Ahlaki davranışlar: doğru sözlülük, merhamet, adap ve nezaket, vatan sevgisi, Kunut duaları

Doğru söylemek neden güven kurar, nezaket sofrada ve internette nasıl görünür? Doğruluk, merhamet, adap ve vatan sevgisini gündelik örneklerle öğren.

5 durak6. sınıf · 3. ünite
15 etkinlikeşleştir · sırala · doldur · çöz
0 / 15tamamlanan etkinlik
Sorularuygulamaya ekleniyor
AHLAK · DOĞRULUK

Doğru sözlü olmak: güvenin temeli ve Hz. Şuayb

MEB 6. sınıf · Ahlaki Davranışlar · Okuma 4 dk · 3 etkinlik

Önce hatırlaPeygamber kimdir, vahiy nedir? Peygamberlerin özellikleri nelerdir?Bağlantılı konudan (Peygamberler, ilahi kitaplar ve oruç). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Peygamber, Allah'ın vahiyle bildirdiklerini insanlara ileten elçidir. Vahiy, Allah'ın emir ve hükümlerini peygamberlere bildirmesidir. Peygamberler doğru sözlü (sıdk), güvenilir (emanet), akıllı (fetanet), günahtan korunmuş (ismet) olur ve vahyi eksiksiz iletir (tebliğ).

Peygamber ve vahiy

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

Doğru sözlü olmak neden önemlidir? Hz. Şuayb kıssası bize ne öğretir?

Kısa cevap: Doğruluk, söz, davranış ve niyette dürüst olmaktır. Doğru sözlü insan güven verir, yalan ise güveni ve arkadaşlığı bozar. Hz. Şuayb, ölçü ve tartıda hile yapan Medyen halkını dürüst olmaya çağırmış, tehditlere rağmen doğruluktan ayrılmamıştır.

Bir arkadaşın “Yarın kitabını getiririm.” dedi ve getirdi. Bir dahaki sefere ona hiç düşünmeden güvenirsin.

Doğruluk nedir?

İnsanın iradesiyle seçtiği iyi ya da kötü davranışların bütününe ahlak denir. Kur'an'ın övdüğü güzel ahlakın başında doğruluk gelir.

Doğruluk yalnız yalan söylememek değildir. Sözün davranışla uyumlu olması, verilen sözü tutmak ve niyetin temiz olması da doğruluğun parçasıdır.

“Ey iman edenler! Allah'a itaatsizlikten sakının ve doğru söz söyleyin ki Allah sizin işlerinizi düzeltsin, günahlarınızı bağışlasın…”

Ahzab 33/70-71 · Kur'an-ı Kerim Meali, Diyanet İşleri Başkanlığı

Peygamberler, ilahi kitaplar ve oruç sayfasında peygamberlerin doğru sözlü olduğunu, buna sıdk dendiğini gördük.

Yalan neden zarar verir?

Bir yalanı gizlemek için çoğu zaman yeni bir yalan gerekir. Bu zincir uzadıkça arkadaşlıklar zedelenir, insanlar birbirine kuşkuyla bakar.

Hz. Şuayb ve dürüst ticaret

Hz. Şuayb, ticaretle geçinen Medyen halkına peygamber olarak gönderildi. Halk putlara tapıyor, alırken tam, satarken eksik tartıyordu.

Hz. Şuayb onları tek Allah'a inanmaya, ölçüyü ve tartıyı tam yapmaya, kimsenin hakkını yememeye çağırdı. Kavmi onu tehdit etti; o ise davetinden vazgeçmedi.

Kıssanın öğüdü bugün de geçerlidir: Manavda terazi, sınavda kopya, oyunda hile... Hepsinde dürüst olan kazanır.

Doğru sözlülük ne kazandırır?
Doğru sözlü oluncaDoğru sözlü olmayınca
güven ve saygı kazanılırkişi yalancı olarak anılır
arkadaşlık uzun sürerarkadaşlar uzaklaşır
alışverişte kimse aldanmazhaklar yenir, huzur bozulur
Akılda kalsın: Doğruluk = söz + davranış + niyet. Hz. Şuayb: ölçüde, tartıda ve sözde dürüstlük.
Burslulukta

Nasıl sorulurBir kıssadan ya da gündelik bir olaydan birkaç cümlelik paragraf verilir; hangi yargıya bu paragraftan ulaşılamayacağı sorulur.

TuzakKendi bildiğin doğru bir bilgiyi paragrafta varmış gibi okumak.

İpucuŞıkta söyleneni paragrafta tek tek ara.

?Soru çöz metinden çıkarım

Hz. Şuayb, ticaretle geçinen Medyen halkına gönderildi. Halk, mal alırken tam, satarken eksik tartıyordu. Hz. Şuayb onları tek Allah'a inanmaya ve ölçüyü tam yapmaya çağırdı. İleri gelenler onu tehdit etse de davetini sürdürdü.

Bu metinden aşağıdakilerden hangisi çıkarılamaz?

✓ B. Metinde halkın daveti kabul ettiğine dair bir bilgi yok; tersine ileri gelenler onu tehdit etmiştir. A ölçüyü tam yapma çağrısından, C eksik tartmaktan, D tehditlere rağmen davetini sürdürmesinden çıkar.

▭Boşluk doldurma seçeneksiz

Sözünü tutan kişiye herkes . Bir yalanı gizlemek için çoğu zaman yeni bir gerekir. Hz. Şuayb, Medyen halkını ölçü ve dürüst olmaya çağırmıştır.

?Soru çöz bilgi kartı

Bakkal Hüseyin Amca'nın kuralları
I. Peyniri müşterinin önünde tam tartarım.
II. Tarihi geçmiş ürünü raftan kaldırırım.
III. Ürünün kusurunu satmadan önce söylerim.

Hüseyin Amca'nın hangi kuralları Hz. Şuayb kıssasının öğüdüyle örtüşür?

✓ A. Üçü de alışverişte kimsenin hakkını yememektir: tam tartmak, bozuk malı satmamak, kusuru gizlememek. B öğüdü yalnız tartıyla sınırlıyor; Hz. Şuayb hak yememenin bütününe çağırdı. C ve D bir dürüst davranışı dışarıda bırakıyor.
AHLAK · MERHAMET

Merhametli olmak: insana, hayvana ve doğaya

MEB 6. sınıf · Ahlaki Davranışlar · Okuma 4 dk · 3 etkinlik

Önce hatırlaEsmayıhüsna ne demek, Rahman ve Rahîm ne anlatır, İhlas suresinin mesajı nedir?5. sınıftan (Allah inancı ve Kur'an-ı Kerim). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Allah'ın güzel isimlerine esmayıhüsna denir. Rahman ve Rahîm merhameti, Alîm bilmeyi, Semi işitmeyi, Basir görmeyi, Kadir gücü yetmeyi anlatır. İhlas suresi Allah'ın bir olduğunu ve hiçbir şeye muhtaç olmadığını bildirir.

Güzel isimler ve İhlas suresi

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

Merhamet nedir? İnsanlara, hayvanlara ve doğaya merhamet nasıl gösterilir?

Kısa cevap: Merhamet, bir canlının kötü durumuna üzülüp onun sıkıntısını gidermeye çalışmaktır. Vicdan, şefkat, sevgi ve saygıyla ilişkilidir. Merhamet yalnız insanlara değil hayvanlara ve doğaya da gösterilir; hem bir kişinin tek başına yaptığı hem de toplumca yapılan bir iyilik olabilir.

Yağmurda ıslanan bir yavru kediyi gören çocuğun içi sızlar. Bu sızı, merhametin ilk işaretidir.

Merhamet ve yakın kavramlar

Bir canlının karşılaştığı kötü duruma üzülmeye ve ona yardım etme isteğine merhamet denir. Merhametli kişi acı karşısında duyarsız kalmaz, bir şey yapmaya çalışır.

İnsanın iyiyi kötüden ayıran iç sesine vicdan denir. Merhamet vicdandan beslenir; şefkat, sevgi ve saygıyla birlikte büyür.

5. sınıfta öğrendiğin Rahman ve Rahîm isimleri, Allah'ın bütün varlıklara merhametini anlatır. Hz. Muhammed de sabırlı ve affediciydi; kendisini üzenlere bile kötülükle karşılık vermezdi.

“Müminler, birbirlerini sevmede, birbirlerine merhamet ve şefkat göstermede, tıpkı bir organı rahatsızlandığında diğer organları da (...) bu acıyı paylaşan bir bedene benzer.”

Hadis · Müslim, “Birr”, 66

Merhametin üç yönü

Merhamet insanla sınırlı değildir; bütün canlılara ve doğaya uzanır.Görsel: Sınav Defteri

Hasta arkadaşı ziyaret etmek bireysel, afet bölgesi için yardım kampanyası düzenlemek toplumsal bir merhamettir. Eski camilerin duvarlarındaki kuş evleri de hayvanlara duyulan merhametin izidir.

Soru nasıl okunur?

Hangisi merhamet örneği değildir? I. Yaralı bir kuşu veterinere götürmek. II. Arkadaşının yaptığı hatayı sınıfa yaymak.

Önce kendin dene → Çözümü göster
  1. Kök: “değildir” olumsuz kök; sıkıntıyı gidermeyen davranışı ara.
  2. Anahtar sözcük: “yaralı kuş” ve “hatayı yaymak”.
  3. Eleme: kuşa yardım sıkıntıyı giderir; hatayı yaymak arkadaşı üzer.

Cevap: II

Akılda kalsın: Merhamet = üzülmek + yardım etmek. Üç yön: insan, hayvan, doğa.
Burslulukta

Nasıl sorulurBir sınıf panosundaki davranışlar numaralı olarak verilir; hangilerinin merhamet örneği olduğu sorulur.

TuzakMerhameti yalnız insanlara gösterilen bir davranış sanmak.

İpucuDavranışta bir canlının sıkıntısını gidermeye çalışma var mı, ona bak.

?Soru çöz öncüllü

6-B sınıfı “Merhamet panosu” hazırladı. Öğrenciler şu davranışları yazdı:
I. Defne kış günü sokak kedileri için su ve mama kabı koydu.
II. Okul, deprem bölgesindeki çocuklar için kitap kampanyası başlattı.
III. Can, arkadaşının düştüğü anın videosunu çekip gülerek paylaştı.

Bu davranışlardan hangileri merhamet örneğidir?

✓ D. Kedilere kap koymak hayvana (I), kitap kampanyası insanlara gösterilen toplumsal bir merhamettir (II). III merhametin tersidir; arkadaşın sıkıntısı alay konusu yapılmıştır. A II'yi kaçırıyor; B ve C alayı merhamet sayıyor.

⇄Bilgi eşleştirme merhamet kime?

?Soru çöz grafik okuma

6-A'da öğrencilere bu hafta yaptıkları merhamet davranışının kime yöneldiği soruldu.

Anket sonucu (öğrenci sayısı).Görsel: Sınav Defteri

Sınıf, en az görülen merhamet yönünü artırmak istiyor. Hangi etkinlik bu amaca uygundur?

✓ C. En kısa sütun doğaya yönelik merhamettir; fidan dikmek doğaya yöneliktir. A ve D insana yönelir, zaten en çok görülen yön budur. B hayvana yönelir; ikinci sıradadır.
AHLAK · ADAP

Adap ve nezaket: selamdan sofraya, sınıftan sosyal medyaya

MEB 6. sınıf · Ahlaki Davranışlar · Okuma 4 dk · 3 etkinlik

Önce hatırlaDin mimariyi nasıl etkiler? Caminin iç ve dış bölümleri nelerdir?5. sınıftan (Peygamber kıssaları ve camiler). Önce kendin cevapla, sonra aç.

İbadet, temizlik, ilim ve yardımlaşma ihtiyacı cami, çeşme, medrese, külliye ve kervansarayların yapılmasını sağlamıştır. Bu yapıları hat ve çini gibi sanatlar süsledi. Caminin içinde mihrap, minber ve vaaz kürsüsü; dışında minare, şerefe, kubbe ve şadırvan bulunur.

Dinin mimariye etkisi ve cami

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

Selamlaşma, konuşma, sosyal medya ve sofra adabının kuralları nelerdir?

Kısa cevap: Adap, toplumda güzel kabul edilen davranış kurallarıdır. Selamlaşırken selamı aynısıyla ya da daha güzeliyle almak, konuşurken doğru ve nazik olmak, sosyal medyada mahremiyeti korumak, sofrada besmele çekip israf etmemek adap ve nezaket kurallarındandır.

Sınıfa girerken “Günaydın!” diyen birine herkes gülümser.

Adap ve selamlaşma

Toplumda güzel kabul edilen, hayatı kolaylaştıran davranış kurallarına adap denir. Kibar ve ince davranmaya da nezaket denir. 5. sınıfta öğrendiğin cami adabı, yani namaz kılanın önünden geçmemek ve sessiz olmak da bir adap kuralıdır.

Müslümanlar “Esselamü aleyküm.” diyerek selamlaşır; bu söz “Esenlik sizin üzerinize olsun.” demektir. Karşılığında “Aleyküm selam.” denir. Kur'an, selama aynısıyla ya da daha güzeliyle karşılık vermeyi öğütler (Nisa 4/86).

Selamı genellikle küçük olan büyüğe, yürüyen oturana, araçtaki yayaya, sayıca az olan çok olana verir.

Konuşma ve sosyal medya

Konuşmanın ilk kuralı doğru sözlü olmaktır. Açık ve nazik konuşmak, karşıdakinin sözünü kesmeden dinlemek, kimseyle alay etmemek ve lakap takmamak da konuşma adabındandır (Hucurat 49/11).

Kişinin başkalarından gizli tutulması gereken özel hayatına mahremiyet denir. Sosyal medyada kendi adresimizi ve telefonumuzu herkese açmayız. Başkasının fotoğrafını izinsiz paylaşmayız.

Yüz yüze söylenmeyecek kırıcı bir söz ekranda da söylenmez. Paylaşılan bilginin doğruluğu önce kontrol edilir.

Sofra adabı

Sofrada nezaket
YapılırYapılmaz
yemekten önce ve sonra eller yıkanırağızda lokma varken konuşulmaz
besmeleyle başlanır, sağ elle ve önünden yeniryemek kötülenmez
yemeği hazırlayana teşekkür edilir, şükredilirisraf edilmez, aşırı yenmez

“… Yiyin için fakat israf etmeyin. Çünkü O, israf edenleri sevmez.”

Araf 7/31 · Kur'an-ı Kerim Meali, Diyanet İşleri Başkanlığı
Akılda kalsın: Selam: aynısıyla ya da daha güzeliyle. Ekranda da nezaket, mahremiyet. Sofrada besmele, sağ el, israf yok.
Burslulukta

Nasıl sorulurBir öğrencinin okulda, sofrada ya da mesaj grubunda yaptıkları anlatılır; hangi adap kuralına uymadığı sorulur.

TuzakKonuşma adabı ile sosyal medya adabını birbirinden ayrı sanmak.

İpucuEkranda da yüz yüze geçerli kurallar uygulanır.

?Soru çöz gündelik durum

Ece, sınıfın mesaj grubunda okul gezisiyle ilgili bir duyuruyu öğretmenine sorup doğruladıktan sonra paylaştı. Arkadaşlarının mesajlarına nazik bir dille cevap verdi. Ama gezide çekilen ve arkadaşı Selin'in hiç beğenmediği bir fotoğrafı ondan izin almadan gruba gönderdi.

Buna göre Ece hangi adap kuralına uymamıştır?

✓ A. Fotoğrafı izinsiz paylaşmak mahremiyete aykırıdır. B'ye uymuştur: duyuruyu doğrulamıştır. C'ye uymuştur: nazik cevap vermiştir. D metinde geçmez; Ece'nin selamla ilgili bir davranışı anlatılmamıştır.

↕Sıralama sofra adabı

  1. Sağ elle ve önündeki tabaktan ye.
  2. Sofraya oturmadan ellerini yıka.
  3. Ellerini yeniden yıka.
  4. Besmele çekerek yemeğe başla.
  5. Şükret ve yemeği hazırlayana teşekkür et.

?Soru çöz tablo okuma

Okul kapısında selamlaşmalar
Verilen selamAlınan karşılık
I. “Esselamü aleyküm.”“Aleyküm selam.”
II. “Günaydın!”cevap yok, telefona bakıldı
III. “Selamün aleyküm.”“Aleyküm selam ve rahmetullah.”

Hangilerinde selama Kur'an'ın öğüdüne uygun karşılık verilmiştir?

✓ D. Selama aynısıyla (I) ya da daha güzeliyle (III) karşılık verilir (Nisa 4/86). II'de selam karşılıksız kalmıştır. A daha güzel karşılığı atlıyor; B ve C karşılıksız bırakmayı uygun sayıyor.
DEĞER · VATAN

Vatanımızı sevmek: bayrak, şehitlik ve gazilik

MEB 6. sınıf · Ahlaki Davranışlar · Okuma 3 dk · 3 etkinlik

Önce hatırlaMescid-i Haram, Mescid-i Nebevi ve Mescid-i Aksa neresidir? Türkiye'deki camiler nasıl farklılaşır?5. sınıftan (Peygamber kıssaları ve camiler). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Mescid-i Haram Mekke'de Kâbe'yi içine alır; Mescid-i Nebevi Medine'dedir; Mescid-i Aksa Kudüs'tedir ve ilk kıbledir. Türkiye'deki camiler bölgenin malzemesine ve süsleme sanatına göre farklılaşır, ama hepsinde mihrap ve minber vardır.

Üç mescit ve cami örnekleri

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

Vatan, millet, bayrak, şehit ve gazi ne demek? Vatanı sevmek nasıl gösterilir?

Kısa cevap: Vatan, bir milletin üzerinde bağımsızca yaşadığı, sınırları belli topraktır; bayrak bu milletin simgesidir. Vatanı için hayatını kaybeden mümine şehit, savaştan sağ dönene gazi denir. Vatan sevgisi; vatanı korumak, çalışmak ve onu geliştirmekle gösterilir.

Yolculuk dönüşü şehrinin tabelası seni sevindirir.

Vatan, millet, bayrak

Bir milletin egemen olarak yaşadığı, sınırları belli toprağa vatan denir. Aynı topraklarda yaşayan, dili, tarihi, gelenekleri ortak insan topluluğuna da millet denir.

Ay yıldızlı bayrağımız bağımsızlığımızı ve toprak bütünlüğümüzü anlatır. İstiklal Marşı ise millî marşımızdır.

“Verme, dünyaları alsan da bu cennet vatanı.”

Mehmet Akif Ersoy · İstiklal Marşı

Şehitlik ve gazilik

Allah yolunda, vatanı ve milleti için canını veren mümine şehit, vatan savunmasına katılıp sağ dönene gazi denir. İslam'da ikisi de yüce mertebe sayılır. Çanakkale'de, Kurtuluş Savaşı'nda, Kıbrıs'ta ve 15 Temmuz 2016 gecesi vatanı savunanlar bu fedakârlığın örnekleridir.

Vatanı sevmek nasıl görünür?

5. sınıfta tanıdığın Selimiye ve Divriği Ulu Camii gibi eserler de korunması gereken vatan mirasıdır.

Vatanı korumak ve geliştirmek
KorumakGeliştirmek
kamu malına zarar vermemekokuyup bir meslekte uzmanlaşmak
çevreyi ve ormanları korumakbilim ve teknolojiye katkı sağlamak
şehitlerin ve gazilerin hatırasına saygıdürüst ve çalışkan bir vatandaş olmak
Akılda kalsın: Şehit canını verdi, gazi sağ döndü. Vatan sevgisi: korumak ve geliştirmek.
Burslulukta

Nasıl sorulurBir kavramla ilgili üç ipucu verilir; hangi kavram olduğu sorulur.

TuzakŞehit ile gaziyi ya da vatan ile milleti karıştırmak.

İpucuKavram bir kişi mi, topluluk mu, toprak mı; kişi sağ dönmüş mü, ona bak.

?Soru çöz üç ipucu

Öğretmen bir kavram için üç ipucu verdi:
• Vatanı savunmak için cepheye gitmiştir.
• Savaşta yaralanmış ama hayatta kalmıştır.
• Bugün okulumuza gelip hatıralarını anlatıyor.

Bu ipuçları hangi kavramı anlatmaktadır?

✓ C. Vatan savunmasından sağ dönen kişi gazidir. A şehit canını vermiştir; ipucundaki kişi hayattadır. B millet bir topluluk, D vatan bir topraktır.

⇄Bilgi eşleştirme kavramlar

?Soru çöz tablo okuma

Can'ın yerleştirmesi
DavranışCan'ın sütunu
I. Okul sırasını çizmemekkorumak
II. Bilim yarışmasına proje hazırlamakkorumak
III. Ormanda ateş yakmamakkorumak

Can'ın yerleştirmelerinden hangileri doğrudur?

✓ A. Sırayı çizmemek (I) ve ormanı korumak (III) var olanı korumaktır. II yanlış yerde: proje hazırlamak vatanı geliştirmektir. B, C ve D bu yanlış yerleştirmeyi doğru sayıyor.
DUA · KUNUT

Kunut duaları: vitir namazında yardım ve bağışlanma dilemek

MEB 6. sınıf · Ahlaki Davranışlar · Okuma 3 dk · 3 etkinlik

Önce hatırlaNamaz kimlere farzdır? Farz, vacip ve nafile namazlar hangileridir?5. sınıftan (Namaz). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Namaz, akıllı ve ergenlik çağına girmiş her Müslüman'a günde beş vakit farzdır. Namazlar hükümlerine göre üçe ayrılır: farz (beş vakit, cuma), vacip (vitir, bayram) ve nafile (teravih, teheccüt, sünnetler).

Namaz ve çeşitleri

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

Kunut ne demek, Kunut duaları ne zaman okunur ve ne anlatır?

Kısa cevap: Kunut sözlükte itaat etmek, ibadet etmek ve ayakta durmak demektir. İki Kunut duası, yatsıdan sonra kılınan vitir namazının son rekâtında okunur. Dualarda yardım, bağışlanma, şükür ve yalnız Allah'a kulluk dile getirilir.

Zor bir işe başlarken “Allah'ım, bana yardım et.” deriz.

Kunut ne demek?

Kunut, terim olarak namazda Allah'a sığınmayı ve dua etmeyi anlatır. 5. sınıfta vitirin vacip bir namaz olduğunu öğrenmiştin. Kunut duaları, vitir namazının üçüncü yani son rekâtında okunur.

“Allah'ım! Senden yardım isteriz, günahlarımızı bağışlamanı isteriz, razı olduğun şeylere hidayet etmeni isteriz. Sana inanırız, sana tövbe ederiz. Sana güveniriz…”

Birinci Kunut duasının anlamı · Diyanet İşleri Başkanlığı

Duaların mesajları

Birinci duada Allah'tan yardım ve bağışlanma dilenir, nimetlerine şükredilir. İkinci duada yalnız Allah'a kulluk edileceği, O'nun rahmetinin umulduğu ve azabından korkulduğu söylenir.

Akılda kalsın: Kunut: vitirin son rekâtı. Yardım iste, bağışlanma dile, şükret, yalnız O'na kulluk et.
Burslulukta

Nasıl sorulurBir duanın anlamından numaralı bilgiler verilir; hangilerinin Kunut dualarıyla ilgili olduğu sorulur.

TuzakKunut'un okunduğu namazı ya da rekâtı karıştırmak.

İpucuKunut yalnız vitirin son rekâtında okunur; başka bir duanın bilgisini ayıkla.

?Soru çöz numaralı bilgi

Mert, Kunut dualarıyla ilgili şu notları aldı ama aralarına başka bilgiler de karıştı:
I. Allah'tan yardım ve bağışlanma dilenir.
II. Vitir namazının ilk rekâtında okunur.
III. Yalnız Allah'a kulluk edileceği söylenir.
IV. Orucun Allah rızası için tutulduğu belirtilir.

Bu notlardan hangileri Kunut duaları için doğrudur?

✓ B. Yardım ve bağışlanma (I) birinci, yalnız Allah'a kulluk (III) ikinci duada geçer. II yanlış: Kunut son rekâtta okunur. IV iftar duasının mesajıdır.

▭Boşluk doldurma

Kunut duaları yatsıdan sonra kılınan namazının rekâtında okunur. Kunut sözlükte itaat etmek, ibadet etmek ve ayakta demektir.

teravihsondurmakvitirilk

?Soru çöz tablo okuma

Elif'in dua tablosu
DuaNe zaman okunur?
I. Kunut dualarıvitirin son rekâtında
II. İftar duasısahur yemeğinde
III. Tahiyyatnamazdaki oturuşlarda

Tablodaki eşleştirmelerden hangileri doğrudur?

✓ D. Kunut vitirin son rekâtında (I), 5. sınıfta öğrendiğin Tahiyyat namazdaki oturuşlarda (III) okunur. II yanlış: iftar duası orucu açarken okunur. A Tahiyyat'ı atlıyor; B ve C iftar duasının yerini karıştırıyor.

8. sınıfta bu konunun devamı LGS Din Kültürü serisindeki Hz. Muhammed'in örnekliği sayfasında.

Şunları yapabiliyor musun?

Kitabı kapat, yukarı bakma. Her soruyu önce kendi cümlelerinle cevapla, sonra “Kontrol et”e bas ve her maddeyi ayrı ayrı, dürüstçe işaretle. “Henüz değil” dediklerin tekrar listene eklenir.

  1. Doğru sözlülük ve Hz. Şuayb

    1. Doğru sözlü olmak neden önemlidir?

      Yapabiliyor musun?
    2. Hz. Şuayb kıssası bize ne öğretir?

      Yapabiliyor musun?
    Kontrol et

    Doğruluk, söz, davranış ve niyette dürüst olmaktır. Doğru sözlü insan güven verir, yalan ise güveni ve arkadaşlığı bozar. Hz. Şuayb, ölçü ve tartıda hile yapan Medyen halkını dürüst olmaya çağırmış, tehditlere rağmen doğruluktan ayrılmamıştır.

    Konuya dön: Doğru sözlülük ve Hz. Şuayb

  2. Merhametli olmak

    1. Merhamet nedir?

      Yapabiliyor musun?
    2. İnsanlara, hayvanlara ve doğaya merhamet nasıl gösterilir?

      Yapabiliyor musun?
    Kontrol et

    Merhamet, bir canlının kötü durumuna üzülüp onun sıkıntısını gidermeye çalışmaktır. Vicdan, şefkat, sevgi ve saygıyla ilişkilidir. Merhamet yalnız insanlara değil hayvanlara ve doğaya da gösterilir; hem bir kişinin tek başına yaptığı hem de toplumca yapılan bir iyilik olabilir.

    Konuya dön: Merhametli olmak

  3. Selamlaşma, konuşma, sosyal medya ve sofra adabının kuralları nelerdir?

    Kontrol et

    Adap, toplumda güzel kabul edilen davranış kurallarıdır. Selamlaşırken selamı aynısıyla ya da daha güzeliyle almak, konuşurken doğru ve nazik olmak, sosyal medyada mahremiyeti korumak, sofrada besmele çekip israf etmemek adap ve nezaket kurallarındandır.

    Konuya dön: Adap ve nezaket

    Yapabiliyor musun?
  4. Vatanımızı sevmek

    1. Vatan, millet, bayrak, şehit ve gazi ne demek?

      Yapabiliyor musun?
    2. Vatanı sevmek nasıl gösterilir?

      Yapabiliyor musun?
    Kontrol et

    Vatan, bir milletin üzerinde bağımsızca yaşadığı, sınırları belli topraktır; bayrak bu milletin simgesidir. Vatanı için hayatını kaybeden mümine şehit, savaştan sağ dönene gazi denir. Vatan sevgisi; vatanı korumak, çalışmak ve onu geliştirmekle gösterilir.

    Konuya dön: Vatanımızı sevmek

  5. Kunut ne demek, Kunut duaları ne zaman okunur ve ne anlatır?

    Kontrol et

    Kunut sözlükte itaat etmek, ibadet etmek ve ayakta durmak demektir. İki Kunut duası, yatsıdan sonra kılınan vitir namazının son rekâtında okunur. Dualarda yardım, bağışlanma, şükür ve yalnız Allah'a kulluk dile getirilir.

    Konuya dön: Kunut duaları

    Yapabiliyor musun?

Karma tekrar

Önceki 1 sayfadan ve 5. sınıfın 2 sayfasından karışık 10 soru. Sınavdaki gibi konular karışık gelir; hangi konudan olduğunu çözümde görürsün. Birkaç gün sonra yeniden çöz.

?Soru 1

Ece, beş vakit namazın farzlarını bir tabloya yazdı.

Ece'nin tablosu: farzların rekât sayısı
SabahÖğleİkindiAkşamYatsı
24434

Buna göre,
I. Farzı en az rekâtlı olan vakit sabahtır.
II. Farzı üç rekât olan tek vakit akşamdır.
III. Vitir namazı yatsının farzına dahildir.
yargılarından hangileri doğrudur?

✓ D. Sabahın farzı 2 rekâtla en azdır (I); 3 rekât yalnız akşamdadır (II). III yanlış: vitir, yatsıdan sonra ayrıca kılınan vacip bir namazdır. A II'yi kaçırıyor; B ve C vitiri farzın parçası sanıyor.Kaynak: 5. sınıf · Namaz · Namazın kılınışı

?Soru 2

Ramazanın ilk günü, Yasemin'in dedesi camiye gidiyor. Hoca Kur'an'dan bir bölümü yüzünden okuyor; dedesi ve diğer cemaat kendi Kur'an'larından okunan yerleri takip ediyor. Ramazan bitene kadar her gün böyle yapılınca Kur'an baştan sona okunmuş oluyor.

Buna göre dedenin katıldığı uygulama hangisidir?

✓ B. Birinin okuyup diğerlerinin takip etmesi mukabeledir. A teravih bir namazdır, okuma takibi değildir. C fitre verilen bir sadakadır. D imsakiye vakitleri gösteren çizelgedir.Kaynak: Peygamberler, ilahi kitaplar ve oruç · Ramazan ve oruçla ilgili kavramlar

?Soru 3

Sınıf panosuna üç caminin bilgi kartı asıldı:

Cami kartları
KartBölgeYapı malzemesiSüslemeİçinde
Kİç Anadolutaştaş oymamihrap, minber
LKaradenizahşapahşap oymamihrap, minber
MMarmarataşçinimihrap, minber

Bu kartlara göre aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

✓ A. Üç kartta malzeme ve süsleme değişiyor ama hepsinde mihrap ve minber var. B kartlara ters düşer: ahşap cami Karadeniz'dedir. C yanlış: çini taş camide (M) kullanılmış. D yanlış: taş olan K ve M'de minber var.Kaynak: 5. sınıf · Peygamber kıssaları ve camiler · Üç mescit ve cami örnekleri

?Soru 4

Burak abdest alırken yaptıklarını şöyle sıraladı: “Besmele çekip ellerimi yıkadım. Ağzımı ve burnumu yıkadım. Kollarımı dirseklerimle birlikte yıkadım. Başımı, kulaklarımı ve boynumu mesh ettim. Ayaklarımı topuklarımla yıkadım.” Babası bir farzı unuttuğunu söyledi.

Buna göre Burak hangisini unutmuştur?

✓ A. Burak kolları, başı ve ayakları yapmış; dört farzdan yüzü yıkamak eksik. B ve C sünnettir; Burak B, C ve D'yi yapmıştır.Kaynak: 5. sınıf · Namaz · Abdest, gusül, teyemmüm

?Soru 5

Yusuf beş vakit namazı vaktinde kılıyor, ödevlerini namaz vakitlerine göre planlıyor. Sınavda kimse görmese de kopyaya bakmıyor; Allah'ın her an gördüğünü biliyor.

Buna göre Yusuf için,
I. Zamanını düzenli kullanmaya alışmıştır.
II. Öz denetim kazanmıştır.
III. Namaz kıldığı için oruç tutmasına gerek kalmaz.
yargılarından hangileri söylenebilir?

✓ B. Ödevleri vakitlere göre planlaması düzeni (I), görülmediğinde de dürüst kalması öz denetimi (II) gösterir. III yanlış: namaz başka bir ibadetin yerini tutmaz. A II'yi kaçırıyor; C ve D III'ü doğru sanıyor.Kaynak: 5. sınıf · Namaz · Namazın kazandırdıkları ve Tahiyyat

?Soru 6

Duru, ramazanın ilk gününü bir şeride çizdi; altın renkli bölüm oruçlu geçen saatlerdir.

Duru'nun gün şeridi.Görsel: Sınav Defteri

Şeride göre hangisi doğrudur?

✓ A. Oruç imsakla başlar, akşam ezanıyla açılır. B sahuru imsaktan sonraya koyuyor. C teravih yatsıdan sonra kılınır. D iftarı yatsıya bağlıyor; iftar akşam ezanıyladır.Kaynak: Peygamberler, ilahi kitaplar ve oruç · Ramazan ve oruçla ilgili kavramlar

?Soru 7

Nehir, bir kıssayı bilgi kartına özetledi:

Nehir'in kartı
Davet ettiği halkputlara ve yıldızlara tapıyordu
Zorlukateşe atıldı
Allah'ın yardımıateş onu yakmadı

Kart hangi peygamberi anlatıyor, kıssadan hangi öğüt çıkar?

✓ C. Putlar ve ateş Hz. İbrahim'i gösterir; tehlikeye rağmen doğruyu söylemek cesarettir. A ve B başka kıssalar, D Hz. İsa'nın öğüdüdür.Kaynak: 5. sınıf · Peygamber kıssaları ve camiler · Dört peygamber kıssası

?Soru 8

Bir peygamber kavmini yıllarca tek Allah'a kulluğa çağırır. Kavmi onu dinlemez, parmaklarını kulaklarına tıkar. O, alaylara aldırmadan Allah'ın emrettiği gemiyi yapmayı sürdürür.

Bu kıssadan çıkarılabilecek en uygun öğüt aşağıdakilerden hangisidir?

✓ D. Olay Hz. Nuh'un kıssasıdır; alaya rağmen gemiyi yapmayı sürdürmesi azim ve kararlılığı gösterir. A Hz. Musa'nın önderliğine uyar. B Hz. İbrahim'in cesaretidir. C yanlış: Hz. Nuh'un oğlu bile ona inanmamıştı.Kaynak: 5. sınıf · Peygamber kıssaları ve camiler · Dört peygamber kıssası

?Soru 9

Öğretmen tahtaya peygamberlerin bir özelliğiyle ilgili üç ipucu yazdı:
• Allah onları kötülük ve günah işlemekten korumuştur.
• Bu yüzden davranışları insanlara güvenle örnek olabilir.
• Yanlış bir şey yapmaya yönelseler Allah onları uyarır.

Bu ipuçları peygamberlerin hangi özelliğini anlatmaktadır?

✓ A. Günahtan korunmuş olmak ismettir. B emanet, kendisine bırakılanı koruyan güvenilir olmaktır. C fetanet akıllılıktır. D tebliğ vahyi eksiksiz iletmektir; ipuçlarında vahiyden söz edilmiyor.Kaynak: Peygamberler, ilahi kitaplar ve oruç · Peygamber ve vahiy

?Soru 10

Tarık'ın bir günü
Ne zaman?Ne okudu?
I. sahur sofrasındaiftar duası
II. karanlık yolda korkuncaFelak suresi
III. teravih namazındaiftar duası

Hangisinde okunan metnin anlamı duruma uygundur?

✓ D. Felak kötülükten Allah'a sığınmayı öğretir (II). İftar duası orucu açarken okunur; sahurda (I) ve teravihte (III) değil. A, B ve C bunlardan birini içeriyor.Kaynak: Peygamberler, ilahi kitaplar ve oruç · Felak suresi ve iftar duası
+
Daha fazla soru çözmek ister misin?6. Sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi soruları hazırlanıyor. Şimdilik bu sayfadaki etkinlikler ve sondaki karma tekrarla kendini dene.
Soru çöz →