KAMUYA GİRİŞ · RESMÎ KAYNAKLI

Akademik kariyer: araştırma görevlisinden profesöre şartlar ve süreler

Kısa cevap: Akademik kariyer dört basamaktır: araştırma görevlisi (35 yaşını doldurmamış, ALES en az 70, yabancı dil en az 50; en çok 3 yıl atanır), doktor öğretim üyesi (doktora; en çok 4 yıl atanır), doçent (yabancı dil en az 55, yılda en az iki başvuru dönemi) ve profesör (doçentlik sonrası en az 5 yıl çalışma).

Kaynak: 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu, md. 23, 24, 26, 31, 33, 50/d; ek md. 30 ↗ · Öğretim Üyesi Dışındaki Öğretim Elemanı Kadrolarına Yapılacak Atamalarda Uygulanacak Merkezi Sınav ile Giriş Sınavlarına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik (RG 9.11.2018, 30590; değişiklikleriyle, son değişiklik RG 6.3.2026), md. 6, 7, 10, 12 ↗

Üniversitede kalıcı kadro doğrudan kapıdan değil, basamak basamak alınır. Her basamağın şartı kanunla, ayrıntısı yönetmelikle ve üniversitelerin YÖK onaylı ek koşullarıyla belirlenir; ilan metni her zaman bu sayfadan öncelikli kaynaktır.

Kaynak: 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu ve 2 resmî kaynak daha · Son kaynak kontrolü:

Basamakların şartları ve süreleri

BasamakTemel şartAtama süresi ve usulDayanak
Araştırma görevlisi (33/a)Sınav yılının 1 Ocak’ı itibarıyla 35 yaşını doldurmamış olmak; devlet üniversitelerinde tezli yüksek lisans, doktora ya da sanatta yeterlik öğrencisi olmak; ALES en az 70, yabancı dil en az 50En çok 3 yıl atanır; süre sonunda görev kendiliğinden biter, aynı usulle yeniden atanabilir2547 md. 33/a; yönetmelik md. 6, 7
Öğretim görevlisiEn az tezli yüksek lisans (meslek yüksekokullarında YÖK’ün belirlediği uzmanlık alanları hariç); ALES en az 70, yabancı dil en az 50 (meslek yüksekokullarında yabancı dil ağırlıklı kadrolar dışında dil şartı aranmaz)Yönetim kurulu görüşü ve rektör onayıyla atanır; öğretim üyesi kadrosuna geçici olarak en çok 2 yıl süreyle atanabilir2547 md. 31; yönetmelik md. 6, 7, 14
Doktor öğretim üyesiDoktora ya da tıpta, diş hekimliğinde, eczacılıkta ve veteriner hekimlikte uzmanlık ya da sanatta yeterlikRektör atar, en çok 4 yıl; süre bitince görev kendiliğinden sona erer, yeniden atanabilir. İlan sonrası biri kurum dışından olmak üzere üç profesör ya da doçent yazılı mütalaa verir2547 md. 23
DoçentDoçentlik unvanı; üniversite ek koşulları (YÖK onaylı)Üç profesörün (en az biri üniversite dışından) raporu ve yönetim kurulu kararıyla rektör atar2547 md. 24/d, 24/e
ProfesörDoçentlik unvanından sonra ilgili bilim alanında en az 5 yıl çalışmış olmak ve özgün yayın yapmış olmak; yayınlardan biri başlıca araştırma eseriBeş profesörün (en az üçü başka üniversiteden) raporu üzerine rektör atar2547 md. 26

Üniversiteler kanundaki asgari şartlara ek olarak YÖK onayıyla ek koşul koyabilir.

Kaynak: 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu, md. 23, 24, 26, 31, 33, 50/d; ek md. 30 ↗ · Öğretim Üyesi Dışındaki Öğretim Elemanı Kadrolarına Yapılacak Atamalarda Uygulanacak Merkezi Sınav ile Giriş Sınavlarına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik (RG 9.11.2018, 30590; değişiklikleriyle, son değişiklik RG 6.3.2026), md. 6, 7, 10, 12 ↗

33/a ile 50/d farkı ve ÖYP’nin durumu

StatüKimdirAtama süresiDayanak
33/a araştırma görevlisiKadroya sınavla (ALES, yabancı dil, giriş sınavı) atanan, 35 yaş sınırı olan araştırma görevlisiEn çok 3 yıl; yeniden atanabilir2547 md. 33/a
50/d araştırma görevlisiLisansüstü öğretim gören öğrencilerin araştırma görevlisi kadrosuna atanmasıHer defasında 1 yıl için2547 md. 50/d

Öğretim Üyesi Yetiştirme Programı (ÖYP) kapsamında 33/a ile atanıp ek 30’uncu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte kadroda bulunan araştırma görevlilerinin statüleri, ek md. 30 gereği 50/d’de belirtilen statüye dönüştürülmüş sayılır. Yeni bir program ilanı olup olmadığını YÖK duyurularından izleyin.

Kaynak: 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu, md. 23, 24, 26, 31, 33, 50/d; ek md. 30 ↗

Araştırma ve öğretim görevlisi sınavı: puan ve ağırlıklar

Başvuru için ALES’ten en az 70 ve YÖK’ün kabul ettiği merkezî yabancı dil sınavından en az 50 puan ya da eşdeğeri gerekir. Yabancı dille eğitim yapılan programlar ve yabancı dil alanındaki öğretim görevlisi kadrolarında dil eşiği en az 85’tir (md. 6/4, RG 18.5.2021 değişikliği). Ön değerlendirmede ilan edilen kadro sayısının on katına kadar aday alınır.

Kadro türüALESYabancı dilLisans mezuniyet notu
Diğer kadrolar6040-
Yabancı dil ağırlıklı kadrolar (md. 6/4)4060-
Meslek yüksekokulu kadroları70-30

“-”: o kalem puana girmez.

Kadro türüALESLisans notuYabancı dilGiriş sınavı
Diğer kadrolar30301030
Yabancı dil ağırlıklı kadrolar (md. 6/4)30103030
Meslek yüksekokulu kadroları3530-35

Kaynak: Öğretim Üyesi Dışındaki Öğretim Elemanı Kadrolarına Yapılacak Atamalarda Uygulanacak Merkezi Sınav ile Giriş Sınavlarına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik (RG 9.11.2018, 30590; değişiklikleriyle, son değişiklik RG 6.3.2026), md. 6, 7, 10, 12 ↗

Doçentlik başvurusu

  • Başvurular Üniversitelerarası Kurulca belirlenen takvime göre yılda en az iki kez alınır; ÜAK 2026 için Mart ve Ekim dönemlerini duyurdu.
  • Doktora ya da tıpta, diş hekimliğinde, eczacılıkta ve veteriner hekimlikte uzmanlık unvanı ya da sanatta yeterlik şarttır.
  • YÖK’ün belirlediği merkezî yabancı dil sınavından en az 55 puan ya da uluslararası geçerliliği kabul edilen sınavdan bunun dengi puan gerekir; alanı belli bir yabancı dille ilgiliyse sınav başka bir dilde verilir.
  • Her bilim ya da sanat disiplini için belirlenen yeterli sayı ve nitelikte özgün bilimsel yayın ve çalışma yapmış olmak gerekir.
  • ÜAK beş kişilik jüri (ilgili alanda yeterli üye yoksa üç kişilik) belirler; yeterli bulunan adaya doçentlik unvanı verilir.

Kaynak: 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu, md. 23, 24, 26, 31, 33, 50/d; ek md. 30 ↗ · Üniversitelerarası Kurul — Doçentlik, 2026 Mart ve Ekim dönemi doçentlik başvuru duyuruları ↗

Maaş ve ilanlar

Akademik kariyer soruları

Araştırma ve öğretim görevlisi kadroları için ALES ve dil puanı kaç olmalı?

ALES’ten en az 70 ve merkezî yabancı dil sınavından en az 50 puan aranır; yabancı dille eğitim yapılan öğretim görevlisi kadrolarında dil puanı en az 85’tir.

Öğretim Üyesi Dışındaki Öğretim Elemanı Kadrolarına Yapılacak Atamalarda Uygulanacak Merkezi Sınav ile Giriş Sınavlarına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik (RG 9.11.2018, 30590; değişiklikleriyle, son değişiklik RG 6.3.2026), md. 6, 7, 10, 12 ↗

Kaynaklar

Son kontrol

Bu sayfadaki bilgiler tarihinde yukarıdaki resmî kaynakların yürürlükteki metniyle karşılaştırıldı. Mevzuat ve kılavuzlar değişebilir; başvuru ya da işlem öncesinde kaynağın güncel metnini esas alın. Yanlış ya da eskimiş bir bilgi görürseniz bize bildirin.

İlgili hesaplayıcı ve sayfalar

HesaplaALES puan hesaplamaALES sayısal, sözel ve eşit ağırlık puanını netlerinizden tahmin edin.Sayfaya git

Kamuya giriş rehberi: diğer sayfalar

Rehberdeki diğer sayfalar