Hz. Muhammed'in doğduğu çevre: Cahiliye Mekke'si ve Fil suresi
MEB 6. sınıf · Peygamberliğinden Önce Hz. Muhammed · Okuma 4 dk · 3 etkinlik
Önce hatırlaMescid-i Haram, Mescid-i Nebevi ve Mescid-i Aksa neresidir? Türkiye'deki camiler nasıl farklılaşır?5. sınıftan (Peygamber kıssaları ve camiler). Önce kendin cevapla, sonra aç.
Mescid-i Haram Mekke'de Kâbe'yi içine alır; Mescid-i Nebevi Medine'dedir; Mescid-i Aksa Kudüs'tedir ve ilk kıbledir. Türkiye'deki camiler bölgenin malzemesine ve süsleme sanatına göre farklılaşır, ama hepsinde mihrap ve minber vardır.
✎Konu anlatımı
Hz. Muhammed nasıl bir çevrede doğdu? Cahiliye Dönemi ne demek, Fil suresi ne anlatır?
Kısa cevap: Hz. Muhammed, İslam'dan önceki Cahiliye Dönemi'nde Mekke'de doğdu. Mekke'de putperestlik, kabilecilik ve haksızlık yaygındı; Kâbe ise herkesin kutsal saydığı bir ziyaret yeriydi. Fil suresi, Kâbe'yi yıkmaya gelen ordunun Allah'ın izniyle yok edilişini anlatır.Bir insanı tanımak için önce büyüdüğü mahalleye bakarız.
Cahiliye Dönemi
İslam'dan önce Arap Yarımadası'nda yaşanan döneme Cahiliye Dönemi denir. Cahiliye, bilgisizlik demektir; ama yalnız okuma yazma bilmemeyi değil, yanlış inanç ve kötü davranışları da anlatır.
Mekkelilerin çoğu putlara taparak Allah'a ortak koşuyordu. Az sayıda insan ise Hz. İbrahim'in tevhit inancına bağlıydı; bunlara hanif denirdi.
Mekke'de hayat
Mekke'nin toprağı kurak ve verimsizdi. Halk tarım yerine ticaret, hayvancılık ve el sanatlarıyla geçinirdi. İnsanlar kabileler hâlinde yaşardı. Güçlüler zayıfları ezer, kız çocuklarına değer verilmezdi.
5. sınıfta Kâbe'nin Müslümanların kıblesi olduğunu öğrenmiştin. Kâbe, Hz. İbrahim'in oğluyla birlikte yeniden inşa ettiği, Allah'a ibadet için yapılmış ilk mabettir. Kâbe'yi ziyarete gelenler Mekke'yi bir ticaret ve buluşma merkezi yapmıştı.
| Cahiliye'de | Bugün hâlâ karşılaşılabilen |
|---|---|
| soyla ve zenginlikle övünmek | markayla, parayla böbürlenmek |
| güçlünün zayıfı ezmesi | okulda zorbalık |
| kumar ve içki | bağımlılık yapan alışkanlıklar |
Fil olayı ve Fil suresi
Hz. Muhammed'in doğduğu yıl, Yemen valisi Ebrehe fillerle donanmış bir orduyla Kâbe'yi yıkmaya geldi. Allah, sürü sürü kuşlar göndererek orduyu yok etti.
“Rabb'inin, fil sahiplerine ne yaptığını görmedin mi? Onların tuzaklarını boşa çıkarmadı mı? Üzerlerine sürü sürü kuşlar gönderdi. Balçıktan pişirilmiş taşlar (taşlaşmış çamur) atan, nihayet onları yenilmiş ekin yaprakları hâline getirdi.”
Fil suresi · Kur'an-ı Kerim Meali, Diyanet İşleri Başkanlığı
Sure, Allah'ın Kâbe'yi koruduğunu ve zalimlerin tuzaklarını boşa çıkardığını anlatır. Namazlarda okunan kısa surelerdendir.
Nasıl sorulurCahiliye Mekke'sini anlatan kısa bir paragraf verilir; paragraftan ulaşılamayacak yargı sorulur.
TuzakHz. Muhammed'in peygamberlik sonrası hayatına ait bir bilgiyi bu döneme taşımak.
İpucuYalnız paragrafta yazana dayan; dönemi karıştırma.
?Soru çöz paragraftan çıkarım
Mekke'nin toprağı tarıma elverişli değildi. Kâbe'yi ziyaret etmek için yılın belli zamanlarında uzaklardan gelenler olurdu. Bu ziyaretler sırasında panayırlar kurulur, alışveriş yapılır, şiir yarışmaları düzenlenirdi.
Bu paragraftan aşağıdakilerden hangisi çıkarılamaz?
▭Boşluk doldurma Fil olayı · seçeneksiz
Yemen valisi fillerle donanmış ordusuyla yıkmaya geldi. Allah sürü sürü göndererek orduyu yok etti.
?Soru çöz bilgi kartı
| Toprak | kurak, verimsiz |
|---|---|
| İnanç | çoğunluk putperest, az sayıda hanif |
| Kâbe | uzaklardan ziyaretçi gelen kutsal yer |
Bu kartla aşağıdakilerden hangisi açıklanabilir?