Eş küplerle yapılar: önden, üstten, yandan bakmak
MEB 7. sınıf · Geometrik nicelikler (1) · Okuma 4 dk · 2 etkinlik
✎Konu anlatımı
Küplerden yapılan bir yapının önden, üstten ve sağdan görünümü nasıl çizilir?
Kısa cevap: Eş küplerden kurulan bir yapıya bir yönden dik bakınca gördüğün kareler o yönün görünümüdür. Önden görünümde her sütunun en yüksek kulesi, üstten görünümde yapının tabanda kapladığı yer görünür. Görünümler arkadaki küpleri gizleyebilir; bu yüzden küp sayısı görünümlerden her zaman kesin bulunamaz.Bir mimar maketin fotoğrafını üç yönden çeker: karşıdan, tepeden ve yandan. Üç fotoğraf yan yana konunca binanın biçimi anlaşılır.
Eş küplerle bir yapı kurduğunu düşün. Yapıya tam karşıdan, göz hizasından bakınca gördüğün şekle önden görünüm denir. Tepeden bakınca üstten görünüm, sağ yandan bakınca sağdan görünüm elde edilir. Soldan ve arkadan görünüm de aynı yolla çizilir.
Görünümler, 5. sınıfta birim karelerle çizdiğin şekiller gibi kareli kâğıda çizilir. Önden görünümü çizerken her sütunda öndeki ya da arkadaki kulelerden en yüksek olanı al. Soldaki sütunda ön kule 1, arka kule 3 küp; önden 3 kare görünür. Görünümler yalnız dış çizgiyi verir, gizli küpleri saymaz.
Görünümlerden yapıyı geri kurmak da mümkündür. Üstten görünümdeki her kareye o noktadaki kule yüksekliğini yazarsan yapı tam belli olur. Yalnız önden ve üstten görünüm verilmişse yapı için en az ve en çok küp sayısı sorulabilir.
Yukarıdaki yapının sağdan görünümünde kaç kare vardır?
Önce kendin dene → Çözümü göster
- Sağdan iki sıra görünür: ön sıranın en yüksek kulesi 2, arka sıranınki 3.
- 2 + 3 = 5 kare.
Cevap: 5 kare
Bir yapının önden görünümü yan yana 3 kare, üstten görünümü 2 sıralı 3 sütunluk 6 karedir. Yapıda en az ve en çok kaç küp olabilir?
Önce kendin dene → Çözümü göster
- Önden tek kat görünüyor: hiçbir kule 1'den yüksek değil. Üstten 6 kare dolu: her karede 1 küp.
- Bu durumda en az ve en çok sayı aynıdır: 6.
Cevap: en az 6, en çok 6
Nasıl sorulurKüp yapısının çizimi ya da üstten görünümü sayılarla verilir; bir görünümdeki kare sayısı ya da toplam küp sayısı sorulur.
TuzakÖnden görünümde öndeki ve arkadaki küpleri toplamak.
İpucuHer sütunda yalnız en yüksek kuleyi say.
▭Boşluk doldurma
Konu anlatımındaki yapıda toplam küp vardır. Önden görünümünde kare bulunur.
?Soru çöz Bursluluk tarzı
Eş küplerle kurulan bir yapının üstten görünümü aşağıdadır. Her karedeki sayı o noktada üst üste duran küp sayısını gösterir.
Buna göre yapının önden görünümünde kaç kare vardır?