Hz. Muhammed ve dünya dinleri: Mekke, Hicret, Medine, Nasr suresi, dört yaşayan din

İlk vahiyden Veda Hutbesi'ne Hz. Muhammed'in davetini adım adım izle; ardından dünyada milyonlarca insanın inandığı dört dini saygıyla tanı.

5 durak7. sınıf · 4. ve 5. ünite
13 etkinlikeşleştir · sırala · doldur · çöz
0 / 13tamamlanan etkinlik
Sorularuygulamaya ekleniyor
610–622 · MEKKE

İlk vahiyden Akabe'ye: Hz. Muhammed'in Mekke'deki daveti

MEB 7. sınıf · Peygamber Olarak Hz. Muhammed · Okuma 4 dk · 3 etkinlik

Önce hatırlaRamazan neden oruç ve Kur'an ayıdır? Sahur, imsak, iftar, mukabele, fitre ve teravih ne demek?6. sınıftan (Peygamberler, ilahi kitaplar ve oruç). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Ramazan, orucun farz kılındığı ve Kur'an'ın indirilmeye başlandığı aydır; Kadir Gecesi bu aydadır. Sahur imsaktan önceki yemek, imsak oruca başlama, iftar orucu açma vaktidir. Mukabele Kur'an'ı karşılıklı okuma, fitre vacip bir sadaka, teravih ramazana özgü sünnet namazdır.

Ramazan ve oruçla ilgili kavramlar

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

İlk vahiy ne zaman ve nerede geldi? Mekke'de hangi zorluklar yaşandı; Hüzün Yılı, Taif ve Akabe biatlerinde ne oldu?

Kısa cevap: İlk vahiy 610'da Ramazan ayında, Hira Mağarası'nda geldi. Davet önce yakın çevrede gizli, sonra açıktan yapıldı. Baskılar arttı; Habeşistan'a hicret ve boykot yaşandı. 620 Hüzün Yılı'nda eşi ve amcası vefat etti, Taifliler daveti reddetti. Akabe biatlerinde Yesribliler onu şehirlerine çağırdı.

Her şey bir mağarada, tek bir sözcükle başladı: “Oku!”

İlk vahiy

Hz. Muhammed sık sık Nur Dağı'ndaki Hira Mağarası'na çekilirdi. 6. sınıfta Kur'an'ın Ramazan ayında, Kadir Gecesi'nde inmeye başladığını öğrenmiştin: 610 yılındaki o gece Cebrail gelip ona “Oku!” dedi.

“Yaratan Rabbinin adıyla oku! … Oku! Senin Rabbin en cömert olandır. O, kalemle yazmayı öğretendir…”

Alak 96/1-5 · Kur'an-ı Kerim Meali, Diyanet İşleri Başkanlığı

İlk emrin “Oku!” olması bilginin önemini gösterir. İlk destek eşi Hz. Hatice'den geldi.

Davet

Hz. Peygamber daveti önce onu en iyi tanıyan ailesi ve yakın dostlarıyla başlattı. Üç yıl sonra açık davet başladı.

Mekke döneminden olaylar
OlayKısaca
Habeşistan'a hicret (615)baskı gören bir grup Müslüman adil bir krala sığındı; ilk hicret
Hz. Hamza ve Hz. Ömerikisinin Müslüman olması Müslümanlara güç verdi
Boykot yıllarımüşrikler üç yıl Müslümanlarla ilişkiyi kesti
Hüzün Yılı (620)Hz. Hatice ve amcası Ebu Talib vefat etti
Taif yolculuğuTaifliler daveti reddetti; Hz. Peygamber onlar için dua etti
İsra ve MiraçMescid-i Haram'dan Mescid-i Aksa'ya, oradan Allah katına yükseliş
Akabe biatleriYesribliler söz verip Hz. Peygamber'i şehirlerine çağırdı
Akılda kalsın: 610 Hira, “Oku!” → gizli davet → açık davet → 615 Habeşistan → 620 Hüzün Yılı → Akabe.
Burslulukta

Nasıl sorulurMekke dönemi olaylarının sırası ya da sonucu sorulur.

TuzakHabeşistan'a göçü Hicret sanmak.

İpucuHüzün Yılı ve Taif zor günleri, Akabe ise Medine'ye açılan kapıyı gösterir.

?Soru çöz kronoloji

Ayşe, Mekke döneminden dört olayı kartlara yazdı:
I. Yesribli Müslümanların Akabe'de söz vermesi
II. Hira Mağarası'nda ilk ayetlerin gelmesi
III. Hz. Hatice ve Ebu Talib'in vefat etmesi
IV. Bir grup Müslümanın Habeşistan'a göç etmesi

Bu olayların yaşanış sırası hangisidir?

✓ D. İlk vahiy 610 (II), Habeşistan'a göç 615 (IV), Hüzün Yılı 620 (III), Akabe biatleri Hicret'ten hemen önce (I). A Habeşistan'ı Hüzün Yılı'ndan sonraya atıyor. B göçü ilk vahiyden önceye koyuyor. C Akabe'yi Hüzün Yılı'ndan önce sanıyor.

?Soru çöz bilgi kartı

Ela'nın bilgi kartı:

İlk vahiy kartı
YerHira Mağarası
Zaman610, Ramazan
Getiren melekCebrail
İlk emir“Oku!”

Karta göre,
I. İlk vahiy Medine'de gelmiştir.
II. İlk emir, bilgiye verilen önemi gösterir.
III. Vahyi getiren melek İsrafil'dir.
yargılarından hangileri doğrudur?

✓ B. “Oku!” emri bilgiye önem verildiğini gösterir (II). I yanlış: Hira Mekke'dedir. III yanlış: vahiy meleği Cebrail'dir, İsrafil sûra üfler.

⇄Bilgi eşleştirme olay ve anlamı

622 · HİCRET

Hicret: Mekke'den Medine'ye zorlu bir yolculuk

MEB 7. sınıf · Peygamber Olarak Hz. Muhammed · Okuma 4 dk · 3 etkinlik

Önce hatırlaHz. Muhammed'e neden el-Emin dendi? Hilfülfudul ve Hacerülesved olayı nedir?6. sınıftan (Peygamberliğinden önce Hz. Muhammed). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Hz. Muhammed gençliğinde dürüstlüğü ve güvenilirliği yüzünden el-Emin diye anıldı. Haksızlığa karşı kurulan Hilfülfudul'e katıldı, Kâbe onarımında Hacerülesved anlaşmazlığını adaletle çözdü. Hz. Hatice ile evlendi; bu evlilikten altı çocuğu oldu.

Gençlik yılları

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

Hicret nedir, ne zaman oldu? Hicret'in sebepleri ve sonuçları nelerdir? Hz. Ebu Bekir ve Hz. Ali'nin Hicret'teki rolü nedir?

Kısa cevap: Hicret, Hz. Peygamber ve Müslümanların 622 yılında Mekke'den Yesrib'e (Medine) göç etmesidir. Baskılar, can güvenliğinin kalmaması ve Medinelilerin daveti sebep oldu. Yolda Hz. Ebu Bekir ona eşlik etti; Hz. Ali emanetleri sahiplerine verdi. Sonuçta İslam hızla yayıldı; Hicret, hicri takvimin başlangıcı oldu.

Bir gece eşyalarını toplayıp doğduğun şehirden sessizce ayrılmak zorunda kaldığını düşün. Hicret eden Müslümanlar bunu gerçekten yaşadı.

Hicret nedir?

Hicret “göç etmek, ayrılmak” demektir. İslam tarihinde Hz. Peygamber ve Müslümanların 622 yılında Mekke'den Yesrib'e göç etmesine Hicret denir. Yesrib, Hz. Peygamber'in gelişinden sonra Medine diye anıldı.

Neden göç ettiler?

Mekke'de Müslümanlar baskı ve işkence görüyor, ibadetlerini rahatça yapamıyordu. Canları tehlikedeydi. Akabe'de söz veren Yesribliler ise onları şehirlerine çağırıyordu.

Yolculuk

Müslümanlar küçük gruplar hâlinde Yesrib'e gitti. Müşrikler Hz. Peygamber'i öldürmeye karar verdi. 6. sınıfta öğrendiğin el-Emin'e Mekkeliler hâlâ emanet bırakıyordu; Hz. Peygamber emanetleri sahiplerine vermesi için Hz. Ali'ye bıraktı. Hz. Ebu Bekir'le birlikte gece Mekke'den çıktı.

İzlerini kaybettirmek için önce güneydeki Sevr Mağarası'na sığındılar. Müşrikler mağaranın önüne gelince Hz. Peygamber korkan arkadaşına “Üzülme, çünkü Allah bizimle beraber.” dedi. Kuba'da bir mescit yaptırıp Yesrib'e girdiler; halk onları sevinçle karşıladı.

Çizgi ölçeklidir: Mekke dönemi 12 yıl (610–622), Medine dönemi 10 yıl (622–632). Hicret iki dönemi ayırır.Görsel: Sınav Defteri

Sonuçları

Müslümanlar baskıdan kurtuldu, ibadetlerini özgürce yapmaya başladı. İslam daha hızlı yayıldı ve Medine'de bir devletin temelleri atıldı. Hz. Ömer döneminde Hicret, hicri takvimin başlangıcı kabul edildi.

Savaş ve baskı yüzünden yurdunu bırakmak zorunda kalanlar bugün de vardır.

Akılda kalsın: 622, Mekke → Yesrib (Medine). Hz. Ebu Bekir yol arkadaşı, Hz. Ali emanetlerin sahibine dönmesini sağladı. Hicret = hicri takvimin başı.
Burslulukta

Nasıl sorulurSebep-sonuç kartları verilir; hangisinin sebep, hangisinin sonuç olduğu sorulur.

TuzakSevr'i Medine yolunun üstünde sanmak, Hicret'i Habeşistan'a göçle karıştırmak.

İpucu“önce” olan sebep, “sonra” olan sonuçtur.

↕Sıralama Hicret yolculuğu

  1. Hz. Peygamber ve Hz. Ebu Bekir'in Sevr Mağarası'na sığınması
  2. Yesrib halkının onları sevinçle karşılaması
  3. Müşriklerin Hz. Peygamber'i öldürmeye karar vermesi
  4. Kuba'da bir mescit yaptırılması
  5. Emanetlerin sahiplerine verilmesi için Hz. Ali'ye bırakılması

?Soru çöz sebep mi, sonuç mu?

Öğretmen, Hicret'in sebeplerini ve sonuçlarını iki ayrı kutuya ayırmalarını istedi.

Aşağıdakilerden hangisi Hicret'in sebeplerinden biri değil, sonuçlarından biridir?

✓ B. Hicri takvim Hicret'ten yıllar sonra, Hz. Ömer döneminde Hicret'i başlangıç aldı; bu bir sonuçtur. A ve D Mekke'deki baskıları anlatır, göçten önceki durumlardır. C Akabe'deki davettir; Hicret'in sebebidir.

?Soru çöz şekil okuma

Ders kitabının kenarına Hicret yolu ölçeksiz olarak çizildi:

K: kuzey.Görsel: Sınav Defteri

Şemaya göre hangisi söylenebilir?

✓ D. Sevr güneyde, Medine kuzeydedir; iz kaybettirmek için önce ters yöne gidildi. A Sevr'i yol üstünde sanıyor. B'yi seçen kuzey okunu ters okuyor: Kuba, Medine'nin güneyindedir. C Sevr'i atlıyor.
622–632 · MEDİNE

Medine dönemi, Veda Hutbesi ve Nasr suresi

MEB 7. sınıf · Peygamber Olarak Hz. Muhammed · Okuma 4 dk · 3 etkinlik

Önce hatırlaCem ve cemevi nedir? Musahiplik, gülbank, ocak, dört kapı kırk makam ne demek? Cem çeşitleri nelerdir?Bağlantılı konudan (İslam düşüncesinde yorumlar). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Cem (ayinicem), dede rehberliğinde bir araya gelinerek yapılan ayindir; yapıldığı yere cemevi denir. Görgü, ikrar ve Abdal Musa cemleri özel cemlerdir. Musahiplik yol kardeşliği, gülbank “Bismişah” ile başlayıp “Allah Allah” ile biten duadır; ocak, dedelerin soyunu anlatır.

Alevilik Bektaşilik: kavramlar ve cem

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

Hz. Muhammed Medine'de neler yaptı? Veda Hutbesi'nin mesajları nelerdir? Ehlibeyt kimdir? Nasr suresi ne anlatır?

Kısa cevap: Hz. Peygamber Medine'de ensarla muhaciri kardeş yaptı, Medine Sözleşmesi'ni imzaladı, Mescid-i Nebevi'yi kurdu. Veda Hutbesi'nde can, mal ve onurun dokunulmazlığını vurguladı. Ehlibeyt onun ev halkıdır. Nasr suresi fethi müjdeler; hamt, tesbih ve istiğfarı öğütler.

Yeni okulda önce arkadaş edinir, kuralları öğrenirsin.

Medine'de yeni bir toplum

Mekke'den göç edenlere muhacir, onlara evini açan Medinelilere ensar denir. Hz. Peygamber onları kardeş ilan etti. İslam düşüncesinde yorumlar sayfasında musahipliğin bu kardeşliğe dayandırıldığını gördük.

Medine döneminden olaylar
OlayKısaca
Medine Sözleşmesişehirdeki bütün inanç gruplarının hak ve güvenliği yazıya geçirildi
Mescid-i Nebeviibadet, eğitim, yönetim ve yargı merkezi
Bedir, Uhud, HendekMekkeli müşriklere karşı savunma savaşları
Hudeybiye (628), Mekke'nin Fethi (630)Hudeybiye antlaşmadır; Mekke büyük çatışma olmadan alındı, halk affedildi

Fetihte putlardan arındırılan Kâbe'yi, Melek ve ahiret inancı, hac ve kurban sayfasında gördüğün gibi Hz. İbrahim ile Hz. İsmail kurmuştu.

Veda Hutbesi ve Ehlibeyt

Hz. Peygamber 632'deki Veda Haccı'nda can, mal ve onurun dokunulmaz olduğunu söyledi. Kimsenin kimseye üstünlüğü olmadığını vurguladı; emanete, kadın haklarına ve kardeşliğe dikkat çekti.

Hutbede iki emanet bıraktı: bazı rivayetlerde Kur'an ve sünnet, bazılarında Kur'an ve Ehlibeyt. Ehlibeyt “ev halkı”, yani Hz. Peygamber'in ailesi demektir.

Nasr suresi

Nasr “yardım” demektir. Sure, Mekke'nin Fethi'ni ve insanların bölük bölük İslam'a girişini müjdeler; ardından üç şey öğütler:

Nasr suresindeki üç kavram
KavramAnlamı
TesbihAllah'ı her türlü eksiklikten uzak tutmak
HamtAllah'ı övmek, O'na şükretmek
İstiğfarAllah'tan bağışlanma dilemek

Sure, başarıdan sonra kibirlenmemeyi öğretir.

Soru nasıl okunur?

Nasr suresinde hangisi vurgulanmamıştır: Allah'ın yardımı, İslam'a giriş, bağışlanma dilemek, Hicret?

Önce kendin dene → Çözümü göster
  1. Kök: “vurgulanmamıştır” olumsuzdur; surede olmayanı ara.
  2. Anahtar sözcük: yardım, bölük bölük girmek, istiğfar.
  3. Eleme: ilk üçü surede var.

Cevap: Hicret

Akılda kalsın: Kardeşlik, sözleşme, mescit: Medine'nin üç temeli. Nasr: zaferden sonra hamt, tesbih, istiğfar.
Burslulukta

Nasıl sorulurVeda Hutbesi'nden mesajlar ya da Nasr suresinin anlamı verilir; vurgulanmayan mesaj sorulur.

TuzakDoğru ama parçada geçmeyen bilgiyi seçmek.

İpucuHer şıkkı parçadaki bir cümleye bağla.

?Soru çöz vurgulanmamıştır

Sınıf panosunda Veda Hutbesi'nden mesajlar özetlenmişti: İnsanların canları, malları ve onurları dokunulmazdır. Yanında emanet bulunan, onu sahibine vermelidir. Hiç kimsenin bir başkasına üstünlüğü yoktur.

Hangisi vurgulanmamıştır?

✓ A. Bilgi edinmek bu mesajlarda geçmez. B'yi seçen “üstünlük yoktur”un eşitlik demek olduğunu görmemiş; C ve D emanet ve dokunulmazlık cümlelerindedir.

▭Boşluk doldurma Nasr suresi

Nasr “” demektir. Sure, zaferden sonra Allah'ı her eksiklikten uzak tutmayı yani , O'nu övmeyi yani ve O'ndan bağışlanma dilemeyi yani öğütler.

hamtfetihistiğfaryardımtesbihtövbe

?Soru çöz tablo okuma

Mescid-i Nebevi'de yapılanlar:

Mescid-i Nebevi'de
1Cemaatle namaz kılındı.
2Kur'an ve okuma yazma öğretildi.
3Anlaşmazlıklar dinlenip karara bağlandı.

Tabloya göre Mescid-i Nebevi hangi işlevleri üstlenmiştir?

✓ C. Namaz ibadet, ders eğitim, anlaşmazlığı çözmek yargıdır. A'yı seçen mescidi yalnız namaz yeri sanıyor, D ibadeti atlıyor; B tabloda yok.
DİNLER · YAHUDİLİK VE HRİSTİYANLIK

Yahudilik ve Hristiyanlık: inançlar, kutsal metinler, mabetler

MEB 7. sınıf · Yaşayan Dünya Dinleri · Okuma 3 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaDört büyük ilahi kitap hangileridir, hangi peygamberlere indirilmiştir? Suhuf nedir?6. sınıftan (Peygamberler, ilahi kitaplar ve oruç). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Allah dört büyük kitap göndermiştir: Tevrat Hz. Musa'ya, Zebur Hz. Davud'a, İncil Hz. İsa'ya, Kur'an Hz. Muhammed'e. Bazı peygamberlere de suhuf denen sayfalar verilmiştir. Kur'an son ilahi kitaptır ve değişmeden bugüne ulaşmıştır.

İlahi kitaplar

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

Yahudiliğin ve Hristiyanlığın kutsal kitapları, mabetleri ve sembolleri nelerdir? Tanah, Şabat, teslis ve vaftiz ne demek?

Kısa cevap: Yahudilere göre Yahudilik, Hz. Musa aracılığıyla gönderilmiş tek tanrılı dindir. Yazılı kutsal metni Tanah, mabedi sinagog, haftalık dinlenme günü Şabat, sembolü menoradır. Hristiyanlık Hz. İsa'ya dayanır; teslis üçlü Tanrı inancı, vaftiz su törenidir. Kutsal kitabı Kitab-ı Mukaddes, mabedi kilise, sembolü haçtır.

Haberlerde Kudüs'teki Batı Duvarı'nı ya da Vatikan'ı görmüşsündür.

Yahudilik

Yahudiler dinlerinin Hz. Musa aracılığıyla İsrailoğullarına gönderildiğine ve tek Tanrı'ya inanır. Yazılı kutsal metinlerine Tanah denir; en önemli bölümü Tevrat'tır. Cuma akşamı başlayıp cumartesi akşamı biten dinlenme ve ibadet gününe Şabat denir.

Hristiyanlık

Hristiyanlık Hz. İsa'nın öğretilerine dayanır. Hristiyanlar Baba, Oğul ve Kutsal Ruh'tan oluşan üçlü Tanrı inancına, yani teslise inanır. Suya daldırma ya da su serpme törenine vaftiz denir.

İslam'ın temeli tevhittir: Allah birdir, ortağı yoktur. Teslis bu inançla bağdaşmaz; İslam bu noktada Hristiyanlıktan ayrılır.

İki dini karşılaştır
YahudilikHristiyanlık
Kutsal metinTanahKitab-ı Mukaddes
Mabetsinagogkilise
Haftalık günŞabatpazar ayini
Sembolmenorahaç
Ek bilgi: Talmud, bayramlar

Tevrat yorumlarından oluşan sözlü gelenek Talmud'dur. Hristiyan bayramları: Noel, Paskalya.

6. sınıfta Kur'an'a göre Tevrat'ın Hz. Musa'ya, İncil'in Hz. İsa'ya indirildiğini öğrenmiştin.

Akılda kalsın: Yahudilik: Tanah, sinagog, Şabat, menora. Hristiyanlık: teslis, kilise, vaftiz, haç.
Burslulukta

Nasıl sorulurKutsal metin, mabet ve sembol verilir; hangi din olduğu sorulur.

TuzakTevrat ile Tanah'ı aynı sanmak.

İpucuŞabat ve menora Yahudiliği, teslis ve haç Hristiyanlığı gösterir.

⇄Bilgi eşleştirme kavram ve anlamı

?Soru çöz şekil okuma

Panoda iki sembol kartı var:

Sembol ve mabet kartları.Görsel: Sınav Defteri

Kartlara göre,
I. X'teki dinin yazılı kutsal metinleri Tanah'tır.
II. Y'deki dinin mensupları teslise inanır.
III. X'teki dinin haftalık ibadet günü pazardır.
yargılarından hangileri doğrudur?

✓ A. Menora Yahudiliği gösterir, onun yazılı metni Tanah'tır (I). Haç Hristiyanlığı gösterir, Hristiyanlar teslise inanır (II). III yanlış: pazar ayini Hristiyanlığındır, Yahudilikte gün Şabat'tır. B ve D'yi seçen iki dinin haftalık gününü karıştırıyor; C'yi seçen ayrıca menorayı tanımıyor.
DİNLER · HİNDUİZM VE BUDİZM

Hinduizm ve Budizm: Hindistan'da doğan iki din

MEB 7. sınıf · Yaşayan Dünya Dinleri · Okuma 3 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaDin ile din anlayışı arasındaki fark nedir? Dinde yorum farklılıkları neden ortaya çıkar, faydaları nelerdir?Bağlantılı konudan (İslam düşüncesinde yorumlar). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Din, Allah'ın peygamberler aracılığıyla gönderdiği, temel ilkeleri değişmeyen kurallar bütünüdür. Din anlayışı ise insanların bu ilkeleri anlama ve yorumlama çabasından doğan görüşlerdir. İnsanların farklı özellikleri, yaşadıkları yer ve kültür ile metinlerin farklı anlaşılması yorum farklılıklarına yol açar.

Din ve din anlayışı

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

Hinduizm ve Budizm nasıl ortaya çıktı? Kast, samsara, karma ve nirvana ne demek? Vedalar ve Tripitaka nedir?

Kısa cevap: Hinduizm, Hindistan'da uzun sürede oluşmuş, kurucusu olmayan çok tanrılı bir dindir. Kast doğumla belirlenen sınıf, samsara yeniden doğum döngüsü, karma yapılanların gelecek hayatı belirlemesidir. Kutsal metinleri Vedalardır. Budizm'i Hindistan'da Buda kurdu; amaç arzulardan kurtulup nirvanaya ulaşmaktır. Kutsal metinleri Tripitaka'dır.

Yoga ve pagodanın kökü Hindistan'dadır.

Hinduizm

Önceki iki dinden farklı olarak Hinduizm çok tanrılıdır ve bir kurucusu yoktur. Toplum doğumla belirlenen kast sınıflarına ayrılır.

Hindulara göre canlılar doğum, ölüm ve yeniden doğum döngüsündedir: samsara. Kişinin bu hayatta yaptıkları, bir sonraki hayatında hangi kastta doğacağını belirler: karma. Kast bu hayatta değişmez, çünkü Hindulara göre onu önceki hayattaki karma belirlemiştir.

Budizm

Budizm'in kurucusu Hindistan'da prens olarak doğdu. Budistlere göre saray hayatını bırakıp aydınlandı ve “uyanmış” anlamında Buda adını aldı. Budistlere göre acının sebebi arzulardır; arzulardan kurtulan kişi döngüden de kurtulur: nirvana.

İki dini karşılaştır
HinduizmBudizm
Tanrı inancıçok tanrılıilk dönemde yaratıcı tanrı inancı yok
Kutsal metinVedalarTripitaka (“üç sepet”)
Mabettapınaktapınak, pagoda
Ek bilgi: adlar

Hinduizm'de tanrılar: Brahma, Vişnu, Şiva. Buda'nın asıl adı Siddharta Gautama'dır.

Akılda kalsın: Hinduizm: kast, samsara, karma, Vedalar. Budizm: Buda, nirvana, Tripitaka. Buda kurucudur.
Burslulukta

Nasıl sorulurBir dinle ilgili numaralı bilgiler verilir; o dine ait olanlar sorulur.

TuzakBuda'yı tanrı, Hinduizm'i tek kuruculu sanmak.

İpucuKast ve Vedalar Hinduizm'i, nirvana ve Tripitaka Budizm'i gösterir.

?Soru çöz öncüllü

Bora, araştırma ödevi için bir din hakkında şu notları aldı:
I. Kurucusu bir prens olarak doğmuştur.
II. Toplum doğumla belirlenen kastlara ayrılır.
III. Kutsal metinlerine “üç sepet” anlamında Tripitaka denir.

Bora'nın notlarından hangileri Budizm'e aittir?

✓ B. Prens olarak doğan kurucu (I) ve Tripitaka (III) Budizm'e aittir. II kast Hinduizm'indir. A'yı seçen Tripitaka'yı Hinduizm'in Vedalarıyla karıştırıyor. C ve D'yi seçen, Budizm de Hindistan'da doğdu diye onu kastlı sanıyor.

▭Boşluk doldurma kavramlar

Doğum, ölüm ve yeniden doğum döngüsüne denir. Kişinin yaptıklarının gelecek hayatını belirlemesi inancıdır. Hinduizm'in en eski kutsal metinlerine denir. Budistlerin ulaşmak istediği kurtuluşa ise denir.

Hz. Peygamber'in hayatından örnekler 8. sınıfta LGS Din Kültürü serisindeki Hz. Muhammed'in örnekliği sayfasında.

Şunları yapabiliyor musun?

Kitabı kapat, yukarı bakma. Her soruyu önce kendi cümlelerinle cevapla, sonra “Kontrol et”e bas ve her maddeyi ayrı ayrı, dürüstçe işaretle. “Henüz değil” dediklerin tekrar listene eklenir.

  1. Mekke dönemi

    1. İlk vahiy ne zaman ve nerede geldi?

      Yapabiliyor musun?
    2. Mekke'de hangi zorluklar yaşandı; Hüzün Yılı, Taif ve Akabe biatlerinde ne oldu?

      Yapabiliyor musun?
    Kontrol et

    İlk vahiy 610'da Ramazan ayında, Hira Mağarası'nda geldi. Davet önce yakın çevrede gizli, sonra açıktan yapıldı. Baskılar arttı; Habeşistan'a hicret ve boykot yaşandı. 620 Hüzün Yılı'nda eşi ve amcası vefat etti, Taifliler daveti reddetti. Akabe biatlerinde Yesribliler onu şehirlerine çağırdı.

    Konuya dön: Mekke dönemi

  2. Hicret

    1. Hicret nedir, ne zaman oldu?

      Yapabiliyor musun?
    2. Hicret'in sebepleri ve sonuçları nelerdir?

      Yapabiliyor musun?
    3. Hz. Ebu Bekir ve Hz. Ali'nin Hicret'teki rolü nedir?

      Yapabiliyor musun?
    Kontrol et

    Hicret, Hz. Peygamber ve Müslümanların 622 yılında Mekke'den Yesrib'e (Medine) göç etmesidir. Baskılar, can güvenliğinin kalmaması ve Medinelilerin daveti sebep oldu. Yolda Hz. Ebu Bekir ona eşlik etti; Hz. Ali emanetleri sahiplerine verdi. Sonuçta İslam hızla yayıldı; Hicret, hicri takvimin başlangıcı oldu.

    Konuya dön: Hicret

  3. Medine dönemi, Veda Hutbesi ve Nasr

    1. Hz. Muhammed Medine'de neler yaptı?

      Yapabiliyor musun?
    2. Veda Hutbesi'nin mesajları nelerdir?

      Yapabiliyor musun?
    3. Ehlibeyt kimdir?

      Yapabiliyor musun?
    4. Nasr suresi ne anlatır?

      Yapabiliyor musun?
    Kontrol et

    Hz. Peygamber Medine'de ensarla muhaciri kardeş yaptı, Medine Sözleşmesi'ni imzaladı, Mescid-i Nebevi'yi kurdu. Veda Hutbesi'nde can, mal ve onurun dokunulmazlığını vurguladı. Ehlibeyt onun ev halkıdır. Nasr suresi fethi müjdeler; hamt, tesbih ve istiğfarı öğütler.

    Konuya dön: Medine dönemi, Veda Hutbesi ve Nasr

  4. Yahudilik ve Hristiyanlık

    1. Yahudiliğin ve Hristiyanlığın kutsal kitapları, mabetleri ve sembolleri nelerdir?

      Yapabiliyor musun?
    2. Tanah, Şabat, teslis ve vaftiz ne demek?

      Yapabiliyor musun?
    Kontrol et

    Yahudilere göre Yahudilik, Hz. Musa aracılığıyla gönderilmiş tek tanrılı dindir. Yazılı kutsal metni Tanah, mabedi sinagog, haftalık dinlenme günü Şabat, sembolü menoradır. Hristiyanlık Hz. İsa'ya dayanır; teslis üçlü Tanrı inancı, vaftiz su törenidir. Kutsal kitabı Kitab-ı Mukaddes, mabedi kilise, sembolü haçtır.

    Konuya dön: Yahudilik ve Hristiyanlık

  5. Hinduizm ve Budizm

    1. Hinduizm ve Budizm nasıl ortaya çıktı?

      Yapabiliyor musun?
    2. Kast, samsara, karma ve nirvana ne demek?

      Yapabiliyor musun?
    3. Vedalar ve Tripitaka nedir?

      Yapabiliyor musun?
    Kontrol et

    Hinduizm, Hindistan'da uzun sürede oluşmuş, kurucusu olmayan çok tanrılı bir dindir. Kast doğumla belirlenen sınıf, samsara yeniden doğum döngüsü, karma yapılanların gelecek hayatı belirlemesidir. Kutsal metinleri Vedalardır. Budizm'i Hindistan'da Buda kurdu; amaç arzulardan kurtulup nirvanaya ulaşmaktır. Kutsal metinleri Tripitaka'dır.

    Konuya dön: Hinduizm ve Budizm

Karma tekrar

Önceki 2 sayfadan ve 6. sınıfın 1 sayfasından karışık 10 soru. Sınavdaki gibi konular karışık gelir; hangi konudan olduğunu çözümde görürsün. Birkaç gün sonra yeniden çöz.

?Soru 1

Asya, üç kavramın tanımını tabloya yazdı:

Asya'nın tablosu
KavramAsya'nın tanımı
IBaasbütün insanların yeniden diriltilmesi
IIMahşerİsrafil'in sûra ilk kez üflemesi
IIIMizanamellerin tartıldığı manevi terazi

Asya'nın hangi tanımları doğrudur?

✓ D. Baas diriliş (I), mizan manevi terazidir (III). II yanlış: ilk üfleyiş kıyamettir, mahşer toplanma yeridir. A mizanı, B ve C mahşeri diriliş anı sanan yanılgıyı taşıyor.Kaynak: Melek ve ahiret inancı, hac ve kurban · Ahiret hayatının aşamaları

?Soru 2

Sure kartında bir satır boş:

Sure kartı
Adının anlamıinsanlar
Birlikte anıldığı sureFelak
Ana mesajı……

Boş satıra hangisi yazılmalıdır?

✓ B. “İnsanlar” anlamı ve Felak'la anılması Nâs'ı gösterir. A Kâfirun'un, C Nasr'ın, D Kevser'in mesajıdır.Kaynak: Melek ve ahiret inancı, hac ve kurban · Nâs ve Kâfirun sureleri

?Soru 3

Öğretmen tahtaya dört gelenek yazdı:
I. Sadaka taşı
II. Mahya
III. Zimem defteri
IV. Asker uğurlama

Bu geleneklerden hangileri, yardım edenin kimliği gizli kalarak yapılan yardımlaşmaya örnektir?

✓ B. Sadaka taşında (I) ve zimem defterinde (III) veren kişi kendini göstermez. II ramazan, IV hayatın dönüm noktası geleneğidir.Kaynak: 6. sınıf · Peygamberliğinden önce Hz. Muhammed · Geleneğimizde dinin izleri

?Soru 4

Kâbe onarılırken kabileler Hacerülesved'i yerine kimin koyacağı konusunda anlaşamadı. Hakem seçilen Hz. Muhammed taşı bir örtünün üstüne koydu. Her kabileden bir kişiye örtünün ucundan tutturdu ve taşı birlikte taşıdılar. Sonunda taşı kendisi yerine yerleştirdi.

Bu olay en çok Hz. Muhammed'in hangi özelliğini gösterir?

✓ C. Bütün kabileleri işin içine katarak kavgayı önlemiştir; bu adalet ve akıllılıktır. A ve B doğru özellikler ama bu olayda görülmez. D Hilfülfudul'deki olaydır.Kaynak: 6. sınıf · Peygamberliğinden önce Hz. Muhammed · Gençlik yılları

?Soru 5

Nehir üç örneği T tablosuna yerleştirdi:

Nehir'in T tablosu
ÖrnekYerleştirdiği sütun
IKur'an'da namazın emredilmesidin anlayışı
IIBir âlimin yolculukta namazın kılınışına dair görüşüdin anlayışı
IIIAllah'ın bir olduğuna inanmakdin anlayışı

Nehir hangi örnekleri doğru sütuna yerleştirmiştir?

✓ B. Âlimin görüşü yorumdur (II). Namaz emri ve tevhit değişmeyen ilkelerdir; I ve III “din” sütununa girer. A, C ve D temel ilkeyi yorum sanıyor.Kaynak: İslam düşüncesinde yorumlar · Din ve din anlayışı

?Soru 6

Ece, tasavvufi yorumlarla ilgili şu notları aldı:
I. Ahlakla ilgili yorumlardır.
II. Kurucuları farklı olsa da gösterişten kaçınma, cömertlik gibi ortak değerleri vardır.
III. Hepsi aynı şehirde doğmuş ve yalnız orada yayılmıştır.

Ece'nin notlarından hangileri doğrudur?

✓ A. Tasavvufi yorumlar ahlakla ilgilidir (I) ve ortak ahlaki değerleri paylaşır (II). III yanlış: Yesevilik Türkistan'da, Kadirilik Bağdat'ta, Mevlevilik Konya'da ortaya çıkmış ve farklı bölgelere yayılmıştır. B, C ve D bu yanlış notu içeriyor.Kaynak: İslam düşüncesinde yorumlar · Kültürümüzdeki tasavvufi yorumlar

?Soru 7

Mekke'nin toprağı tarıma elverişli değildi. Kâbe'yi ziyaret etmek için yılın belli zamanlarında uzaklardan gelenler olurdu. Bu ziyaretler sırasında panayırlar kurulur, alışveriş yapılır, şiir yarışmaları düzenlenirdi.

Bu paragraftan aşağıdakilerden hangisi çıkarılamaz?

✓ D. Paragrafta okuma yazmadan hiç söz edilmez. A toprağın verimsizliğinden, B ziyaretlerle kurulan panayırlardan, C şiir yarışmalarından çıkar.Kaynak: 6. sınıf · Peygamberliğinden önce Hz. Muhammed · Doğduğu çevre ve Fil suresi

?Soru 8

Bir cemevini ziyaret eden öğrencilere dede şu bilgileri verdi: “Bu kavram sözlükte ‘sohbet arkadaşı, dost’ demektir. Yolumuza girmenin temel şartıdır. Kökü, Hz. Peygamber'in Medine'de Mekkeli ve Medineli Müslümanları kardeş ilan etmesine dayanır.”

Dedenin anlattığı kavram hangisidir?

✓ C. “Sohbet arkadaşı” anlamına gelen ve ensar-muhacir kardeşliğine dayanan yol kardeşliği musahipliktir. A görgü cemi yıllık muhasebedir. B gülbank bir duadır. D ikrar cemi yola girerken söz verilen cemdir; kardeşlik anlamı taşımaz.Kaynak: İslam düşüncesinde yorumlar · Alevilik Bektaşilik: kavramlar ve cem

?Soru 9

Mert bayramını şöyle anlattı: “Sabah babamla tekbir getirerek camiye yürüdük. Namazdan sonra herkesle bayramlaştık. Kurbanımızı kestikten sonra etin bir kısmını kurban kesemeyen komşulara götürdüm. Akşam yurt dışındaki teyzemizle görüntülü konuşup bayramını kutladık.”

Mert'in anlattıklarından aşağıdakilerden hangisi çıkarılamaz?

✓ B. Mert etin yalnız “bir kısmını” götürdü; tamamının dağıtılması gerektiği çıkmaz. A teyzeyle bayramlaşmadan, C komşulara et götürmeden, D camide bayramlaşmaktan çıkar.Kaynak: Melek ve ahiret inancı, hac ve kurban · Kurban ve kültürümüze yansımalar

?Soru 10

Okul dergisinde bir tasavvufi yorumun bilgi kartı yayımlandı:

Bilgi kartı
KurucusuHorasan'dan gelip Sulucakarahöyük'e yerleşti.
EseriMakalat
Yaygın olduğu yerAnadolu ve Balkanlar

Kartta anlatılan yorum hangisidir?

✓ C. Makalat ve Sulucakarahöyük Hacı Bektaş Veli'yi gösterir. A Mevlana Konya'ya yerleşti, eseri Mesnevi'dir. B Yesevilik Türkistan'da doğdu. D Nakşibendilik Orta Asya'da yaygındır; Makalat'la ilgisi yoktur.Kaynak: İslam düşüncesinde yorumlar · Kültürümüzdeki tasavvufi yorumlar
+
Daha fazla soru çözmek ister misin?7. Sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi soruları hazırlanıyor. Şimdilik bu sayfadaki etkinlikler ve sondaki karma tekrarla kendini dene.
Soru çöz →