düzen 3Deniz GBora BCem KEce GAyla B
Düzen 4Deniz BBora GCem KEce GAyla B

Soru 1. Hangisi kesinlikle doğrudur? A) Deniz'in aracı gridir. B) Bora'nın aracı 5 numaradadır. C) Ayla'nın aracı, Ece'ninkinin hemen sağındadır. D) Gri araçlar 1 ve 4 numaradadır.

  1. Ece ile Ayla aynı iki yerlik yanı paylaşır ve Ece solda: Ayla hep Ece'nin hemen sağında. A Düzen 2'de, B Düzen 3'te, D Düzen 2'de çürür (griler 1 ve 5).

Cevap: C

Soru 2. I. Deniz'in aracı beyazdır. II. Bora'nın aracı gridir ve 2 numaradadır. III. İki gri araç da Cem'inkinin solundadır. Hangileri olabilir? A) Yalnız I B) I ve II C) II ve III D) I, II ve III

  1. I Düzen 2 ve 4'te, II Düzen 4'te sağlanır.
  2. 1. adımdaki sayım: her yanda bir gri var; iki gri aynı yanda olamaz. III olamaz.

Cevap: B

Soru 3. Deniz'in aracı gri ise 1 numaradadır bilgisi de verilirse hangisi kesinlikle doğrudur? A) Deniz'in aracı 1 numaradaysa gridir. B) Deniz'in aracı 4 numaradaysa beyazdır. C) Bora'nın aracı gridir. D) Ece'nin aracı 1 numaradadır.

  1. Sembol: Deniz gri → Deniz = 1. Kural yalnız Deniz gri olduğunda çalışır; Deniz beyazsa hiçbir şey söylemez.
  2. Süzgeç (yalnız bu soru için): Düzen 1'de Deniz gri ama 4'te, silinir. Düzen 2 ve 4'te Deniz beyaz, kural uygulanmaz; Düzen 3'te Deniz gri ve 1'de. Kalan: Düzen 2, 3, 4.
  3. B: Deniz 4'te yalnız Düzen 2'de ve orada beyaz; öteki iki düzende Deniz 4'te değil, şık çürümez. Mantığı: Deniz 1'de değilse gri olamaz, gri olmayan da beyazdır.
  4. A kuralın tersidir: Düzen 4'te Deniz 1'de ama beyaz, A çürür. C Düzen 3'te, D Düzen 3 ve 4'te çürür.

Cevap: B

✔ Doğru

  • Çizelgeyi iki satır kur: kişi ve özellik.
  • Özellik sayılarından yer kalıbını çıkar (her yanda bir beyaz, bir gri).
  • “X ve Y” şıkkında iki satırı aynı düzende sına.

✘ Sık yapılan hata

  • Kişileri yerleştirip renkleri unutmak.
  • Renk sayılarını (2 + 2 + 1) kullanmamak.
  • Rengi bilinmeyen kişiye bir renk varsaymak.
  • “ise” kuralını ters okumak: Deniz 1'de diye gri sanmak.
Akılda kalsın: İkinci özellik = ikinci satır. Önce özelliğin sayım ve komşuluk kuralı yer kalıbını verir, sonra kişiler o kalıba oturur. Çok özellikli setleri Çok özellikli sınıflandırma sayfasında, tablo destekli biçimleriyle göreceğiz.
Sınavda

Nasıl sorulurEski tam kitapçıklarda sıralama setlerine renk ya da tür gibi ikinci bir özellik eklenir; sorular hem konumu hem özelliği birlikte sorar (“… beyazdır ve 2 numaradadır”).

Tuzakİki parçalı şıkta parçaları ayrı düzenlerde doğrulamak ve özelliğin sayım kısıtını kaçırmaktır.

↕Çözüm adımlarını sırala iki satırlı çizelge

Beş park yerine (1–5) Ayla, Bora, Cem, Deniz ve Ece park ediyor; araçların ikisi beyaz, ikisi gri, biri kırmızı ve aynı renk iki araç yan yana değil. Cem'in aracı kırmızı ve 3 numarada; Ayla'nın aracı beyaz, Ece'ninki gri ve Ece, Ayla'nın solunda; Bora, Deniz'in hemen sağında. Olası düzenleri bulma adımlarını sırala.

  1. [DB] bloğu bir yanı doldurur; o yandaki bir beyaz, bir gri Deniz ile Bora'ya iki sırada verilebilir.
  2. Cem'i 3 numaraya kırmızı olarak koy: geriye 1-2 ve 4-5 diye iki yan kalır.
  3. 2 yan seçimi × 2 renk sırası = 4 olası düzen; her birini koşullara karşı denetle.
  4. Kalan 2 beyaz ve 2 gri, aynı renk yan yana olamayacağı için her yana bir beyaz, bir gri olarak dağılır.

?Mini set

Ayla, Bora, Cem ve Deniz araçlarını yan yana 1–4 numaralı yerlere park ediyor. Araçların ikisi beyaz, ikisi gri ve aynı renkten iki araç yan yana değil. Ayla 2 numarada; Bora'nın aracı beyaz, Cem'inki gri. Buna göre hangisi kesinlikle doğrudur?

✓ D. Renkler dönüşümlü: 1 ile 3 bir renk, 2 ile 4 öteki renk. Bora ile Cem farklı renkte olduğundan biri 4 numarada (Ayla'nın rengi), öteki 1 ya da 3'te; Deniz kalan 1 ya da 3'e girer, yani Ayla'nın tersi renkte. A çürür: Cem 4'teyken Ayla gri, Bora 4'teyken Ayla beyaz; B ve C ancak bazı düzenlerde doğrudur (dört düzenin ikisinde).
KÖK · KESİNLEŞTİRME

Kaçıncı olabilir, en az kaç, hangi bilgi kesinleştirir?

ALES · DGS · Set tipleri · Okuma 8 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaSözel mantıkta “I, II ve III ifadelerinden hangileri olabilir” ve “hangisi olamaz” soruları nasıl çözülür?Bu konunun bağlandığı sayfadan (Sözel mantık setine giriş). Önce kendin cevapla, sonra aç.

“Hangileri olabilir?” sorusunda her öncül ayrı ayrı sınanır: öncülü sağlayan en az bir olası düzen varsa o öncül olabilir. Öncüllerin aynı düzende birlikte doğru olması gerekmez. “Hangisi olamaz?” sorusu “kesinlikle yanlış” sorusuyla aynıdır: hiçbir düzende sağlanmayan şık aranır. Bir ifadeyi “olamaz” saymak için bütün düzenler taranmalıdır.

Olabilir / olamaz

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

Sözel mantıkta “kaçıncı sırada olabilir”, “en az kaç” ve “hangisi bilinirse sıralama kesin belirlenir” soruları nasıl çözülür?

Kısa cevap: Bu üç kök aynı düzen listesinden çözülür. “Kaçıncı olabilir?” için kişinin sütunu bütün düzenlerde taranır. “En az / en çok kaç?” için uç düzenler karşılaştırılır. “Hangisi bilinirse sıralama kesin belirlenir?” için her şık ek koşul gibi uygulanır; tek düzen bırakan şık doğrudur.

Bir kurs koordinatörü “şu bilgiyi alırsam haftalık programı kesinleştirebilirim” diye düşünür; aradığı, bütün ihtimalleri tek bir programa indiren bilgidir.

Bu kökler eski tam kitapçıklarda “kesinlikle doğru / yanlış” kadar sık değildir, ama tam listeye sahip olan aday için en hızlı sorulardır. Özellikle “hangisi bilinirse kesin belirlenir” kökü, Sözel mantık setine giriş sayfasında gördüğümüz ek koşullu sorunun tersidir: orada ek koşul verilir ve sonuç sorulur; burada her şık bir ek koşul adayıdır ve listeyi tek satıra indireni ararsın. İki tuzak var: listeyi sıfıra indiren (çelişkili) bir şık doğru değildir; zaten kesin olan bir bilgi de listeyi daraltmaz.

Üç kök, tek liste
KökListede ne yapılır?Dikkat
“… kaçıncı sırada olabilir?”kişinin sütunundaki bütün değerleri toplabir düzende bile çıkan değer “olabilir”
“En az / en çok kaç …?”her düzende sayıyı yaz, en küçüğü / büyüğü aluç değer tek bir düzenden gelebilir
“Hangisi bilinirse … kesin belirlenir?”her şıkla listeyi süz, kalan düzeni saydoğru şık tam 1 düzen bırakır

Strateji: Olası düzen sayısı 4–5'i geçmiyorsa tam listeyi kur; dört soru da ondan çözülür. Daha çok dal açılıyorsa önce soru kökünü oku, yalnız gereken dalı izle. Dört soruluk bir sete 6–8 dakika ayır; 10 dakikayı aşıyorsan öteki sete geç, dönünce listen hazır olur.

Çözümlü set · sınav düzeyi · hedef süre ≈ 5 dk

1–3. soruları aşağıdaki bilgilere göre birbirinden bağımsız olarak cevaplayınız. Bir kursta Ayla, Bora, Cem, Deniz ve Ece pazartesiden cumaya her gün bir kişi olmak üzere birer gün ders verecektir. Şunlar bilinmektedir:

  • Ayla, Bora'dan önceki bir gün ders verir.
  • Cem, Ece'den iki gün önce ders verir.
  • Deniz pazartesi ders vermez.
  • Bora cuma ders vermez.
  1. Sembol: A < B, E = C + 2 (arada bir gün), D ≠ 1, B ≠ 5. En dar koşul Cem-Ece çifti: (1,3), (2,4) ya da (3,5).
  2. Cem-Ece (1,3): boş günler 2, 4, 5. Bora cuma olamaz ve Ayla ondan önce → Ayla 2, Bora 4, Deniz 5 → 1 düzen.
  3. Cem-Ece (2,4): boş günler 1, 3, 5. Deniz 1 olamaz, Bora 5 olamaz → Ayla 1, Bora 3, Deniz 5 → 1 düzen.
  4. Cem-Ece (3,5): boş günler 1, 2, 4. Deniz 1 olamaz ve Ayla Bora'dan önce → Ayla 1; Bora ile Deniz 2 ve 4'ü paylaşır → 2 düzen. Toplam 4.
  5. Denetim: her satırda Ayla Bora'dan önce, Ece Cem'den iki gün sonra, Deniz pazartesi değil, Bora cuma değil ✓.
Kurs seti: 4 olası düzen
PztSalıÇarşPerşCuma
Düzen 1AylaBoraCemDenizEce
Düzen 2AylaDenizCemBoraEce
Düzen 3AylaCemBoraEceDeniz
Düzen 4CemAylaEceBoraDeniz

Soru 1. Ece hangi günler ders verebilir? A) Çarşamba ya da cuma B) Yalnız cuma C) Çarşamba, perşembe ya da cuma D) Perşembe ya da cuma

  1. Ece sütunu: cuma, cuma, perşembe, çarşamba. Üç gün de bir düzende çıkıyor.

Cevap: C

Soru 2. Aşağıdakilerden hangisi bilinirse ders programı kesin olarak belirlenir? A) Ayla pazartesi ders verir. B) Bora perşembe ders verir. C) Deniz cuma ders verir. D) Deniz salı ders verir.

  1. Her şıkkı süzgeç yap: A 3 düzen, B 2 düzen (2 ve 4), C 2 düzen (3 ve 4), D 1 düzen (2) bırakır.

Cevap: D

Soru 3. Bora'dan önce ders veren kişi sayısı en az ve en çok kaçtır? A) 1 ve 3 B) 0 ve 3 C) 1 ve 2 D) 2 ve 3

  1. Bora salı, perşembe, çarşamba, perşembe: önündeki kişi 1, 3, 2, 3. Ayla hep önünde olduğu için 0 olamaz.

Cevap: A

✔ Doğru

  • Kesinleştirme kökünde her şıkla kalan düzeni say.
  • “Olabilir” değerleri için sütunun tamamını tara.
  • En az / en çokta her düzenin sayısını yaz.

✘ Sık yapılan hata

  • Zaten kesin olan bilgiyi (Ayla Bora'dan önce) “kesinleştirir” sanmak.
  • Listeyi sıfıra indiren şıkkı seçmek.
  • En küçük değeri koşullardan değil tek bir düzenden tahmin etmek.
Akılda kalsın: Kesinleştiren bilgi = listeyi tam bire indiren süzgeç. Sıfıra indiren çelişkidir, hiç daraltmayan zaten bilinendir.
Sınavda

Nasıl sorulurEski tam kitapçıklarda “… kişi hangisidir”, “hangileri kesin olarak bilinir” gibi doğrudan bulma kökleri seyrek ama düzenli görülür; hazırlık kaynaklarında “hangisi bilinirse sıralama kesin belirlenir” ve “en az kaç” kökleri de sık işlenir.

TuzakKesinleştirme sorusunda yalnız bir düzene bakıp şıkkın o düzenle uyumlu olmasını yeterli saymaktır.

▭Karışık mini set sabit konum · uzaklık · tür

Bir panelde Ayla, Bora, Cem, Deniz, Ece ve Ferit 1–6. sıralarda konuşacak. Ayla, Cem ve Ece akademisyendir ve iki akademisyen art arda konuşmaz. Bora dördüncü konuşur. Ayla ile Deniz arasında tam iki kişi konuşur.

Bu koşullarla olası düzen vardır. Her düzende Ayla ile Deniz'in arasında konuşan kişi olur. Yalnız bu boşluk için: Ferit ikinci konuşuyorsa Ayla . sırada konuşur.

?Mini set

Ayla, Bora, Cem ve Deniz 1–4. sıralarda sunum yapacak. Ayla, Bora'dan önce sunum yapacak; Cem ile Deniz art arda sunum yapacak; Ayla birinci sırada olmayacak. Aşağıdakilerden hangisi bilinirse sunum sırası kesin olarak belirlenir?

✓ A. Ayla 1 olamaz ve Bora'dan önce; [C/D] bloğu ancak 1-2'ye sığar, Ayla 3, Bora 4. Olası düzenler: Cem Deniz Ayla Bora · Deniz Cem Ayla Bora. Yalnız Cem ile Deniz'in sırası açık; A onu kapatır. B, C ve D iki düzende de zaten doğrudur, listeyi daraltmaz.
SET · İKİ BOYUT

İki boyutlu yerleşim: karşılıklı iki sıra

ALES · DGS · Set tipleri · Okuma 8 dk · 2 etkinlik

✎Konu anlatımı

Karşılıklı iki sıra, kat-daire ve yuvarlak masa gibi iki boyutlu yerleşim soruları nasıl çözülür, “karşısında” ve “çaprazında” ne demektir?

Kısa cevap: İki boyutlu yerleşimde çizelge bir ızgaradır. Karşılıklı iki sırada satırlar taraf, sütunlar sandalye numarasıdır: “karşısında” aynı numara ve öbür taraf, “yanında” aynı taraf ve numara farkı 1, “çaprazında” öbür taraf ve numara farkı 1 demektir. Karşılıklı bir çift bütün bir sütunu doldurur; önce o yerleştirilir.

Bir toplantı masasında “Ayla, Bora'nın tam karşısında oturuyor” bilgisi iki şey söyler: aynı numaralı sandalye ve masanın öbür tarafı.

Eski tam kitapçıkların sözel setlerinde bu tipe rastlanmadı; yine de hazırlıkta yaygın bir tiptir ve tek boyutlu sıralamanın yöntemleriyle çözülür. Fark, her koşulun iki koordinat taşımasıdır: taraf ve numara. Koşulları önce bu ikisine ayır: “pencere tarafında” yalnız tarafı, “1 numarada” yalnız numarayı söyler; “karşısında” ve “çaprazında” ikisini birden bağlar ve blok gibi davranır. İlk konudaki “önce boşlukları say” fikri burada sütunlara uygulanır.

Çözümlü set · karşılıklı iki sıra · hedef süre ≈ 4 dk

1–2. soruları aşağıdaki bilgilere göre birbirinden bağımsız olarak cevaplayınız. Bir toplantı masasının bir yanı pencere tarafı, öbür yanı kapı tarafıdır ve her tarafta üç sandalye vardır. Sandalyeler iki tarafta da aynı yönden 1, 2, 3 diye numaralanmıştır; aynı numaralı sandalyeler karşı karşıyadır. Ayla, Bora, Cem, Deniz, Ece ve Ferit bu sandalyelere birer kişi olacak biçimde oturmuştur. Şunlar bilinmektedir:

  • Ayla, Bora'nın tam karşısında oturur.
  • Cem, Deniz'in çaprazında oturur (öbür tarafta, numaraları 1 fark eder).
  • Ece 1 numaralı sandalyede oturur.
  • Bora ile Ferit yan yana oturmaz.
  1. Sembol: Ayla-Bora aynı numara, öbür taraf; Cem-Deniz öbür taraf, fark 1; E = 1 (taraf açık); Bora ile Ferit aynı tarafta bitişik değil.
  2. Karşılıklı çift bir numarayı iki taraftan doldurur. 1 olamaz (Ece orada). 2 olursa Cem ile Deniz'e 1 ve 3 numaralar kalır; fark 2 olduğu için çapraz olamazlar. O hâlde Ayla-Bora 3 numarada.
  3. Kalan dört sandalye 1 ve 2 numaralardır. Ece'nin karşısındaki 1 numaraya Cem ya da Deniz oturur; öteki, çapraz olmak için Ece'nin tarafında 2 numaraya.
  4. Kalan tek sandalye Ece'nin karşı tarafındaki 2 numara: Ferit her düzende 2 numarada.
  5. Ferit'in tarafındaki 3 numarada Bora otursa ikisi yan yana olurdu; orası Ayla'nın, Bora Ece'nin tarafında.
  6. Dal: Ece kapı tarafında ise Cem ile Deniz yer değiştirebilir → 2 düzen. Ece pencere tarafında ise iki taraf yer değiştirir → 2 düzen. Toplam 4.
  7. Denetim: her satırda Ayla ile Bora 3 numarada karşılıklı, Cem ile Deniz çapraz, Ece 1 numarada, Bora ile Ferit farklı taraflarda ✓.
Ece kapı tarafındaki dal. Altın sütun karşılıklı çift; Ece pencere tarafına geçince iki satır yer değiştirir. Dört düzenin hepsinde Ferit 2 numarada.Görsel: Sınav Defteri
İki sıra seti: 4 olası düzen (P pencere, K kapı)
P1P2P3K1K2K3
Düzen 1CemFeritAylaEceDenizBora
Düzen 2DenizFeritAylaEceCemBora
Düzen 3EceCemBoraDenizFeritAyla
Düzen 4EceDenizBoraCemFeritAyla

Soru 1. Hangisi kesinlikle doğrudur? A) Ayla pencere tarafında oturur. B) Ferit 2 numaralı sandalyede oturur. C) Cem 1 numaralı sandalyede oturur. D) Bora, Ece'nin karşısında oturur.

  1. 4. adımın gizli sonucu: Ferit her düzende 2 numarada. A Düzen 3'te, C Düzen 2'de çürür; D hiçbir düzende yok (Bora Ece'nin tarafında).

Cevap: B

Soru 2. Hangisi kesinlikle yanlıştır? A) Deniz 2 numaralı sandalyede oturur. B) Cem ile Ece aynı tarafta oturur. C) Bora ile Ece farklı taraflarda oturur. D) Cem, Ferit'in karşısında oturur.

  1. 5. adım: Bora her düzende Ece'nin tarafında; C olamaz. A Düzen 1'de, B Düzen 2'de, D Düzen 3'te sağlanır.

Cevap: C

Ek bilgi: kat × daire ve yuvarlak masa

Aynı ızgara yöntemi iki tipte daha kullanılır. Kat × daire: satırlar kat, sütunlar taraftır (sol, sağ). “K, L'nin tam üst katında” aynı taraf ve bir kat yukarı demektir; dikey bir blok gibi taşınır. “Üst katında” yalnız katı söyler, taraf açıktır. Katta iki daire varsa “aynı katta” oturan iki kişi o satırı doldurur.

Yuvarlak masa: sandalyeleri saat yönünde numarala; son sandalye ilkine komşudur (altı kişide 6 ile 1). Altı kişilik masada karşılıklı sandalyelerin farkı 3'tür. Sandalyeler numaralı değilse birini 1'e koymak serbesttir, çünkü masa döndürülünce düzen değişmez.

✔ Doğru

  • Her koşulu taraf ve numara diye iki koordinata ayır.
  • Karşılıklı çifti bir sütun olarak ilk yerleştir.
  • Çaprazı “öbür taraf + numara farkı 1” diye sına.

✘ Sık yapılan hata

  • “Karşısında” ile “çaprazında”yı karıştırmak (numara farkını unutmak).
  • “Yan yana”yı öbür taraftaki kişiye uygulamak.
  • Yuvarlak masada 6 ile 1'in komşuluğunu unutmak.
Akılda kalsın: İki boyut = iki koordinat. “Karşısında” ve “tam üstünde” bir sütunu, “aynı katta” bir satırı doldurur; en güçlü koşullar bunlardır. Masada daire kapanır: son sandalye ilkine komşudur.
Sınavda

Nasıl sorulurEski tam kitapçıklarda karşılıklı sıra, kat-daire ya da masa düzeni setine rastlanmadı; ALES ve DGS'de görülürse yöntem aynıdır: ızgara çiz, iki koordinatlı koşulu blok yap, olası düzenleri yaz.

Tuzak“karşısında” ile “çaprazında”yı ve “üst katında” ile “tam üst katında”yı karıştırmaktır.

⇄Bilgi eşleştirme cümle → çizelgedeki anlamı

?Mini set

Altı kişilik yuvarlak bir masada sandalyeler saat yönünde 1'den 6'ya numaralıdır (6 ile 1 yan yana). Ayla 1 numarada, Bora Ayla'nın karşısında oturuyor. Cem ile Deniz yan yana; Ece, Bora'nın yanında değil; Ferit 2 numarada değil. Buna göre hangisi kesinlikle doğrudur?

✓ C. Bora 4'te; Ece 3 ve 5'e (Bora'nın yanları) oturamaz, 2 ya da 6'ya oturur; ikisi de Ayla'nın komşusu. Olası düzenler (1→6): Ayla Cem Deniz Bora Ferit Ece · Ayla Deniz Cem Bora Ferit Ece · Ayla Ece Ferit Bora Cem Deniz · Ayla Ece Ferit Bora Deniz Cem. A üçüncü düzende çürür; B yalnız ilk düzende doğru; D olamaz, karşıdaki sandalye Bora'nın.

Karma tekrar

Önceki 1 sayfadan karışık 6 soru. Sınavdaki gibi konular karışık gelir; hangi konudan olduğunu çözümde görürsün. Birkaç gün sonra yeniden çöz.

?Soru 1

Ayla, Bora, Cem, Deniz ve Ece pazartesiden cumaya her gün bir kişi olmak üzere birer gün nöbet tutuyor. Bora, Ayla'dan hemen sonraki gün; Deniz, Cem'den önceki bir gün nöbet tutuyor; Ece çarşamba nöbet tutuyor. Buna göre hangisi kesinlikle doğrudur?

✓ A. Ece çarşamba olduğundan [AB] bloğu ya Pzt-Salı ya Perş-Cuma'dır; kalan iki gün de bitişiktir ve oraya Deniz ile Cem (Deniz önce) girer. Olası düzenler: Ayla Bora Ece Deniz Cem · Deniz Cem Ece Ayla Bora. İkisinde de Cem ile Deniz art arda. B ikinci düzende çürür; C ikinci düzende çürür (Deniz pazartesi); D birinci düzende çürür (Bora salı).Kaynak: Sözel mantık setine giriş · Kesinlikle doğru / yanlış

?Soru 2

Ece, Ferit, Gül ve Hakan dört katlı bir apartmanın 1–4. katlarında oturuyor; her katta bir kişi. Hakan, Gül'ün bir üst katında oturuyor. Ece 1. katta, Ferit 4. katta oturmuyor. Buna göre aşağıdakilerden hangisi kesinlikle yanlıştır?

✓ B. Gül-Hakan bloğu 1-2, 2-3 ya da 3-4'te; olası düzenler (1→4): Ferit Ece Gül Hakan · Ferit Gül Hakan Ece · Gül Hakan Ferit Ece. Ferit yalnız 1. ya da 3. katta olur. A olabilir: ikinci düzende Ece 4. katta; C olabilir: aynı düzende Gül 2. katta; D olabilir: ilk düzende Hakan 4. katta.Kaynak: Sözel mantık setine giriş · Setin yeri ve süre

?Soru 3

Ece, Ferit, Gül, Hakan ve İpek iki araçla yola çıkıyor: biri 3, öteki 2 kişilik ve ikisi de dolu. Ece ile Ferit farklı araçta; Gül ile Hakan farklı araçta; İpek 3 kişilik araçta. I. Ece ile Gül aynı araçtadır. II. Ferit, İpek'le aynı araçta değildir. III. Gül ile Hakan'dan hiçbiri İpek'le aynı araçta değildir. Hangileri olabilir?

✓ B. 3 kişilik araç = İpek + Ece/Ferit'ten biri + Gül/Hakan'dan biri; 4 düzen var. I ve II aynı düzende bile sağlanır: Ece-Gül-İpek ve Ferit-Hakan. III olamaz: Ece ile Ferit'ten yalnız biri İpek'in aracına girebildiği için üçüncü koltuğu Gül ya da Hakan doldurmak zorunda. A, II'yi sağlayan düzeni aramamaktır; C ve D, sayımdan çıkan bu zorunluluğu kaçırmaktır.Kaynak: Sözel mantık setine giriş · Olabilir / olamaz

?Soru 4

Ferit, Gül, Hakan ve İpek bir otobüs hattının art arda dört durağında birer kişi olmak üzere iniyor. Gül, Hakan'dan önce iniyor; İpek ile Ferit art arda duraklarda iniyor; Hakan son durakta inmiyor. Buna göre hangisi kesinlikle doğrudur?

✓ D. G < H ve H ≠ 4 olduğundan Hakan 2. ya da 3. Hakan 3. olsa kalan iki boş durak bitişik olmaz, [F/İ] sığmaz; o hâlde Gül 1, Hakan 2, [F/İ] 3-4. Olası düzenler: G H F İ · G H İ F. A ilk düzende çürür (İpek 4. ama ikincide 3.); B ikinci düzende çürür; C ikinci düzende çürür, çünkü [F/İ] sırayı açık bırakır.Kaynak: Sözel mantık setine giriş · Koşulları sembole çevirme

?Soru 5

Beş katlı bir otoparkın 1–5. katlarına Ayla, Bora, Cem, Deniz ve Ece'nin araçları birer tane park edilmiştir. Ayla'nın aracı Cem'inkinden alt kattadır; Bora ile Ece'nin araçları bitişik katlardadır; Deniz'in aracı 2. kattadır. Ece'nin aracı Cem'inkinden alt kattaysa hangisi kesinlikle doğrudur?

✓ D. [B/E] bloğu 1. kata sığmaz (2. katta Deniz var), 3-4 ya da 4-5'te; Ayla 1. katta. 4 düzen var; süzgeç “Ece, Cem'den alt katta” yalnız Ayla Deniz Bora Ece Cem ile Ayla Deniz Ece Bora Cem'i bırakır, ikisinde de Cem 5. katta. A ve B yalnız ilk kalan düzende, C yalnız ikincisinde doğrudur; ek koşul iki düzen bırakır, tek birine bakmak yetmez.Kaynak: Sözel mantık setine giriş · Ek koşullu soru, tam set

?Soru 6

Ece, Ferit, Gül ve Hakan mavi, sarı, yeşil ve mor toplantı odalarından birer tanesini ayırtıyor; her odayı bir kişi alıyor. Ece mavi ya da sarı odayı alıyor; Ferit mavi odayı almıyor; Gül yeşil odayı alıyor; Hakan sarı odayı almıyor. Buna göre hangisi kesinlikle yanlıştır?

✓ C. Gül yeşil; Ece'de dallan. Ece mavi ise Hakan sarıyı alamaz, mor alır, Ferit sarı alır. Ece sarı ise Ferit maviyi alamaz, mor alır, Hakan mavi alır. Ece sarıyken Hakan hiçbir dalda mor almaz. A ikinci dalda sağlanır; B ve D birinci dalda sağlanır, bu yüzden kesin yanlış değildir.Kaynak: Sözel mantık setine giriş · Çizelge ve dallandırma
+
Daha fazla soru çözmek ister misin?Sözel Mantık soruları hazırlanıyor. Şimdilik bu sayfadaki etkinlikler ve sondaki karma tekrarla kendini dene.
Soru çöz →