KPSS'siz memur olunur mu?
Genel olarak hayır: A grubu kurum giriş sınavı da B grubu merkezi yerleştirme de KPSS'ye dayanır. İstisnalar 657 sayılı Kanun md. 59'daki üst kadrolar ile engelli, malul ve şehit yakını gibi özel kanunlu yollardır.
KAMUYA GİRİŞ · RESMÎ KAYNAKLI
Kısa cevap: KPSS'siz yollar dardır: ortaöğretim ve altı düzeyde noter kurasıyla alınan sürekli işçilik, 375 sayılı KHK ek md. 6'daki sözleşmeli bilişim personeli, Hukuk Mesleklerine Giriş Sınavıyla hâkim-savcı adaylığı, malul ve şehit yakını istihdamı (3713 ek md. 1) ve bazı üst kadrolar (657 md. 59). Memur, 4/B sözleşmeli ve önlisans-lisans işçi alımlarının çoğu KPSS ister.
Kaynak: Kamu Kurum ve Kuruluşlarına İşçi Alınmasında Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik (2009/15188), md. 5, 10–12, 17 ↗ · 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname, ek md. 6 (sözleşmeli bilişim personeli) ↗ · 2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanunu, md. 8, 9, 9/A ↗ · 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu, ek md. 1 ↗ · 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, md. 53 (engelli), md. 59 (istisnai memurluklar) ↗
“KPSS'siz” aramasının çoğu kez karşılığı yoktur: memur, 4/B sözleşmeli ve önlisans-lisans düzeyindeki işçi alımları KPSS puanına bağlıdır. KPSS'nin devreye girmediği ya da yerine başka bir sınavın geçtiği yollar mevzuatta tek tek sayılıdır. Aşağıda önce KPSS'nin şart olduğu alımlar, sonra bu istisna yollar dayanak maddeleriyle tablolaştırıldı.
Kaynak: Kamu Görevlerine İlk Defa Atanacaklar İçin Yapılacak Sınavlar Hakkında Genel Yönetmelik ve 7 resmî kaynak daha · Son kaynak kontrolü:
| Alım türü | KPSS'nin yeri | Dayanak |
|---|---|---|
| A grubu memur (kurum giriş sınavı) | Adayın kurumun belirleyeceği taban puanın üzerinde KPSS puanı olması gerekir; kurumun mevzuatında hüküm varsa KPSS puanları giriş sınavı yapılmadan da doğrudan atamada kullanılabilir. | Genel Yönetmelik md. 12 ve 14 |
| B grubu memur | Kadrolara KPSS sonuçlarına göre ÖSYM'nin merkezi yerleştirmesiyle atanılır. | Genel Yönetmelik md. 19–22 |
| 4/B sözleşmeli personel | KPSS (B) grubu puan sıralaması esastır; kurum bu sıralamadan kadro sayısının belli katına kadar adayı yazılı ve/veya sözlü sınava çağırabilir. | Esaslar Ek md. 2 |
| Sürekli işçi, önlisans ve lisans düzeyi | Başvuranlar KPSS puanıyla sıralanır (engelli taleplerinde EKPSS). | İşçi Alımı Yönetmeliği md. 10 ve 11 |
Kaynak: Kamu Görevlerine İlk Defa Atanacaklar İçin Yapılacak Sınavlar Hakkında Genel Yönetmelik, md. 12–14, 19–22 ↗ · Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar (Bakanlar Kurulu Kararı 7/15754), Ek md. 2 (sınav şartı) ↗ · Kamu Kurum ve Kuruluşlarına İşçi Alınmasında Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik (2009/15188), md. 5, 10–12, 17 ↗
| Yol | Nasıl alınır? | Dayanak |
|---|---|---|
| Sürekli işçi (ortaöğretim ve altı) | Taleplerde İŞKUR'a bildirilir; ortaöğretim ve daha alt eğitim düzeyindeki, temizlik, güvenlik ve koruma, bakım ve onarım hizmetlerindeki ve eğitim şartı aranmayan yeraltı kömür ve maden işlerindeki talepler için adaylar noter huzurunda çekilen kurayla belirlenir. Kuradan sonra yapılan kurum sınavı bu üç hizmet grubunda yalnız sözlüdür. Öncelik hakkı sahiplerinde KPSS ya da EKPSS'ye girme zorunluluğu aranmaz. | İşçi Alımı Yönetmeliği md. 5/7, md. 10, 12 ve 17 |
| Sözleşmeli bilişim personeli | Büyük ölçekli bilgi işlem birimlerinde tam ya da kısmî zamanlı, ya da bilişim projeleriyle sınırlı çalıştırılır; en fazla 30 kişi (Maliye Bakanı bu sayıyı kurumlar itibariyle 100’e kadar yükseltebilir). İlgili mühendislik bölümlerinden mezuniyet, yazılım ya da ağ konusunda 3 ya da 5 yıllık mesleki tecrübe ve iki programlama dilini bildiğini belgeleme gibi koşullar aranır. Ücret tavanı 4/B sözleşme ücreti tavanının 4, 3 ve 2 katıdır. | 375 sayılı KHK ek md. 6 |
| Hâkim ve savcı yardımcılığı | KPSS yerine Hukuk Mesleklerine Giriş Sınavı ya da İdari Yargı Ön Sınavında başarılı olma şartı vardır; sonra yazılı yarışma sınavı ve mülakat yapılır. | 2802 sayılı Kanun md. 8 ve 9/A |
| Cumhurbaşkanlığı, TBMM ve bazı üst kadrolar | Cumhurbaşkanlığı ve TBMM memurlukları ile madde metninde tek tek sayılan bazı üst kadrolara (örneğin bakan yardımcılıkları), kanunun atanma ve sınavlara ilişkin hükümlerine bağlı olmaksızın tahsis edilmiş derece aylığıyla memur atanabilir. | 657 sayılı Kanun md. 59 |
| Engelli memur (EKPSS) | Kurumlar kadrolarının %3'ü oranında engelli çalıştırmak zorundadır; engelliler için sınav, ilk defa atanacakların sınavından ayrı zamanlı, engel gruplarına göre hazırlanarak merkezî yapılır. Bu, KPSS değil engelliler için ayrı bir sınavdır. | 657 sayılı Kanun md. 53 |
| Malul sayılanlar ile terör ve şehit yakınları | Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı hak sahibi olduğunu belirleyip kamu kurumlarına bildirir; Bakanlıkça kura sonucu atama teklifi yapılır. Atanılacak kadronun nitelik ve şartları aranır, ancak sınavlara ilişkin hükümler hariçtir. | 3713 sayılı Kanun ek md. 1 |
| Korunma altında yetişen gençler | En az ortaöğretim mezunu, en az beş yıl kurulu bakımı ya da koruyucu aile modelinden yararlanmış ve 18 yaşından sonraki beş yıl içinde başvuru yapmış olmak gibi şartlar vardır. Merkezî yerleştirme, merkezî sınav sonuçlarına göre yapılır; kanun bu sınavın adını yazmaz. Kurumlar dolu kadro ve pozisyonlarının binde biri kadar yerleştirme yapar. | 2828 sayılı Kanun ek md. 1 |
Her yolda genel memurluk şartları (adli sicil, askerlik, öğrenim vb.) yine aranır; tablodaki istisna yalnız KPSS şartı içindir.
Kaynak: Kamu Kurum ve Kuruluşlarına İşçi Alınmasında Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik (2009/15188), md. 5, 10–12, 17 ↗ · 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname, ek md. 6 (sözleşmeli bilişim personeli) ↗ · 2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanunu, md. 8, 9, 9/A ↗ · 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, md. 53 (engelli), md. 59 (istisnai memurluklar) ↗ · 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu, ek md. 1 ↗ · 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu, ek md. 1 (22/4/2026 tarihli 7578 sayılı Kanunla değişik) ↗
Bu alımların birçoğunda KPSS puan türü ilanda istenir; hangi ilanda istenmediği ilan metninden okunmalıdır. Bu yüzden bunlar “KPSS'siz yol” sayılmaz. Alım sayfalarımızda ilan arşivinden hangi ilanlarda hangi puan türü yazdığı görülür.
Genel olarak hayır: A grubu kurum giriş sınavı da B grubu merkezi yerleştirme de KPSS'ye dayanır. İstisnalar 657 sayılı Kanun md. 59'daki üst kadrolar ile engelli, malul ve şehit yakını gibi özel kanunlu yollardır.
Önlisans ve lisans düzeyindeki taleplerde KPSS puanıyla, ortaöğretim ve altı düzeydeki ve temizlik, güvenlik, bakım-onarım hizmetlerindeki taleplerde noter kurasıyla aday belirlenir.
Bilgisayar, yazılım, elektrik, elektronik ya da endüstri mühendisliği gibi bölümlerden mezuniyet, 3 ya da 5 yıllık mesleki tecrübe ve iki programlama dilini bildiğini belgeleme gibi şartlar 375 sayılı KHK ek md. 6'da yazılıdır.
Hayır; Hukuk Mesleklerine Giriş Sınavı ya da İdari Yargı Ön Sınavında başarılı olmak, ardından yazılı yarışma sınavı ve mülakatı geçmek gerekir.
Engelliler için sınav, ilk defa atanacakların sınavından ayrı zamanlı olarak merkezî yapılır; kurumların engelli kontenjanı kadro sayılarının %3'üdür. Bu sınav KPSS'nin yerine geçer.
Bu sayfadaki bilgiler tarihinde yukarıdaki resmî kaynakların yürürlükteki metniyle karşılaştırıldı. Mevzuat ve kılavuzlar değişebilir; başvuru ya da işlem öncesinde kaynağın güncel metnini esas alın. Yanlış ya da eskimiş bir bilgi görürseniz bize bildirin.