Doğru sözlü olmak: güvenin temeli ve Hz. Şuayb
MEB 6. sınıf · Ahlaki Davranışlar · Okuma 4 dk · 3 etkinlik
Önce hatırlaPeygamber kimdir, vahiy nedir? Peygamberlerin özellikleri nelerdir?Bağlantılı konudan (Peygamberler, ilahi kitaplar ve oruç). Önce kendin cevapla, sonra aç.
Peygamber, Allah'ın vahiyle bildirdiklerini insanlara ileten elçidir. Vahiy, Allah'ın emir ve hükümlerini peygamberlere bildirmesidir. Peygamberler doğru sözlü (sıdk), güvenilir (emanet), akıllı (fetanet), günahtan korunmuş (ismet) olur ve vahyi eksiksiz iletir (tebliğ).
✎Konu anlatımı
Doğru sözlü olmak neden önemlidir? Hz. Şuayb kıssası bize ne öğretir?
Kısa cevap: Doğruluk, söz, davranış ve niyette dürüst olmaktır. Doğru sözlü insan güven verir, yalan ise güveni ve arkadaşlığı bozar. Hz. Şuayb, ölçü ve tartıda hile yapan Medyen halkını dürüst olmaya çağırmış, tehditlere rağmen doğruluktan ayrılmamıştır.Bir arkadaşın “Yarın kitabını getiririm.” dedi ve getirdi. Bir dahaki sefere ona hiç düşünmeden güvenirsin.
Doğruluk nedir?
İnsanın iradesiyle seçtiği iyi ya da kötü davranışların bütününe ahlak denir. Kur'an'ın övdüğü güzel ahlakın başında doğruluk gelir.
Doğruluk yalnız yalan söylememek değildir. Sözün davranışla uyumlu olması, verilen sözü tutmak ve niyetin temiz olması da doğruluğun parçasıdır.
“Ey iman edenler! Allah'a itaatsizlikten sakının ve doğru söz söyleyin ki Allah sizin işlerinizi düzeltsin, günahlarınızı bağışlasın…”
Ahzab 33/70-71 · Kur'an-ı Kerim Meali, Diyanet İşleri Başkanlığı
Peygamberler, ilahi kitaplar ve oruç sayfasında peygamberlerin doğru sözlü olduğunu, buna sıdk dendiğini gördük.
Yalan neden zarar verir?
Bir yalanı gizlemek için çoğu zaman yeni bir yalan gerekir. Bu zincir uzadıkça arkadaşlıklar zedelenir, insanlar birbirine kuşkuyla bakar.
Hz. Şuayb ve dürüst ticaret
Hz. Şuayb, ticaretle geçinen Medyen halkına peygamber olarak gönderildi. Halk putlara tapıyor, alırken tam, satarken eksik tartıyordu.
Hz. Şuayb onları tek Allah'a inanmaya, ölçüyü ve tartıyı tam yapmaya, kimsenin hakkını yememeye çağırdı. Kavmi onu tehdit etti; o ise davetinden vazgeçmedi.
Kıssanın öğüdü bugün de geçerlidir: Manavda terazi, sınavda kopya, oyunda hile... Hepsinde dürüst olan kazanır.
| Doğru sözlü olunca | Doğru sözlü olmayınca |
|---|---|
| güven ve saygı kazanılır | kişi yalancı olarak anılır |
| arkadaşlık uzun sürer | arkadaşlar uzaklaşır |
| alışverişte kimse aldanmaz | haklar yenir, huzur bozulur |
Nasıl sorulurBir kıssadan ya da gündelik bir olaydan birkaç cümlelik paragraf verilir; hangi yargıya bu paragraftan ulaşılamayacağı sorulur.
TuzakKendi bildiğin doğru bir bilgiyi paragrafta varmış gibi okumak.
İpucuŞıkta söyleneni paragrafta tek tek ara.
?Soru çöz metinden çıkarım
Hz. Şuayb, ticaretle geçinen Medyen halkına gönderildi. Halk, mal alırken tam, satarken eksik tartıyordu. Hz. Şuayb onları tek Allah'a inanmaya ve ölçüyü tam yapmaya çağırdı. İleri gelenler onu tehdit etse de davetini sürdürdü.
Bu metinden aşağıdakilerden hangisi çıkarılamaz?
▭Boşluk doldurma seçeneksiz
Sözünü tutan kişiye herkes . Bir yalanı gizlemek için çoğu zaman yeni bir gerekir. Hz. Şuayb, Medyen halkını ölçü ve dürüst olmaya çağırmıştır.
?Soru çöz bilgi kartı
| I. Peyniri müşterinin önünde tam tartarım. |
| II. Tarihi geçmiş ürünü raftan kaldırırım. |
| III. Ürünün kusurunu satmadan önce söylerim. |
Hüseyin Amca'nın hangi kuralları Hz. Şuayb kıssasının öğüdüyle örtüşür?