İstatistiksel araştırma: veri türü, evren ve örneklem
MEB 7. sınıf · İstatistiksel araştırma süreci · Okuma 3 dk · 2 etkinlik
Önce hatırlaİstatistiksel araştırma nasıl yapılır, kategorik ve nicel veri nedir?6. sınıftan (Veri analizi ve deneysel olasılık). Önce kendin cevapla, sonra aç.
İstatistiksel araştırma beş adımda ilerler: soru sor, veri toplamayı planla, veriyi topla, analiz et, yorumla. Renk, spor dalı gibi sayı olmayan cevaplar kategorik veridir. Kardeş sayısı, gol sayısı gibi sayılarak bulunan cevaplar nicel (kesikli) veridir.
Araştırma sorusu ve veri türleri
✎Konu anlatımı
Kategorik ve sürekli veri nedir, evren ve örneklem nasıl seçilir?
Kısa cevap: Sayıyla ifade edilmeyen, gruplara ayrılan veri kategoriktir (en sevilen spor). Ölçülerek elde edilen, iki değer arasında her değeri alabilen veri nicel sürekli veridir (boy, sıcaklık, süre). Araştırmanın ilgilendiği bütün gruba evren, veri toplanan ve evreni temsil eden parçaya örneklem denir.Okulundaki 7. sınıfların günde ne kadar süre ekrana baktığını merak ediyorsun. Herkese sormak zor; kime soracağını seçmelisin.
6. sınıfta kardeş sayısı gibi kesikli veriyle çalıştın. Ekran süresi ise ölçülür; 2 saat, 2,5 saat ya da 2 saat 10 dakika olabilir. İki değer arasındaki her değeri alabilen böyle veriye nicel sürekli veri denir. 6. sınıftan tanıdığın kategorik veri ise "en sevilen oyun türü" gibi gruplara ayrılır.
Araştırmanın sonuç söylemek istediği bütün gruba evren denir: okuldaki bütün 7. sınıf öğrencileri. Verinin toplandığı küçük gruba örneklem denir. İyi bir örneklem evreni temsil eder. Her şubeden rastgele seçilen 10'ar öğrenci iyi bir örneklemdir; yalnız bilgisayar kulübü üyeleri değildir.
Veri toplarken kişilerden izin alınır, adları paylaşılmaz.
Hangileri sürekli veridir? a) bir fidanın boyu b) en sevilen meyve c) koşu süresi
Önce kendin dene → Çözümü göster
- Boy ve süre ölçülür, ara değerler alabilir: sürekli.
- Meyve adı gruptur: kategorik.
Cevap: a ve c
Bir belediye, ilçedeki parkların yeterli olup olmadığını sormak için yalnız bir parktaki sabah yürüyüşçülerine anket yapıyor. Örneklem uygun mudur?
Önce kendin dene → Çözümü göster
- Evren ilçede yaşayan herkestir.
- Bir parkın sabah kullanıcıları çocukları, çalışanları, parka gelmeyenleri temsil etmez.
Cevap: uygun değildir
Nasıl sorulurBir araştırma sorusu ve veri toplama yolu anlatılır; evren, örneklem ya da veri türü hakkındaki yargılar sorulur.
TuzakTek bir gruptan toplanan veriyi bütün evrene genellemek.
İpucu"Sonuç kimin hakkında söylenecek?" sorusu evreni verir.
?Soru çöz
Zeynep'in araştırma planı aşağıdaki karttadır.
| Soru | Okulumuzdaki 7. sınıflar günde kaç saat ekrana bakıyor? |
|---|---|
| I. Evren | Okuldaki bütün 7. sınıf öğrencileri |
| II. Veri türü | Kategorik |
| III. Örneklem | Her şubeden rastgele 10 öğrenci |
Buna göre plandaki hangi satırlar doğrudur?
↕Araştırmanın adımlarını sırala
- Seçilen öğrencilerden izin alıp süreleri kaydet
- Araştırma sorusunu yaz
- Bulguları soruya göre yorumla
- Evreni ve örneklemi belirle
- Veriyi grafikle göster, ortalamasını bul