ÇALIŞMA REHBERİ · MEB KAYNAKLI

Verimli ders çalışma: plan yapma, tekrar, not tutma ve sınav sonrası değerlendirme

Kısa cevap: MEB rehberlik kılavuzu, 45 dakika çalışıp 10-15 dakika ara vermeyi ve öğrendiklerini ilk 24 saat içinde tekrar etmeyi öneriyor. Okuma tekniği olarak 5 adımlı İSOAT (İzle, Sor, Oku, Anlat, Test et) öğretiliyor; notlar kendi cümlelerinizle tutulmalı.

Kaynak: MEB Özel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Veli-Öğrenci-Öğretmen Bilgilendirme Kılavuzu (2015), Sınavlara planlı ve etkili hazırlanmak; Verimli ders çalışma yöntemleri ↗

Bu sayfa MEB Özel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri Genel Müdürlüğünün kılavuzu ile Tekirdağ İl Milli Eğitim Müdürlüğü rehberlik sunumunun özetidir. Bu yayınlardaki sayısal öneriler çalışma-ara süresi, ilk 24 saatteki tekrar ve İSOAT'ın 5 dakikalık ilk adımıdır.

Kaynak: MEB Özel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Veli-Öğrenci-Öğretmen Bilgilendirme Kılavuzu (2015) ve 1 resmî kaynak daha · Son kaynak kontrolü:

Hedef belirleyin, zamanı planlayın

MEB kaynaklarına göre verimli çalışmanın ilk adımı hedefin belli olmasıdır; ne yapacağını bilen öğrencinin çalışma verimi artar. Planlı çalışmak masaya oturunca 'hangi derse çalışsam' kaygısını ortadan kaldırır. Hedefler size uygun, gerçekçi, ölçülebilir ve sizi çalışmaya motive eden hedefler olmalıdır.

  • Çalışmayı kesin sürelerle belirleyin: 'şimdi bu dersin şu konusuna 40 dakika çalışacağım' gibi (Tekirdağ İl MEM sunumunun örneği).
  • Önceliklerinizi doğru belirleyin; telefon, televizyon, bilgisayar gibi dış etkenlere kapalı kalacağınız bir zaman dilimi ayırın.
  • Programınıza yapabileceğinizden fazla etkinlik yazmayın; bitirdiğiniz işin üstünü çizin.
  • Yatmadan önce ertesi gün yapacaklarınızı tasarlayın.
  • Masanızda yalnız o dersin araç gereçleri olsun.

Kaynak: MEB Özel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Veli-Öğrenci-Öğretmen Bilgilendirme Kılavuzu (2015), Sınavlara planlı ve etkili hazırlanmak; Verimli ders çalışma yöntemleri ↗ · MEB Tekirdağ İl Milli Eğitim Müdürlüğü, Öğrenme Stillerine Uygun Verimli Ders Çalışma Teknikleri (rehberlik sunumu, 2022), Hedef belirleme, planlı çalışma, not tutma, öğrenme stilleri ↗

Çalışma ve ara süresi

Kılavuz, çalışma sürelerini 45 dakikalık bloklar ve ardından 10-15 dakikalık aralar olarak planlamayı öneriyor; bu düzenin konuları daha iyi öğrenmeyi ve hatırlamayı sağladığını belirtiyor. Aralarda kısa yürüyüş, hafif fiziksel aktivite, müzik dinleme ya da gevşeme egzersizi yapılabilir.

BölümSüreNot
1. blok: çalışma45 dakikaTek ders, telefon kapalı
Ara10-15 dakikaYürüyüş, gevşeme
2. blok: çalışma45 dakikaFarklı bir ders ya da aynı dersin soru çözümü
Ara10-15 dakikaEkrana değil hareket etmeye ayırın
3. blok: çalışma45 dakika
Toplam155-165 dakika135 dakika çalışma + 20-30 dakika ara; hesaplanan
Gün sonu tekrarıilk 24 saat içindeO günün konularına kısaca bakın

Üç blokluk düzen bir örnektir; kılavuzun önerdiği süreler 45 dakika çalışma ve 10-15 dakika aradır.

Haftalık net çalışma45 dakikalık blok sayısı
10 saatyaklaşık 13
15 saat20
20 saatyaklaşık 27
30 saat40

Hesaplanan: saat × 60 ÷ 45.

Kaynak: MEB Özel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Veli-Öğrenci-Öğretmen Bilgilendirme Kılavuzu (2015), Sınavlara planlı ve etkili hazırlanmak; Verimli ders çalışma yöntemleri ↗

Tekrar: ne zaman, neden?

Kılavuz unutmanın dört nedenini sayıyor: tekrarlamamak (bilginin silinmesi), bilgilere başka bilgilerin karışması, hatırlamaktan hoşlanılmayan anların bastırılması ve konuya yeterince girmemekten kaynaklanan zayıf izlenim. Unutmayı azaltmak için etkili öğrenme yöntemleri kullanmayı ve öğrenilenleri ilk 24 saat içinde tekrar edip pekiştirmeyi öneriyor.

Kaynak: MEB Özel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Veli-Öğrenci-Öğretmen Bilgilendirme Kılavuzu (2015), Sınavlara planlı ve etkili hazırlanmak; Verimli ders çalışma yöntemleri ↗

Not tutma, özet çıkarma ve okuma

Ders sırasında not tutmak aktif katılım sağlar, unutmayı azaltır, zaman kazandırır ve dinleme becerisini geliştirir. En önemli ilke, anlatılanın önemli kısımlarını kendi cümlelerinizle yazmaktır. Anlayamadığınız yerleri öğretmene sorun; zamanın çoğunu yazmaya değil dinlemeye ve fikirleri kavramaya ayırın; kendi anlayacağınız kısaltmalar kullanabilirsiniz.

  • Konuları kendi cümlelerinizle özet hâline getirin; kitabın ünite sonundaki özeti kendi özetinizle karşılaştırın.
  • Okurken kitabın içindekiler bölümüne bakın, başlıklara göz atın, giriş ve sonuç bölümlerini ve ilk ile son paragrafı mutlaka okuyun.
  • Görsel öğrenenler renkli kalem, şema, harita ve çalışma kartları kullanabilir; işitsel öğrenenler konuyu sesli tekrar edebilir; hareketle öğrenenler çalışırken kısa ve sık mola verebilir (Tekirdağ İl MEM sunumu).

Kaynak: MEB Özel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Veli-Öğrenci-Öğretmen Bilgilendirme Kılavuzu (2015), Sınavlara planlı ve etkili hazırlanmak; Verimli ders çalışma yöntemleri ↗ · MEB Tekirdağ İl Milli Eğitim Müdürlüğü, Öğrenme Stillerine Uygun Verimli Ders Çalışma Teknikleri (rehberlik sunumu, 2022), Hedef belirleme, planlı çalışma, not tutma, öğrenme stilleri ↗

İSOAT tekniği (5 adım)

  1. İzle: 5 dakika içinde konunun ana hatlarını okuyun, göz gezdirin.
  2. Sor: Okuyacağınız konuyu anlamak için aklınızdan sorular oluşturun.
  3. Oku: Oluşturduğunuz soruların cevaplarını bulun, gerekirse not alın.
  4. Anlat: Notlarınızı karşınızda biri varmış gibi yüksek sesle anlatın.
  5. Test et: Kitabı ve notları kaldırıp konuyu kendi kendinize anlatmaya çalışın.

Kılavuza göre bu uygulamadan sonra ana fikir, anahtar sözcükler, soruların ve cevapların zincirleme olarak çağrışım yapar hâle gelmiş olmalıdır.

Kaynak: MEB Özel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Veli-Öğrenci-Öğretmen Bilgilendirme Kılavuzu (2015), Sınavlara planlı ve etkili hazırlanmak; Verimli ders çalışma yöntemleri ↗

Çalışma ortamı

MEB kaynakları çalışma ortamının iyi aydınlatılmış, sessiz, ne sıcak ne soğuk, düzenli ve çalışılacak materyallerin bulunduğu bir yer olmasını; uygun yükseklikte bir masa ve sandalyeyle, dik oturularak çalışılmasını öneriyor. Dışarıdan gelen ses, radyo ve televizyon dikkati dağıtır.

Kaynak: MEB Özel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Veli-Öğrenci-Öğretmen Bilgilendirme Kılavuzu (2015), Sınavlara planlı ve etkili hazırlanmak; Verimli ders çalışma yöntemleri ↗ · MEB Tekirdağ İl Milli Eğitim Müdürlüğü, Öğrenme Stillerine Uygun Verimli Ders Çalışma Teknikleri (rehberlik sunumu, 2022), Hedef belirleme, planlı çalışma, not tutma, öğrenme stilleri ↗

Sınav ya da deneme sonrasında

MEB'in veli kılavuzu, sınavdan sonra öğrenci hazır olduğunda sınavın değerlendirmesini yapmayı ve yeni planlar oluşturmasını desteklemeyi öneriyor. Deneme sonuçlarınızı izlemek ve yanlışlarınızı tekrar etmek için aşağıdaki araçları kullanabilirsiniz.

Kaynak: MEB Özel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Veli-Öğrenci-Öğretmen Bilgilendirme Kılavuzu (2015), Sınavlara planlı ve etkili hazırlanmak; Verimli ders çalışma yöntemleri ↗

Verimli ders çalışma soruları

Not tutarken en önemli kural nedir?

MEB kaynaklarına göre en önemli nokta, anlatılanın önemli kısımlarını kendi cümlelerinizle yazmaktır; anlamadığınız yerleri öğretmene sorun ve zamanın çoğunu yazmaya değil dinlemeye ayırın.

MEB Özel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Veli-Öğrenci-Öğretmen Bilgilendirme Kılavuzu (2015), Sınavlara planlı ve etkili hazırlanmak; Verimli ders çalışma yöntemleri ↗MEB Tekirdağ İl Milli Eğitim Müdürlüğü, Öğrenme Stillerine Uygun Verimli Ders Çalışma Teknikleri (rehberlik sunumu, 2022), Hedef belirleme, planlı çalışma, not tutma, öğrenme stilleri ↗

Kaynaklar

Son kontrol

Bu sayfadaki bilgiler tarihinde yukarıdaki resmî kaynakların yürürlükteki metniyle karşılaştırıldı. Mevzuat ve kılavuzlar değişebilir; başvuru ya da işlem öncesinde kaynağın güncel metnini esas alın. Yanlış ya da eskimiş bir bilgi görürseniz bize bildirin.

İlgili hesaplayıcı ve sayfalar

İlgiliKPSS çalışma planı90, 60, 30 gün kala plan.Sayfaya git İlgiliYKS çalışma planıTYT ve AYT için plan.Sayfaya git İlgiliSınav Defteri uygulamasıSoru çözün, hata defteri tutun.Sayfaya git

Çalışma rehberi: diğer sayfalar

Rehberdeki diğer sayfalar