Değişken ve cebirsel ifade: bilinmeyeni harfle yazmak
MEB 6. sınıf · İşlemlerle cebirsel düşünme ve değişimler · Okuma 4 dk · 2 etkinlik
Önce hatırlaEşitliğin korunumu nedir, değişme, birleşme ve dağılma özellikleri nasıl kullanılır?5. sınıftan (İşlemlerle cebirsel düşünme). Önce kendin cevapla, sonra aç.
Bir eşitliğin iki tarafına aynı işlemi yaparsan eşitlik bozulmaz. Toplama ve çarpmada sayıların yeri ya da gruplanışı sonucu değiştirmez. Çarpma, toplama ve çıkarma üzerine dağılır: 6 × (10 + 3) = 6 × 10 + 6 × 3.
Eşitliğin korunumu ve işlem özellikleri
✎Konu anlatımı
Değişken nedir, sözel bir durum cebirsel ifadeyle nasıl yazılır?
Kısa cevap: Değeri bilinmeyen ya da değişebilen bir niceliği gösteren harfe değişken denir. İçinde en az bir değişken ve işlem bulunan ifadeye cebirsel ifade denir. "Bir sayının 3 katının 5 eksiği" cebirsel olarak 3 · n − 5 yazılır.Kumbarana her hafta aynı miktarda para atıyorsun ama kaç hafta biriktireceğin belli değil. Toplamı söylemek için bir harfe ihtiyacın var.
5. sınıfta bilinmeyeni □ gibi bir kutuyla gösterdin. Artık kutu yerine harf kullanıyoruz. Kaç hafta biriktireceğini h ile gösterelim. h; 3, 10 ya da 52 olabilir. Farklı değerler alabilen bu harfe değişken denir.
Her hafta 20 TL atıyorsan toplam 20 · h olur. İçinde değişken ve işlem bulunan böyle ifadelere cebirsel ifade denir. Sayı ile harf arasındaki çarpma işareti çoğu zaman yazılmaz: 20 · h = 20h.
| Sözel ifade | Cebirsel ifade |
|---|---|
| bir sayının 7 fazlası | n + 7 |
| bir sayının 4 katı | 4 · n |
| bir sayının yarısı | n2 |
| bir sayının 3 katının 5 eksiği | 3 · n − 5 |
| bir sayının 2 fazlasının 3 katı | 3 · (n + 2) |
Son iki satıra dikkat et. "3 katının 5 eksiği" önce çarpar, sonra çıkarır. "2 fazlasının 3 katı" ise önce toplar; bu yüzden parantez gerekir. 3n, n'nin 3 katıdır; 3 + n değildir.
"Ayşe'nin yaşının 2 katının 4 fazlası" ifadesini Ayşe'nin yaşı a olmak üzere yaz.
Önce kendin dene → Çözümü göster
- 2 katı: 2 · a.
- 4 fazlası: 2 · a + 4.
Cevap: 2a + 4
Bir defter 45 TL, bir kalem k TL'dir. 2 defter ve 3 kalemin toplam tutarını gösteren cebirsel ifade nedir?
Önce kendin dene → Çözümü göster
- 2 defter: 2 × 45 = 90 TL. 3 kalem: 3 · k TL.
- Toplam: 3k + 90.
Cevap: 3k + 90
Nasıl sorulurAlışveriş, yaş ya da birikim durumu anlatılır; bunu gösteren cebirsel ifade sorulur.
Tuzak"2 fazlasının 3 katı" yerine parantezsiz 3n + 2 yazmak.
İpucuCümleyi sondan başa değil, işlem sırasıyla oku.
⇄Sözel ifadeyi cebirsel ifadeyle eşleştir
?Soru çöz
Can'ın masasındaki kalemler şekilde gösterilmiştir.
Can üç cümle yazdı:
I. Masadaki kalemlerin sayısı 3 · n + 2'dir.
II. Her kutuda 4 kalem varsa masada 14 kalem vardır.
III. Masadaki kalemlerin sayısı 3 · (n + 2)'dir.
Buna göre hangileri doğrudur?